Surah Fussilat in Yao: translation and audio

حمٓ

Transliteration hha-meem

Yao Hâ. Mîm.

تَنزِيلٌ مِّنَ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ

Transliteration tanzīlun mina l-raḥmāni l-raḥīmi

Yao Chakutulusyidwa (chalakwechi) chityochele kwa (Allah) Jwaukoto wejinji, Jwachanasa channope.

كِتَـٰبٌ فُصِّلَتْ ءَايَـٰتُهُۥ قُرْءَانًا عَرَبِيًّا لِّقَوْمٍ يَعْلَمُونَ

Transliteration kitābun fuṣṣilat āyātuhu qur'ānan ʿarabiyyan liqawmin yaʿlamūna

Yao (Chalakwechi ni) Chitabu chagasalichisyidwe ma Ȃya gakwe, Qur’an jacharabu, (gasalichisyidwe ma Ȃya gakwe) ku ŵandu ŵaakumanyilila (Maulama).

بَشِيرًا وَنَذِيرًا فَأَعْرَضَ أَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُونَ

Transliteration bashīran wanadhīran fa-aʿraḍa aktharuhum fahum lā yasmaʿūna

Yao Chakupeleka abali jakusengwasya ni chakutetela, nambo ŵajinji mwa ŵanganyao (achimakafili) agalaŵiche (kujileka Qur’aniji), basi ŵanganyao ni ngaakupikana.

وَقَالُوا۟ قُلُوبُنَا فِىٓ أَكِنَّةٍ مِّمَّا تَدْعُونَآ إِلَيْهِ وَفِىٓ ءَاذَانِنَا وَقْرٌ وَمِنۢ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ فَٱعْمَلْ إِنَّنَا عَـٰمِلُونَ

Transliteration waqālū qulūbunā fī akinnatin mimmā tadʿūnā ilayhi wafī ādhāninā waqrun wamin bayninā wabaynika ḥijābun fa-iʿ'mal innanā ʿāmilūna

Yao Ni akutiji: “Mitima jetu jili mu isiŵilo ku yankutuŵilanjilayi, ni m’mawiwi mwetu mwana usiiwa, soni chilikati chetuwe nomwe pana chakusiŵilila, basi panganyagani (yenu), nowe tukupanganya (yetu, pangali jwatan’jinjilile n’jakwe).”

قُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَىٰٓ إِلَىَّ أَنَّمَآ إِلَـٰهُكُمْ إِلَـٰهٌ وَٰحِدٌ فَٱسْتَقِيمُوٓا۟ إِلَيْهِ وَٱسْتَغْفِرُوهُ ۗ وَوَيْلٌ لِّلْمُشْرِكِينَ

Transliteration qul innamā anā basharun mith'lukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhun wāḥidun fa-is'taqīmū ilayhi wa-is'taghfirūhu wawaylun lil'mush'rikīna

Yao Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Chisimu une mundu mpela jenumanja. Ikujuwulidwa kukwangu yanti: Chisimu nnungu jwenu ni Nnungu Jumpepe. Basi jimilichikaani Kukwakwe, ni mum’bendeje chikululuko.” Sano ipotesi tiyapate akuwanganya (Allah ni isanamu).

ٱلَّذِينَ لَا يُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلْـَٔاخِرَةِ هُمْ كَـٰفِرُونَ

Transliteration alladhīna lā yu'tūna l-zakata wahum bil-ākhirati hum kāfirūna

Yao Aŵala ŵangaakutola Zaka, soni ŵanganyao Akhera akujikaana.

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ

Transliteration inna alladhīna āmanū waʿamilū l-ṣāliḥāti lahum ajrun ghayru mamnūnin

Yao Chisimu aŵala ŵaakulupilile ni kutendaga yambone, akwete kupata ŵanganyao malipilo gangamala.

۞ قُلْ أَئِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ بِٱلَّذِى خَلَقَ ٱلْأَرْضَ فِى يَوْمَيْنِ وَتَجْعَلُونَ لَهُۥٓ أَندَادًا ۚ ذَٰلِكَ رَبُّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Transliteration qul a-innakum latakfurūna bi-alladhī khalaqa l-arḍa fī yawmayni watajʿalūna lahu andādan dhālika rabbu l-ʿālamīna

Yao Jilani: “Ana chisimu jenumanja nkunkaana Ajula (Allah) juŵagumbile litaka m’moŵa gaŵili, ni nkum’bichila Jwalakwe milungu (jine pakujigalagatila)? Jwalakwe ni M’mbuje jwa iwumbe yosope.”

وَجَعَلَ فِيهَا رَوَٰسِىَ مِن فَوْقِهَا وَبَـٰرَكَ فِيهَا وَقَدَّرَ فِيهَآ أَقْوَٰتَهَا فِىٓ أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَوَآءً لِّلسَّآئِلِينَ

Transliteration wajaʿala fīhā rawāsiya min fawqihā wabāraka fīhā waqaddara fīhā aqwātahā fī arbaʿati ayyāmin sawāan lilssāilīna

Yao Ni jwaŵisile mwalakwemo yakunyichisya pachanya pakwe (matumbi), ni ŵalipele upile (litakalyo pakuŵikapo mesi, m’mela ni inyama), ni jwapimilepo yakulya yakwe (yakwakwanila ŵakutama palakwepo, jwatesile yalakweyi) m’moŵa ncheche gakuliingaana. (Yalakweyi ni yakwanila) kwa akuwusya (ya kagumbidwe ketaka ni yaili palakwepo).

