Surah Al-Insan in Yao: translation and audio

هَلْ أَتَىٰ عَلَى ٱلْإِنسَـٰنِ حِينٌ مِّنَ ٱلدَّهْرِ لَمْ يَكُن شَيْـًٔا مَّذْكُورًا

Transliteration hal atā ʿalā l-insāni ḥīnun mina l-dahri lam yakun shayan madhkūran

Yao Ana nganijipita kwamundu mbinga jelewu ja ndaŵi nkanaŵe kuŵa chindu chanti ni kusalidwa?

إِنَّا خَلَقْنَا ٱلْإِنسَـٰنَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَّبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَـٰهُ سَمِيعًۢا بَصِيرًا

Transliteration innā khalaqnā l-insāna min nuṭ'fatin amshājin nabtalīhi fajaʿalnāhu samīʿan baṣīran

Yao Chisimu Uwwe tun'gumbile mundu kuumila mwindondwa lyakuwanganyichilana (lya mesi ga ŵalume ni ŵakongwe), kuti tun'dinje (ni malamusi Getu), ni tuntesile kuŵa jwakupikana, jwakulola.

إِنَّا هَدَيْنَـٰهُ ٱلسَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا

Transliteration innā hadaynāhu l-sabīla immā shākiran wa-immā kafūran

Yao Chisimu Uwwe tunsaalichiisye jwalakwejo litala (lyambone ni lyakusakala, sano ili ni nsyene) kuŵa jwakutogolela (pakusagula lyambonelyo) kapena kuŵa jwakanila (pakusagula lyakusakala).

إِنَّآ أَعْتَدْنَا لِلْكَـٰفِرِينَ سَلَـٰسِلَا۟ وَأَغْلَـٰلًا وَسَعِيرًا

Transliteration innā aʿtadnā lil'kāfirīna salāsilā wa-aghlālan wasaʿīran

Yao Chisimu Uwwe twalinganyichisye achimakafili malundelunde ga unyolo, ni makongwa kwisa soni Moto Wakulapuka.

إِنَّ ٱلْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِن كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا

Transliteration inna l-abrāra yashrabūna min kasin kāna mizājuhā kāfūran

Yao Chisimu atenda ngoto chakamweje chipanda (chankologo) chakuwanganyichisya chakwe (nkologowo) chigakaŵeje (mesi ga) Kaafuura.

عَيْنًا يَشْرَبُ بِهَا عِبَادُ ٱللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيرًا

Transliteration ʿaynan yashrabu bihā ʿibādu l-lahi yufajjirūnahā tafjīran

Yao (Kaafuurajo ni) tutumule jwachakamwejemo achikapolo ŵa Allah, chakam'bumyeje (palipose pachakasacheje) kaumye kangasausya.

يُوفُونَ بِٱلنَّذْرِ وَيَخَافُونَ يَوْمًا كَانَ شَرُّهُۥ مُسْتَطِيرًا

Transliteration yūfūna bil-nadhri wayakhāfūna yawman kāna sharruhu mus'taṭīran

Yao (Ŵanganyao ni aŵala) ŵaakukwanilisya nasili (syao), soni ni akulijogopa Lisiku lya ichiŵa yakusakala yakwe yakwenela.

وَيُطْعِمُونَ ٱلطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا

Transliteration wayuṭ'ʿimūna l-ṭaʿāma ʿalā ḥubbihi mis'kīnan wayatīman wa-asīran

Yao Ni akutolaga yakulya - achiisakaga - kwapa masikini, jwawina ni mateeka.

إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ ٱللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَآءً وَلَا شُكُورًا

Transliteration innamā nuṭ'ʿimukum liwajhi l-lahi lā nurīdu minkum jazāan walā shukūran

Yao (Chamuntima akutiji): “Chisimu tukun'diisya pakusachilila chinonyelo cha Allah, ngatukusaka kukwenu malipilo galigose namuno kutogolela.”

إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا يَوْمًا عَبُوسًا قَمْطَرِيرًا

Transliteration innā nakhāfu min rabbinā yawman ʿabūsan qamṭarīran

Yao “Chisimu uwwe tukogopa kwa M’mbuje gwetu Lisiku lyakuuta sinya (kafili) soni lyakupoteka nnope ni kupwelembwesula (ligongo lya kuleupa kwakwe mu ilagasyo).”