ثُمَّ ٱسْتَوَىٰٓ إِلَى ٱلسَّمَآءِ وَهِىَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْأَرْضِ ٱئْتِيَا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا قَالَتَآ أَتَيْنَا طَآئِعِينَ

Transliteration thumma is'tawā ilā l-samāi wahiya dukhānun faqāla lahā walil'arḍi i'tiyā ṭawʿan aw karhan qālatā ataynā ṭāiʿīna

Yao Kaneka jwasachilile gumba liwunde kutendaga lili lyosilyosipe. Basi niŵalisalile lyalakwe kwisa soni litaka kuti: “Jisani mwakusaka kapena mwangasaka (kundani lilamusi Lyangu).” Inayiŵiliyo yatite: “Tuŵiiche mwaakuunda (lilamusi Lyenu).”

فَقَضَىٰهُنَّ سَبْعَ سَمَـٰوَاتٍ فِى يَوْمَيْنِ وَأَوْحَىٰ فِى كُلِّ سَمَآءٍ أَمْرَهَا ۚ وَزَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنْيَا بِمَصَـٰبِيحَ وَحِفْظًا ۚ ذَٰلِكَ تَقْدِيرُ ٱلْعَزِيزِ ٱلْعَلِيمِ

Transliteration faqaḍāhunna sabʿa samāwātin fī yawmayni wa-awḥā fī kulli samāin amrahā wazayyannā l-samāa l-dun'yā bimaṣābīḥa waḥif'ẓan dhālika taqdīru l-ʿazīzi l-ʿalīmi

Yao Basi jwagakwanisye kagumbidwe kakwe kuŵa mawunde nsano nagaŵili m’moŵa gaŵili. Ni jwalimanyisye liwunde lililyose masengo gakwe. Ni twalisalalisye liwunde lya duniya ni nyali (ndondwa) ni kuligosa (nasyo ndondwasyo pakugasomela mashetani ndema jagakusaka kuja kupikanila maloŵe kwinani). Walakweo ni mpango wa (Allah) Jwamachili gakupunda, Jwakumanyilila nnope.

فَإِنْ أَعْرَضُوا۟ فَقُلْ أَنذَرْتُكُمْ صَـٰعِقَةً مِّثْلَ صَـٰعِقَةِ عَادٍ وَثَمُودَ

Transliteration fa-in aʿraḍū faqul andhartukum ṣāʿiqatan mith'la ṣāʿiqati ʿādin wathamūda

Yao Nambo naga akugalauka (kuleka chikulupi) basi jilani: “Nguntetela ya ipotesi yanti chisawu ipotesi ya ŵanya Adi ni ŵanya Samuda.”

إِذْ جَآءَتْهُمُ ٱلرُّسُلُ مِنۢ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا تَعْبُدُوٓا۟ إِلَّا ٱللَّهَ ۖ قَالُوا۟ لَوْ شَآءَ رَبُّنَا لَأَنزَلَ مَلَـٰٓئِكَةً فَإِنَّا بِمَآ أُرْسِلْتُم بِهِۦ كَـٰفِرُونَ

Transliteration idh jāathumu l-rusulu min bayni aydīhim wamin khalfihim allā taʿbudū illā l-laha qālū law shāa rabbunā la-anzala malāikatan fa-innā bimā ur'sil'tum bihi kāfirūna

Yao Ndema jaŵaichilile ŵanganyao Achimitenga paujo pao ni panyuma pao, (ni kwasalilaga yanti): “Ngasimun’galagatilaga jwinepe ikaŵeje Allah.” Ŵanganyao ŵatiji: “Ambuje ŵetu angasache angatumisye Malaika (ngaŵa jenumanja ŵandu achimijetu), basi chisimu uwwe tukuikana yantumisyidwe nayoyi.”

فَأَمَّا عَادٌ فَٱسْتَكْبَرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ وَقَالُوا۟ مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۖ أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِى خَلَقَهُمْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۖ وَكَانُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا يَجْحَدُونَ

Transliteration fa-ammā ʿādun fa-is'takbarū fī l-arḍi bighayri l-ḥaqi waqālū man ashaddu minnā quwwatan awalam yaraw anna l-laha alladhī khalaqahum huwa ashaddu min'hum quwwatan wakānū biāyātinā yajḥadūna

Yao Sano ŵanya Adi ni ŵalikwesyisye pa chilambo mwangaŵajilwa, ni ŵatite: “Ŵani ŵakutupunda uwwe machili?” Ana nganaiona yanti Allah Ajula juŵagumbile ŵanganyao nijwali Jwakwapunda ŵanganyao machili? Ni ŵaliji ŵanganyao ali nkugakanila ma Ȃya Getu.

فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا صَرْصَرًا فِىٓ أَيَّامٍ نَّحِسَاتٍ لِّنُذِيقَهُمْ عَذَابَ ٱلْخِزْىِ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَعَذَابُ ٱلْـَٔاخِرَةِ أَخْزَىٰ ۖ وَهُمْ لَا يُنصَرُونَ

Transliteration fa-arsalnā ʿalayhim rīḥan ṣarṣaran fī ayyāmin naḥisātin linudhīqahum ʿadhāba l-khiz'yi fī l-ḥayati l-dun'yā walaʿadhābu l-ākhirati akhzā wahum lā yunṣarūna

Yao Basi twatumichisye ŵanganyao mbungo jakusisima nnope m’moŵa gamakungu, kuti twape kupasya ilagasyo yakwalusya pa umi wa duniya, sano ilagasyo ya ku Akhera niyaili yakwalusya nnope, soni ŵanganyao ngasakamuchisyidwa.

وَأَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْنَـٰهُمْ فَٱسْتَحَبُّوا۟ ٱلْعَمَىٰ عَلَى ٱلْهُدَىٰ فَأَخَذَتْهُمْ صَـٰعِقَةُ ٱلْعَذَابِ ٱلْهُونِ بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ

Transliteration wa-ammā thamūdu fahadaynāhum fa-is'taḥabbū l-ʿamā ʿalā l-hudā fa-akhadhathum ṣāʿiqatu l-ʿadhābi l-hūni bimā kānū yaksibūna

Yao Sano ŵanya Asamuda basi twajongwele, nambo ŵaunonyele ungalola kulekangana ni chongoko, basi chakwembekenye chikokomo cha moto wa ilagasyo yakwalusya ligongo lya yaŵaliji nkupanganya.

وَنَجَّيْنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَكَانُوا۟ يَتَّقُونَ

Transliteration wanajjaynā alladhīna āmanū wakānū yattaqūna

Yao Ni twajokwele aŵala ŵaŵakulupilile nikuŵaga ni woga (wakun’jogopa Allah).

وَيَوْمَ يُحْشَرُ أَعْدَآءُ ٱللَّهِ إِلَى ٱلنَّارِ فَهُمْ يُوزَعُونَ

Transliteration wayawma yuḥ'sharu aʿdāu l-lahi ilā l-nāri fahum yūzaʿūna

Yao Ni (mwakumbusyani) lisiku lyatachisonganganyisyidwa amagongo ŵa Allah wa ku Moto, basi ni tachiŵa ali nkwalidwa m’mikutula-mikutula.

حَتَّىٰٓ إِذَا مَا جَآءُوهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَأَبْصَـٰرُهُمْ وَجُلُودُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

Transliteration ḥattā idhā mā jāūhā shahida ʿalayhim samʿuhum wa-abṣāruhum wajulūduhum bimā kānū yaʿmalūna

Yao Kwikanila ndema jatachiuŵichilila (Motowo) gachachonjela mawiwi gao, meso gao, kwisa soni mapende gao pa yaŵaliji nkupanganya.

وَقَالُوا۟ لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدتُّمْ عَلَيْنَا ۖ قَالُوٓا۟ أَنطَقَنَا ٱللَّهُ ٱلَّذِىٓ أَنطَقَ كُلَّ شَىْءٍ وَهُوَ خَلَقَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

Transliteration waqālū lijulūdihim lima shahidttum ʿalaynā qālū anṭaqanā l-lahu alladhī anṭaqa kulla shayin wahuwa khalaqakum awwala marratin wa-ilayhi tur'jaʿūna

Yao Ni tachiti ku mapende gao: “Ligongo chichi jenumanja kutuchonjela uwwe?” Galakwe gachiti: “Atuŵechetekasyisye Allah Ajula jwaakuchiŵechetesyaga chindu chilichose, Jwalakwe ni juŵan’gumbile jenumanja kundanda kwene, soni Kukwakwe (sano) nkuuchisyidwa.”

وَمَا كُنتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَن يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَآ أَبْصَـٰرُكُمْ وَلَا جُلُودُكُمْ وَلَـٰكِن ظَنَنتُمْ أَنَّ ٱللَّهَ لَا يَعْلَمُ كَثِيرًا مِّمَّا تَعْمَلُونَ

Transliteration wamā kuntum tastatirūna an yashhada ʿalaykum samʿukum walā abṣārukum walā julūdukum walākin ẓanantum anna l-laha lā yaʿlamu kathīran mimmā taʿmalūna

Yao “Ni nganim’baga nkulisiŵilila kuti gakanchonjela mawiwi genu, meso genu, namuno mapende genu, nambo mwaganichisyaga yanti Allah ngaakumanyilila yejinji mu yankutenda.”