فَوَقَىٰهُمُ ٱللَّهُ شَرَّ ذَٰلِكَ ٱلْيَوْمِ وَلَقَّىٰهُمْ نَضْرَةً وَسُرُورًا

Transliteration fawaqāhumu l-lahu sharra dhālika l-yawmi walaqqāhum naḍratan wasurūran

Yao Basi Allah tachagosa kuyakusakala ya lyele lisikulyo ni kwapa kumelemenda (kungope kwao) ni kusengwa.

وَجَزَىٰهُم بِمَا صَبَرُوا۟ جَنَّةً وَحَرِيرًا

Transliteration wajazāhum bimā ṣabarū jannatan waḥarīran

Yao Soni tachalipila ligongo lya kupilila kwao Litimbe lya ku Mbepo kwisa soni nguwo sya silika.

مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ ۖ لَا يَرَوْنَ فِيهَا شَمْسًا وَلَا زَمْهَرِيرًا

Transliteration muttakiīna fīhā ʿalā l-arāiki lā yarawna fīhā shamsan walā zamharīran

Yao Ali ajegeme kwalakweko nyyindanda yetandiche chenene, ngaaja kuchiona chitukuta cha lyuŵa namuno mbepo ja chikweenya.

وَدَانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلَـٰلُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوفُهَا تَذْلِيلًا

Transliteration wadāniyatan ʿalayhim ẓilāluhā wadhullilat quṭūfuhā tadhlīlan

Yao Soni miulili jakwe chijikaaŵandichile ŵanganyao, ni mikonga (ja isogosi) chijikagoyeche kwakwalala (yanti konyola chitamile).

وَيُطَافُ عَلَيْهِم بِـَٔانِيَةٍ مِّن فِضَّةٍ وَأَكْوَابٍ كَانَتْ قَوَارِيرَا۠

Transliteration wayuṭāfu ʿalayhim biāniyatin min fiḍḍatin wa-akwābin kānat qawārīrā

Yao Soni chiikaŵeje ili nkwasyungula ikolelo ya silifa kwisa soni migawo jegalasi.

قَوَارِيرَا۟ مِن فِضَّةٍ قَدَّرُوهَا تَقْدِيرًا

Transliteration qawārīrā min fiḍḍatin qaddarūhā taqdīran

Yao Jegalasi (jagumbidwa) kuumila mu silifa, chakajipimileje (pakujigumbasya) kapimile kambone (kakulandana ni njota jao, ngapelembechesya soni ngajonjechesya).

وَيُسْقَوْنَ فِيهَا كَأْسًا كَانَ مِزَاجُهَا زَنجَبِيلًا

Transliteration wayus'qawna fīhā kasan kāna mizājuhā zanjabīlan

Yao Ni chakamwesyedweje kwalakweko chipanda (chankologo) chakuwanganyichisya chakwe (nkologowo) chichikaŵe (mesi ga) chikasu.

عَيْنًا فِيهَا تُسَمَّىٰ سَلْسَبِيلًا

Transliteration ʿaynan fīhā tusammā salsabīlan

Yao (Jwalakwejo ni) tutumule jwajuli kwalakweko jwakuŵilanjikwa Salsabila.

۞ وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَٰنٌ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤًا مَّنثُورًا

Transliteration wayaṭūfu ʿalayhim wil'dānun mukhalladūna idhā ra-aytahum ḥasib'tahum lu'lu-an manthūran

Yao Soni chaakaasyunguleje ŵanganyao (pakwaatumichila) achachanda ŵakutamilichika (pa uchanda, ŵangachekulupa). N'di mwaweni ŵanganyao mpaka mwaganichisye kuti ngalekale syakumelemenda nnope syemwasyidwe.

وَإِذَا رَأَيْتَ ثَمَّ رَأَيْتَ نَعِيمًا وَمُلْكًا كَبِيرًا

Transliteration wa-idhā ra-ayta thamma ra-ayta naʿīman wamul'kan kabīran

Yao Soni patinchilola kwalakwe (ku Mbepoko) tinchiuona ntendele wakusengwasya ni uchimwene wekulungwa.

عَـٰلِيَهُمْ ثِيَابُ سُندُسٍ خُضْرٌ وَإِسْتَبْرَقٌ ۖ وَحُلُّوٓا۟ أَسَاوِرَ مِن فِضَّةٍ وَسَقَىٰهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا

Transliteration ʿāliyahum thiyābu sundusin khuḍ'run wa-is'tabraqun waḥullū asāwira min fiḍḍatin wasaqāhum rabbuhum sharāban ṭahūran

Yao Pachanya pao chipakaŵe pana nguwo sya silika jwakuŵeŵela syachisamba kwisa soni nguwo sya silika jwakandapalila. Soni chakawechedwe makosa ga silifa, nombe soni M’mbuje gwao (Allah) chijukaamwesye ŵanganyao yakumwa yakulenjela kusyene.