وَذَٰلِكُمْ ظَنُّكُمُ ٱلَّذِى ظَنَنتُم بِرَبِّكُمْ أَرْدَىٰكُمْ فَأَصْبَحْتُم مِّنَ ٱلْخَـٰسِرِينَ

Transliteration wadhālikum ẓannukumu alladhī ẓanantum birabbikum ardākum fa-aṣbaḥtum mina l-khāsirīna

Yao “Soni syalakwesyo ni nganisyo syenu syamwaliji nkun’ganichisya M’mbuje gwenu (Allah) sin’jonasile, basi ni nsyuchile kuŵa ŵakupelelwa.”

فَإِن يَصْبِرُوا۟ فَٱلنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ ۖ وَإِن يَسْتَعْتِبُوا۟ فَمَا هُم مِّنَ ٱلْمُعْتَبِينَ

Transliteration fa-in yaṣbirū fal-nāru mathwan lahum wa-in yastaʿtibū famā hum mina l-muʿ'tabīna

Yao Basi kanga tapilile, Moto tiuŵepe mauto gao, soni kanga taŵende chinonyelo (kwa Allah kuti ŵakoposye ku Motoko ni kwauchisya ku duniya), basi nganaŵa ŵanti ni kunonyeledwa.

۞ وَقَيَّضْنَا لَهُمْ قُرَنَآءَ فَزَيَّنُوا۟ لَهُم مَّا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَحَقَّ عَلَيْهِمُ ٱلْقَوْلُ فِىٓ أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ خَـٰسِرِينَ

Transliteration waqayyaḍnā lahum quranāa fazayyanū lahum mā bayna aydīhim wamā khalfahum waḥaqqa ʿalayhimu l-qawlu fī umamin qad khalat min qablihim mina l-jini wal-insi innahum kānū khāsirīna

Yao Ni twaŵichile ŵanganyao (pa duniya pano) achimijao ŵangalekangana nao (ŵachishetani), basi ni ŵasalalichisye yaili m’bujo mwao ni yaili munyuma mwao, basi ni lisimichiche kukwao liloŵe (lyakupata ilagasyo, yalyatite pakusimichika) ku mikutula jajapite paujo pao ja majini ni ŵandu. Chisimu ŵanganyao ŵaliji ŵakwasika.

وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَا تَسْمَعُوا۟ لِهَـٰذَا ٱلْقُرْءَانِ وَٱلْغَوْا۟ فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُونَ

Transliteration waqāla alladhīna kafarū lā tasmaʿū lihādhā l-qur'āni wal-ghaw fīhi laʿallakum taghlibūna

Yao Sano aŵala ŵaakufuulu ŵatite: “Ngasin’jipikanila aji Qur’aniji, soni n’jitendeleje masegwe (ndema jajikusoomedwa) kuti mwine m’be ŵakupunda.” Basi chisimu chene chitwape kupasya aŵala ŵaakufuulu ilagasyo yaukali nnope, ni chitwalipile kwene malipilo gakusakala nnope, ligongo lya itendo yao yangalumbana yaŵaliji nkupanganya.

فَلَنُذِيقَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ عَذَابًا شَدِيدًا وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَسْوَأَ ٱلَّذِى كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

Transliteration falanudhīqanna alladhīna kafarū ʿadhāban shadīdan walanajziyannahum aswa-a alladhī kānū yaʿmalūna

Yao Basi chisimu chene chitwape kupasya aŵala ŵaakufuulu ilagasyo yaukali nnope, ni chitwalipile kwene malipilo gakusakala nnope, ligongo lya itendo yao yangalumbana yaŵaliji nkupanganya.

ذَٰلِكَ جَزَآءُ أَعْدَآءِ ٱللَّهِ ٱلنَّارُ ۖ لَهُمْ فِيهَا دَارُ ٱلْخُلْدِ ۖ جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا يَجْحَدُونَ

Transliteration dhālika jazāu aʿdāi l-lahi l-nāru lahum fīhā dāru l-khul'di jazāan bimā kānū biāyātinā yajḥadūna

Yao Galakwego nimalipilo ga amagongo ŵa Allah; wauli Moto, akwete kupata ŵanganyao mwalakwemo nyumba jandamo, kuŵa malipilo ga yaaŵele ali nkugakanila ma Ȃya Getu.

وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ رَبَّنَآ أَرِنَا ٱلَّذَيْنِ أَضَلَّانَا مِنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ نَجْعَلْهُمَا تَحْتَ أَقْدَامِنَا لِيَكُونَا مِنَ ٱلْأَسْفَلِينَ

Transliteration waqāla alladhīna kafarū rabbanā arinā alladhayni aḍallānā mina l-jini wal-insi najʿalhumā taḥta aqdāminā liyakūnā mina l-asfalīna

Yao Ni tachiŵecheta aŵala ŵaŵakufuulu kuti: “Ambuje ŵetu! Tulosyani agala (makuga gaŵili) gagatusochelesye ga m’majini ni ŵandu, kuti tugaŵiche pasi pa makau getu, kuti gaŵe gapasi kusyene.”

إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُوا۟ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسْتَقَـٰمُوا۟ تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا۟ وَلَا تَحْزَنُوا۟ وَأَبْشِرُوا۟ بِٱلْجَنَّةِ ٱلَّتِى كُنتُمْ تُوعَدُونَ

Transliteration inna alladhīna qālū rabbunā l-lahu thumma is'taqāmū tatanazzalu ʿalayhimu l-malāikatu allā takhāfū walā taḥzanū wa-abshirū bil-janati allatī kuntum tūʿadūna

Yao Chisimu aŵala ŵaakutiji: “M’mbuje gwetu ni Allah.” Kaneko nikwimilichika (pa Dini), Achimalaika akwatuluchilaga (ndema jakuwa ni kwasalilaga kuti): “Nkajogopa soni nkadandaula, ni nsengweje ya Mbepo jamwaliji nkupedwa chilanga.”

نَحْنُ أَوْلِيَآؤُكُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَفِى ٱلْـَٔاخِرَةِ ۖ وَلَكُمْ فِيهَا مَا تَشْتَهِىٓ أَنفُسُكُمْ وَلَكُمْ فِيهَا مَا تَدَّعُونَ

Transliteration naḥnu awliyāukum fī l-ḥayati l-dun'yā wafī l-ākhirati walakum fīhā mā tashtahī anfusukum walakum fīhā mā taddaʿūna

Yao “Uwwe ni isyoŵe yenu pa umi wa duniya ni ku Akhera kwakwe, ni nkwete kupata jenumanja kwalakweko yatiikalaluchileje mitima jenu, soni nkwete kupata kwalakweko yatinkaisacheje.”

نُزُلًا مِّنْ غَفُورٍ رَّحِيمٍ

Transliteration nuzulan min ghafūrin raḥīmin

Yao (Jalakweji ni) mbiiko jakuumila kwa (Allah) Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.

وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّن دَعَآ إِلَى ٱللَّهِ وَعَمِلَ صَـٰلِحًا وَقَالَ إِنَّنِى مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ

Transliteration waman aḥsanu qawlan mimman daʿā ilā l-lahi waʿamila ṣāliḥan waqāla innanī mina l-mus'limīna

Yao Ana ninduni jwakuŵecheta maloŵe gambone nnope kumpunda ajula jwaakuŵilanjila kwa Allah, ni kutendaga yambone, ni kuŵechetaga kuti: “Chisimu une ndili mwa Asilamu!”

وَلَا تَسْتَوِى ٱلْحَسَنَةُ وَلَا ٱلسَّيِّئَةُ ۚ ٱدْفَعْ بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ فَإِذَا ٱلَّذِى بَيْنَكَ وَبَيْنَهُۥ عَدَٰوَةٌ كَأَنَّهُۥ وَلِىٌّ حَمِيمٌ

Transliteration walā tastawī l-ḥasanatu walā l-sayi-atu id'faʿ bi-allatī hiya aḥsanu fa-idhā alladhī baynaka wabaynahu ʿadāwatun ka-annahu waliyyun ḥamīmun

Yao Yambone ni yakusakala ngaŵa nkulandana. Tyosyani (yakusakala) ni ayila (itendo) yaili yambone (jwantendele yakusakala mum’buchisyani yambone), basi n’jile sayi ajula jwapali pachilikati penumwe ni jwalakwe pana utinda, taŵe nti chisawu nsyoŵe jwapantima.

وَمَا يُلَقَّىٰهَآ إِلَّا ٱلَّذِينَ صَبَرُوا۟ وَمَا يُلَقَّىٰهَآ إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ

Transliteration wamā yulaqqāhā illā alladhīna ṣabarū wamā yulaqqāhā illā dhū ḥaẓẓin ʿaẓīmin

Yao Nambo nganaŵa apedwile yalakweyo ikaŵeje aŵala ŵaapiliile, soni nganaŵa apedwile yalakweyo ikaŵeje ajula jwaakwete liunjili lyekulungwa (lya umbone).

وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيْطَـٰنِ نَزْغٌ فَٱسْتَعِذْ بِٱللَّهِ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ

Transliteration wa-immā yanzaghannaka mina l-shayṭāni nazghun fa-is'taʿidh bil-lahi innahu huwa l-samīʿu l-ʿalīmu

Yao Sano naga achintyosyaga kwene (ku masengo gambone) nkutyosya jwalijose jwachishetani, basi lijuuyaani mwa Allah, chisimu Jwalakwe ni Jwakupikanichisya, Jwakumanyilila nnope.

وَمِنْ ءَايَـٰتِهِ ٱلَّيْلُ وَٱلنَّهَارُ وَٱلشَّمْسُ وَٱلْقَمَرُ ۚ لَا تَسْجُدُوا۟ لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَٱسْجُدُوا۟ لِلَّهِ ٱلَّذِى خَلَقَهُنَّ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ

Transliteration wamin āyātihi al-laylu wal-nahāru wal-shamsu wal-qamaru lā tasjudū lilshamsi walā lil'qamari wa-us'judū lillahi alladhī khalaqahunna in kuntum iyyāhu taʿbudūna

Yao Soni mu ilosyo Yakwe (Allah yakulosya ukombosi Wakwe); chilo ni muusi, kwisa soni lyuŵa ni mwesi. Ngasillisujudilaga lyuŵa namuno mwesi, nambo munsujudileje Allah Ajula juŵaigumbile yalakweyo nam’baga jenumanja nkun’galagatila Jwelepejo.