إِنَّ هَـٰذَا كَانَ لَكُمْ جَزَآءً وَكَانَ سَعْيُكُم مَّشْكُورًا

Transliteration inna hādhā kāna lakum jazāan wakāna saʿyukum mashkūran

Yao (Chakasalilidwe kuti): “Chisimu galakwega gaŵele malipilo genu, soni masengo genu gaŵele gakupocheledwa.”

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ ٱلْقُرْءَانَ تَنزِيلًا

Transliteration innā naḥnu nazzalnā ʿalayka l-qur'āna tanzīlan

Yao Chisimu Uwwe tujitulwisye kukwenu (mmwe Muhammadi ﷺ) Qur’an kujitulusya kwapanandi panandi (kuti n'jisunje chenene).

فَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ ءَاثِمًا أَوْ كَفُورًا

Transliteration fa-iṣ'bir liḥuk'mi rabbika walā tuṭiʿ min'hum āthiman aw kafūran

Yao Basi pililani ni lilamusi lya Ambuje ŵenu (Allah) ni ngasimumpikanila mwa ŵanganyao jwasambi kapena jwakanila (jwalijose).

وَٱذْكُرِ ٱسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَأَصِيلًا

Transliteration wa-udh'kuri is'ma rabbika buk'ratan wa-aṣīlan

Yao Soni likumbuchilani lina lya Ambuje ŵenu kundaŵi ni kwigulo (pakuswali swala sya Fajr, Dhuhr ni Asr).

وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَٱسْجُدْ لَهُۥ وَسَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيلًا

Transliteration wamina al-layli fa-us'jud lahu wasabbiḥ'hu laylan ṭawīlan

Yao Soni chilo munsujudilani (pakuswali swala sya Maghrib ni Isha), ni munswejesyeje chilo ndema jelewu.

إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ يُحِبُّونَ ٱلْعَاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَرَآءَهُمْ يَوْمًا ثَقِيلًا

Transliteration inna hāulāi yuḥibbūna l-ʿājilata wayadharūna warāahum yawman thaqīlan

Yao Chisimu ŵanganyaŵa akunonyelwa umi wachitema (wa duniya), ni akulileka munyuma mwao Lisiku lya usito.

نَّحْنُ خَلَقْنَـٰهُمْ وَشَدَدْنَآ أَسْرَهُمْ ۖ وَإِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَآ أَمْثَـٰلَهُمْ تَبْدِيلًا

Transliteration naḥnu khalaqnāhum washadadnā asrahum wa-idhā shi'nā baddalnā amthālahum tabdīlan

Yao Uwwe ni ŵatwaagumbile ŵanganyao soni twaliyiye kagumbidwe kao, soni tuli tusachile mpaka tuiche nao ŵane ŵanti mpela ŵanganyao kwinjila m’malo mwao (nambo ali ŵakun'jogopa Allah).

إِنَّ هَـٰذِهِۦ تَذْكِرَةٌ ۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلًا

Transliteration inna hādhihi tadhkiratun faman shāa ittakhadha ilā rabbihi sabīlan

Yao Chisimu galakwe (ma Ȃyaga) gaŵele chikumbusyo, basi jwaakusaka aliikolochesye chilepe litala lyakuujila kwa M'bujegwe (Allah).

وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا

Transliteration wamā tashāūna illā an yashāa l-lahu inna l-laha kāna ʿalīman ḥakīman

Yao Ni nganim'ba nsachile ŵanganyammwe ikaŵeje akasache kaje Allah, chisimu Allah aŵele Jwakumanyilila nnope, Jwalunda lwakusokoka.

يُدْخِلُ مَن يَشَآءُ فِى رَحْمَتِهِۦ ۚ وَٱلظَّـٰلِمِينَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًۢا

Transliteration yud'khilu man yashāu fī raḥmatihi wal-ẓālimīna aʿadda lahum ʿadhāban alīman

Yao Taakan'jinjisye jwansachile ku ukoto Wakwe (ku Mbepo), nambo ŵakulitenda lupuso ŵalinganyichisye ilagasyo yakupoteka nnope.