فَإِنِ ٱسْتَكْبَرُوا۟ فَٱلَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ يُسَبِّحُونَ لَهُۥ بِٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ وَهُمْ لَا يَسْـَٔمُونَ ۩

Transliteration fa-ini is'takbarū fa-alladhīna ʿinda rabbika yusabbiḥūna lahu bi-al-layli wal-nahāri wahum lā yasamūna

Yao Sano naga ŵanganyao akulikwesya, basi (Allah nganaŵa ŵalajile ŵanganyao), aŵala (Achimalaika) ŵali kwa Ambuje ŵenu akasanswejesyaga Jwalakwe chilo ni muusi, soni ŵanganyao ŵangapela.

وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦٓ أَنَّكَ تَرَى ٱلْأَرْضَ خَـٰشِعَةً فَإِذَآ أَنزَلْنَا عَلَيْهَا ٱلْمَآءَ ٱهْتَزَّتْ وَرَبَتْ ۚ إِنَّ ٱلَّذِىٓ أَحْيَاهَا لَمُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰٓ ۚ إِنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ

Transliteration wamin āyātihi annaka tarā l-arḍa khāshiʿatan fa-idhā anzalnā ʿalayhā l-māa ih'tazzat warabat inna alladhī aḥyāhā lamuḥ'yī l-mawtā innahu ʿalā kulli shayin qadīrun

Yao Soni mu ilosyo Yakwe (Allah yakulosya ukombosi Wakwe); niyanti mmwe nkasalionaga litaka lili litalele, nambo pati tutulwisye pa lyalakwelyo mesi (gawula) likasatenganyika ni kutulumbala, chisimu Ajula jwaalijimwisye ni Jwatachijimusya kwene ŵawe. Chisimu Jwalakwe pa chindu chilichose juŵele Jwakombola.

إِنَّ ٱلَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِىٓ ءَايَـٰتِنَا لَا يَخْفَوْنَ عَلَيْنَآ ۗ أَفَمَن يُلْقَىٰ فِى ٱلنَّارِ خَيْرٌ أَم مَّن يَأْتِىٓ ءَامِنًا يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۚ ٱعْمَلُوا۟ مَا شِئْتُمْ ۖ إِنَّهُۥ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Transliteration inna alladhīna yul'ḥidūna fī āyātinā lā yakhfawna ʿalaynā afaman yul'qā fī l-nāri khayrun am man yatī āminan yawma l-qiyāmati iʿ'malū mā shi'tum innahu bimā taʿmalūna baṣīrun

Yao Chisimu aŵala ŵaakugapombotasya ma Ȃya Getu nganaŵa asisiche Kukwetu. Ana ajula jwatakaponyedwe ku Moto ni jwajuli jwambone, kapena ajula jwatakaiche mwantunjelele lisiku lya Kiyama? Panganyani yankusaka, chisimu Jwalakwe (Allah) ichindu yankutenda juŵele Jwakwilolechesya.

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِٱلذِّكْرِ لَمَّا جَآءَهُمْ ۖ وَإِنَّهُۥ لَكِتَـٰبٌ عَزِيزٌ

Transliteration inna alladhīna kafarū bil-dhik'ri lammā jāahum wa-innahu lakitābun ʿazīzun

Yao Chisimu aŵala ŵaachikaaniile chikumbusyo (Qur’an) ndema jachaichilile (chitwape ilagasyo), soni chisimu chalakwecho ni Chitabu chakuchimbichika.

لَّا يَأْتِيهِ ٱلْبَـٰطِلُ مِنۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِۦ ۖ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ

Transliteration lā yatīhi l-bāṭilu min bayni yadayhi walā min khalfihi tanzīlun min ḥakīmin ḥamīdin

Yao Changam’bichilila unami paujo pakwe namuno panyuma pakwe, chakutulusyidwa kuumila kwa (Allah) Jwalunda lwakusokoka, Jwakulapilidwa kusyesyene.

مَّا يُقَالُ لَكَ إِلَّا مَا قَدْ قِيلَ لِلرُّسُلِ مِن قَبْلِكَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ وَذُو عِقَابٍ أَلِيمٍ

Transliteration mā yuqālu laka illā mā qad qīla lilrrusuli min qablika inna rabbaka ladhū maghfiratin wadhū ʿiqābin alīmin

Yao Ngaikuŵechetedwa kukwenu (mmwe Muhammadi ﷺ) ikaŵeje ilayiila yanakuŵechetedwaga kwa Achimitenga paujo penu, chisimu Ambuje ŵenu ni Asyene chikululuko, soni ni Asyene ipotesi yakupoteka nnope.

وَلَوْ جَعَلْنَـٰهُ قُرْءَانًا أَعْجَمِيًّا لَّقَالُوا۟ لَوْلَا فُصِّلَتْ ءَايَـٰتُهُۥٓ ۖ ءَا۬عْجَمِىٌّ وَعَرَبِىٌّ ۗ قُلْ هُوَ لِلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ هُدًى وَشِفَآءٌ ۖ وَٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ فِىٓ ءَاذَانِهِمْ وَقْرٌ وَهُوَ عَلَيْهِمْ عَمًى ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ يُنَادَوْنَ مِن مَّكَانٍۭ بَعِيدٍ

Transliteration walaw jaʿalnāhu qur'ānan aʿjamiyyan laqālū lawlā fuṣṣilat āyātuhu āʿ'jamiyyun waʿarabiyyun qul huwa lilladhīna āmanū hudan washifāon wa-alladhīna lā yu'minūna fī ādhānihim waqrun wahuwa ʿalayhim ʿaman ulāika yunādawna min makānin baʿīdin

Yao Soni tungajitende kuŵa Qur’an jangaŵa jacharabu, chisimu angatite: “Ligongo chichi ma Ȃya gakwe ngagakusalichisyidwa chenene? Ana (Chitabu nikuŵa) changaŵa chacharabu, sano (Ntume nikuŵa) mwarabu?” Jilani: “Chalakwecho (Chitabucho) kwa aŵala ŵaakulupilile chiŵele chongolo ni chiposyo. Sano aŵala ŵangakukulupilila m’mawiwi mwao mwana usiiwa, nambo soni jalakwe (Qur’anijo) kukwao jiŵele ungalola, ŵanganyao (ngaakupikana, agambile kuŵa nti chisawu) akuŵilanjidwa kuumila pamalo pakutalichila.”

وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَـٰبَ فَٱخْتُلِفَ فِيهِ ۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ لَقُضِىَ بَيْنَهُمْ ۚ وَإِنَّهُمْ لَفِى شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيبٍ

Transliteration walaqad ātaynā mūsā l-kitāba fa-ukh'tulifa fīhi walawlā kalimatun sabaqat min rabbika laquḍiya baynahum wa-innahum lafī shakkin min'hu murībin

Yao Soni chisimu chene Musa twampele chitabu, basi ni wapatikene mwalakwemo ukangani, mwanti lingaŵaga liloŵe lyalyalongolele lyakuumila kwa Ambuje ŵenu (Allah lyangapa ilagasyo yekulungwa nnope ikaŵeje ku Kiyama), chisimu kungajilanyidwe chilikati chao, soni chisimu ŵanganyao ali m’chikaiko chekulungwa chakuchikaichila chalakwecho.

مَّنْ عَمِلَ صَـٰلِحًا فَلِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَنْ أَسَآءَ فَعَلَيْهَا ۗ وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّـٰمٍ لِّلْعَبِيدِ

Transliteration man ʿamila ṣāliḥan falinafsihi waman asāa faʿalayhā wamā rabbuka biẓallāmin lil'ʿabīdi

Yao Jwatapanganye yambone nikuti akupanganya kwaalikamuchisya nsyene, soni jwatasakasye nikuti akusakasya kwalikonya nsyene, ni nganaŵa Ambuje ŵenu (Allah) ŵanti nikwatenda lupuso ata panandi achikapolo (Ŵakwe).

۞ إِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ ٱلسَّاعَةِ ۚ وَمَا تَخْرُجُ مِن ثَمَرَٰتٍ مِّنْ أَكْمَامِهَا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ أُنثَىٰ وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِۦ ۚ وَيَوْمَ يُنَادِيهِمْ أَيْنَ شُرَكَآءِى قَالُوٓا۟ ءَاذَنَّـٰكَ مَا مِنَّا مِن شَهِيدٍ

Transliteration ilayhi yuraddu ʿil'mu l-sāʿati wamā takhruju min thamarātin min akmāmihā wamā taḥmilu min unthā walā taḍaʿu illā biʿil'mihi wayawma yunādīhim ayna shurakāī qālū ādhannāka mā minnā min shahīdin

Yao Kukwakwepe (Allah) ni kwaukuwuchisyidwa umanyilisi wa Kiyama. Soni isogosi ngaikasakopoka mu itungatunga mwakwe, ni ngachikasajigala chiilu chachikongwe chilichose kapena kuŵeleka, ikaŵeje kwa umanyilisi Wakwe (Allah), sano lisiku lyataakaaŵilanje ŵanganyao (Allah ni kwawusya kuti): “Ali kwapi ŵamwamwanganyaga nao ŵala?” Ŵanganyao takajile: “Tukummanyisya yanti pangali jwalijose mwetuwe jwaakuŵichila umboni (wanti Mmwe nkwete ŵakum’bwanganya nao).”

وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَدْعُونَ مِن قَبْلُ ۖ وَظَنُّوا۟ مَا لَهُم مِّن مَّحِيصٍ

Transliteration waḍalla ʿanhum mā kānū yadʿūna min qablu waẓannū mā lahum min maḥīṣin

Yao Ni tiyichasokonechela yaŵaliji nkuilumbanjila kalakala, ni tachisimichisya yanti nganakola ŵanganyao kwakutilila.

لَّا يَسْـَٔمُ ٱلْإِنسَـٰنُ مِن دُعَآءِ ٱلْخَيْرِ وَإِن مَّسَّهُ ٱلشَّرُّ فَيَـُٔوسٌ قَنُوطٌ

Transliteration lā yasamu l-insānu min duʿāi l-khayri wa-in massahu l-sharu fayaūsun qanūṭun

Yao Mundu (kafili) jwangapela kuŵenda yambone (kwa Allah, Allah ni akumpaga nambo jwangatogolela), sano naga inkwayiye yakusakala basi jukasaŵa jwakwasa ntima, jwakata tama.

وَلَئِنْ أَذَقْنَـٰهُ رَحْمَةً مِّنَّا مِنۢ بَعْدِ ضَرَّآءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ هَـٰذَا لِى وَمَآ أَظُنُّ ٱلسَّاعَةَ قَآئِمَةً وَلَئِن رُّجِعْتُ إِلَىٰ رَبِّىٓ إِنَّ لِى عِندَهُۥ لَلْحُسْنَىٰ ۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِمَا عَمِلُوا۟ وَلَنُذِيقَنَّهُم مِّنْ عَذَابٍ غَلِيظٍ

Transliteration wala-in adhaqnāhu raḥmatan minnā min baʿdi ḍarrāa massathu layaqūlanna hādhā lī wamā aẓunnu l-sāʿata qāimatan wala-in rujiʿ'tu ilā rabbī inna lī ʿindahu lalḥus'nā falanunabbi-anna alladhīna kafarū bimā ʿamilū walanudhīqannahum min ʿadhābin ghalīẓin

Yao Soni chisimu naga tuli tumpele kupasya ukoto wakuuma Kukwetu panyuma pa masausyo gagankwayiye, chisimu akasaŵechetaga kuti: “Ayi niyangune (ni jwaanguŵajilwa kupata yeleyi ligongo lyaumanyilisi wangu), soni nganguganichisya yanti Kiyama kuŵa nkwiima. Nambo naga timbuchisyidwe kwa Ambuje ŵangu, nikuti chisimu une tinjipata yambone Kukwakwe.” Basi tuchatagulila kwene aŵala ŵaakufuulu yaŵapanganyisye, ni chitukape kupasya kwene mu ilagasyo yakandapala.

وَإِذَآ أَنْعَمْنَا عَلَى ٱلْإِنسَـٰنِ أَعْرَضَ وَنَـَٔا بِجَانِبِهِۦ وَإِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ فَذُو دُعَآءٍ عَرِيضٍ

Transliteration wa-idhā anʿamnā ʿalā l-insāni aʿraḍa wanaā bijānibihi wa-idhā massahu l-sharu fadhū duʿāin ʿarīḍin

Yao Soni naga tuli tumpele ukoto mundu, jukasanyosyaga ni galauchila kumbali, nambo naga inkwayiye yakusakala, basi jukasaŵa ni maduwa gamalewulewu.

قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِن كَانَ مِنْ عِندِ ٱللَّهِ ثُمَّ كَفَرْتُم بِهِۦ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنْ هُوَ فِى شِقَاقٍۭ بَعِيدٍ

Transliteration qul ara-aytum in kāna min ʿindi l-lahi thumma kafartum bihi man aḍallu mimman huwa fī shiqāqin baʿīdin

Yao Jilani: “Ana nkuiona uli najiŵaga (Qur’aniji) jakuumila kwa Allah, kaneka jenumanja ni n’jikaanile (ana ngaŵa nimpotele)? Ana nduni jwali jwakupotela nnope kumpunda ajula jwali mu ukangani wakutalikangana nnope (ni yakuona)?”

سَنُرِيهِمْ ءَايَـٰتِنَا فِى ٱلْـَٔافَاقِ وَفِىٓ أَنفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ ٱلْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ

Transliteration sanurīhim āyātinā fī l-āfāqi wafī anfusihim ḥattā yatabayyana lahum annahu l-ḥaqu awalam yakfi birabbika annahu ʿalā kulli shayin shahīdun

Yao Chitwalosye imanyilo Yetu ku maupande (gakulekangana-lekangana ga kumawunde ni petaka), kwisa soni mu ŵanganyao achimisyene, mpaka imanyukuche kukwao yanti jele (Qur’aniji) jakuona. Ana ngaikwanila kwa M’mbuje gwenu (Allah) yanti Jwalakwejo pa chindu chilichose juŵele Mboni?

أَلَآ إِنَّهُمْ فِى مِرْيَةٍ مِّن لِّقَآءِ رَبِّهِمْ ۗ أَلَآ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَىْءٍ مُّحِيطٌۢ

Transliteration alā innahum fī mir'yatin min liqāi rabbihim alā innahu bikulli shayin muḥīṭun

Yao Manyililani yanti, chisimu ŵanganyao ali m’chikaiko pa yakusimangana ni M’mbuje gwao (Allah). Manyililani yanti; chisimu Jwalakwe (Allah) chindu chilichose juŵele Nkuchisyungula (kwaachimanya chenene).