Surah Ibrahim in Yao: translation and audio

الٓر ۚ كِتَـٰبٌ أَنزَلْنَـٰهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ ٱلنَّاسَ مِنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَمِيدِ

Transliteration alif-lam-ra kitābun anzalnāhu ilayka litukh'rija l-nāsa mina l-ẓulumāti ilā l-nūri bi-idh'ni rabbihim ilā ṣirāṭi l-ʿazīzi l-ḥamīdi

Yao Alif-Lâm-Râ. (Achi ni) Chitabu chatuchitulwisye kukwenu (mmwe Muhammadi ﷺ) kuti mwakoposye ŵandu m’chipi ni kwajinjisya mwilanguka – kwa lisosa lya Ambuje ŵao – (ni mwajausye) kwitala lya (Allah) Jwamachili gakupunda, Jwakulapilidwa kusyesyene.

ٱللَّهِ ٱلَّذِى لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ وَوَيْلٌ لِّلْكَـٰفِرِينَ مِنْ عَذَابٍ شَدِيدٍ

Transliteration al-lahi alladhī lahu mā fī l-samāwāti wamā fī l-arḍi wawaylun lil'kāfirīna min ʿadhābin shadīdin

Yao Allah, Ajula jwaili Yakwe yosope yaili kumawunde ni petaka, soni ipotesi niyao achimakafili kuumila mu ilagasyo yaukali nnope.

ٱلَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا عَلَى ٱلْـَٔاخِرَةِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ فِى ضَلَـٰلٍۭ بَعِيدٍ

Transliteration alladhīna yastaḥibbūna l-ḥayata l-dun'yā ʿalā l-ākhirati wayaṣuddūna ʿan sabīli l-lahi wayabghūnahā ʿiwajan ulāika fī ḍalālin baʿīdin

Yao Aŵala ŵaakunonyela nnope umi wa duniya kumpunda Akhera, ni akusiŵililaga (ŵandu) petala lya Allah, ni kulisachililaga kupombotala, ŵanganyao niŵali nkupotela kwakutalikangana nnope (ni yakuona).

وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِۦ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ۖ فَيُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهْدِى مَن يَشَآءُ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ

Transliteration wamā arsalnā min rasūlin illā bilisāni qawmihi liyubayyina lahum fayuḍillu l-lahu man yashāu wayahdī man yashāu wahuwa l-ʿazīzu l-ḥakīmu

Yao Soni nganitutumisyeje ntenga jwalijose ikaŵeje ni chiŵecheto cha ŵandu ŵakwe kuti ŵasalichisye ŵanganyao (utenga), basi Allah ni akunnechelelaga kusokonechela jwansachile, ni kun’jongola jwansachile, soni Jwalakwe ni Jwamachili gakupunda, Jwalunda lwakusokoka.

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَـٰتِنَآ أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ وَذَكِّرْهُم بِأَيَّىٰمِ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ

Transliteration walaqad arsalnā mūsā biāyātinā an akhrij qawmaka mina l-ẓulumāti ilā l-nūri wadhakkir'hum bi-ayyāmi l-lahi inna fī dhālika laāyātin likulli ṣabbārin shakūrin

Yao Soni chisimu chene pamasile patwantumisye Musa ni isimosimo Yetu (ni kuntenda kuti): “Mwakoposyani ŵandu ŵenu m’chipi ni kwajinjisya mwilanguka, soni mwakumbusyani ya moŵa ga Allah (ga chindimba).” Chisimu mu yalakweyo muŵele mwana imanyisyo kwa jwalijose jwali jwakupilila nnope, jwakutogolela kwejinji.

وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ ٱذْكُرُوا۟ نِعْمَةَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ أَنجَىٰكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ وَيُذَبِّحُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمْ ۚ وَفِى ذَٰلِكُم بَلَآءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ

Transliteration wa-idh qāla mūsā liqawmihi udh'kurū niʿ'mata l-lahi ʿalaykum idh anjākum min āli fir'ʿawna yasūmūnakum sūa l-ʿadhābi wayudhabbiḥūna abnāakum wayastaḥyūna nisāakum wafī dhālikum balāon min rabbikum ʿaẓīmun

Yao Soni (kumbuchilani) katema kajwaŵechete Musa ku ŵandu ŵakwe kuti: “Kumbuchilani chindimba cha Allah pa jenumanja, ndema jaŵan’jokwele ŵanganyammwe ku ŵandu ŵa Firiauna ŵaŵaliji nkumpa ilagasyo yakusakala nnope, ŵaliji nkusikita ŵanache ŵenu ŵachilume ni kwalekaga umi ŵanache ŵenu ŵachikongwe, sano mu yalakweyo mwaliji mwana kulinjidwa kwekulungwa nnope kwakutyochela kwa M’mbuje gwenu.”

وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ ۖ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِى لَشَدِيدٌ

Transliteration wa-idh ta-adhana rabbukum la-in shakartum la-azīdannakum wala-in kafartum inna ʿadhābī lashadīdun

Yao Soni (kumbuchilani) katema kajwajenesye M’mbuje gwenu yanti: “Chisimu naga nkutogolela Une tinan’jonjechesye, nambo naga nkane (manyililani yanti): Chisimu ilagasyo Yangu niyaukali nnope.”

وَقَالَ مُوسَىٰٓ إِن تَكْفُرُوٓا۟ أَنتُمْ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًا فَإِنَّ ٱللَّهَ لَغَنِىٌّ حَمِيدٌ

Transliteration waqāla mūsā in takfurū antum waman fī l-arḍi jamīʿan fa-inna l-laha laghaniyyun ḥamīdun

Yao Soni Musa jwatite (ku ŵandu ŵakwe): “Naga nkane jenumanja ni wosope ŵali pa chilambo, basi (niyenu), chisimu Allah ni Jwakupata kwejinji, Jwakulapilidwa kusyesyene.”

أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا۟ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ قَوْمِ نُوحٍ وَعَادٍ وَثَمُودَ ۛ وَٱلَّذِينَ مِنۢ بَعْدِهِمْ ۛ لَا يَعْلَمُهُمْ إِلَّا ٱللَّهُ ۚ جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَـٰتِ فَرَدُّوٓا۟ أَيْدِيَهُمْ فِىٓ أَفْوَٰهِهِمْ وَقَالُوٓا۟ إِنَّا كَفَرْنَا بِمَآ أُرْسِلْتُم بِهِۦ وَإِنَّا لَفِى شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُونَنَآ إِلَيْهِ مُرِيبٍ

Transliteration alam yatikum naba-u alladhīna min qablikum qawmi nūḥin waʿādin wathamūda wa-alladhīna min baʿdihim lā yaʿlamuhum illā l-lahu jāathum rusuluhum bil-bayināti faraddū aydiyahum fī afwāhihim waqālū innā kafarnā bimā ur'sil'tum bihi wa-innā lafī shakkin mimmā tadʿūnanā ilayhi murībin

Yao Ana nganijim’bichilila ŵanganyammwe abali ja aŵala ŵapaujo penu? Ŵandu ŵa Nuhu, ŵa Adi ni ŵa Samuda, kwisa soni aŵala ŵamunyuma mwao, ŵangaakwamanyilila ikaŵeje Allah? Ŵaichilile Achimitenga ŵao ni ilosyo yakuonechela, basi ni ŵauchisye magasa gao kukamwa kwao (paagaluma ligongo lyaukali), ni ŵatite: “Chisimu uwwe tukaaniile yantumisyidwe nayoyi, soni chisimu uwwe tuli nchikaiko chekulungwa chakaichila yankutuŵilanjilayi.”

۞ قَالَتْ رُسُلُهُمْ أَفِى ٱللَّهِ شَكٌّ فَاطِرِ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ يَدْعُوكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ إِلَىٰٓ أَجَلٍ مُّسَمًّى ۚ قَالُوٓا۟ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا تُرِيدُونَ أَن تَصُدُّونَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ ءَابَآؤُنَا فَأْتُونَا بِسُلْطَـٰنٍ مُّبِينٍ

Transliteration qālat rusuluhum afī l-lahi shakkun fāṭiri l-samāwāti wal-arḍi yadʿūkum liyaghfira lakum min dhunūbikum wayu-akhirakum ilā ajalin musamman qālū in antum illā basharun mith'lunā turīdūna an taṣuddūnā ʿammā kāna yaʿbudu ābāunā fatūnā bisul'ṭānin mubīnin

Yao Achimitenga ŵao ŵatite: “Chichi! Allah kuŵa nkunkaichila, Nkugumba mawunde ni mataka? Akum’bilanga jenumanja kuti ankululuchile sambi syenu, ni anchelewasye (ngampa ipotesi) kwikanila ndema jekolanjidwe (jakuwila).” Ŵanganyao ŵatite: “Nganim’ba jenumanja ikaŵeje ŵandu mpela uwwewe. N’gamba kusaka kuti ntusiŵilile ku yaŵaliji nkuigalagatila achatati ŵetu, basi ikani nao kukwetu umboni wakuonechela.”

قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِن نَّحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ ۖ وَمَا كَانَ لَنَآ أَن نَّأْتِيَكُم بِسُلْطَـٰنٍ إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُؤْمِنُونَ

Transliteration qālat lahum rusuluhum in naḥnu illā basharun mith'lukum walākinna l-laha yamunnu ʿalā man yashāu min ʿibādihi wamā kāna lanā an natiyakum bisul'ṭānin illā bi-idh'ni l-lahi waʿalā l-lahi falyatawakkali l-mu'minūna

Yao Achimitenga ŵao ŵaasalile kuti: “Uwwe nganituŵa ikaŵeje ŵandu mpela ŵanganyammwe, nambo kuti Allah akasampaga ukoto jwansachile mwa achikapolo Ŵakwe. Soni nganiyiŵa kukwetu yanti ni tum’bichilile nacho chilosyo ikaŵeje mu lisosa lya Allah, sano kwa Allah pe basi ajegamile ŵakulupilila.”

وَمَا لَنَآ أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى ٱللَّهِ وَقَدْ هَدَىٰنَا سُبُلَنَا ۚ وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَىٰ مَآ ءَاذَيْتُمُونَا ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُتَوَكِّلُونَ

Transliteration wamā lanā allā natawakkala ʿalā l-lahi waqad hadānā subulanā walanaṣbiranna ʿalā mā ādhaytumūnā waʿalā l-lahi falyatawakkali l-mutawakilūna

Yao “Soni chipali chichi kukwetu chakututendekasya kuti tukajegamila kwa Allah kutendaga pamasile paatulosisye matala getu? Soni chitupilile kusyene pa iliyose yampaka ntusausye nayo, soni kwa Allah pe basi ajegamile akwegamila.”

وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُم مِّنْ أَرْضِنَآ أَوْ لَتَعُودُنَّ فِى مِلَّتِنَا ۖ فَأَوْحَىٰٓ إِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ

Transliteration waqāla alladhīna kafarū lirusulihim lanukh'rijannakum min arḍinā aw lataʿūdunna fī millatinā fa-awḥā ilayhim rabbuhum lanuh'likanna l-ẓālimīna

Yao Sano aŵala ŵaŵakanile ŵasalile Achimitenga ŵao kuti: “Chisimu chene chitunkoposye ŵanganyammwe m’chilambo mwetu, kapena chim’bujile ku dini jetu.” Basi Ambuje ŵao (Allah) ni ŵajuwulile ŵanganyao maloŵe ganti: “Chisimu chene Uwwe chitwajonanje ŵalupuso.”

وَلَنُسْكِنَنَّكُمُ ٱلْأَرْضَ مِنۢ بَعْدِهِمْ ۚ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَافَ مَقَامِى وَخَافَ وَعِيدِ

Transliteration walanus'kinannakumu l-arḍa min baʿdihim dhālika liman khāfa maqāmī wakhāfa waʿīdi

Yao “Soni chisimu chene chituntamiche ŵanganyammwe m’chilambomo panyuma pa ŵanganyao. Yalakweyo yakuipata jwaakogopa kwima pameso Pangu (lisiku lya Kiyama), ni kogopaga soni chitetelo Changu.”

وَٱسْتَفْتَحُوا۟ وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ

Transliteration wa-is'taftaḥū wakhāba kullu jabbārin ʿanīdin

Yao Sano (Achimitenga ŵala) ni ŵaŵendile chikamuchisyo (kwa Allah chaagapundila makafili), ni jwapelelwe jwakulikwesya jwalijose, jwamakani.

مِّن وَرَآئِهِۦ جَهَنَّمُ وَيُسْقَىٰ مِن مَّآءٍ صَدِيدٍ

Transliteration min warāihi jahannamu wayus'qā min māin ṣadīdin

Yao M’bujo mwakwe mwana Jahannama, ni takamwesyedweje mesi ga uwowu wachimyasi.

يَتَجَرَّعُهُۥ وَلَا يَكَادُ يُسِيغُهُۥ وَيَأْتِيهِ ٱلْمَوْتُ مِن كُلِّ مَكَانٍ وَمَا هُوَ بِمَيِّتٍ ۖ وَمِن وَرَآئِهِۦ عَذَابٌ غَلِيظٌ

Transliteration yatajarraʿuhu walā yakādu yusīghuhu wayatīhi l-mawtu min kulli makānin wamā huwa bimayyitin wamin warāihi ʿadhābun ghalīẓun

Yao Tachiŵa ali nkugakukumila mwachikasakasa, ni kulagaga nago nnope kugamila, soni chiwa chikam’bichilileje mbali ni mbali nambo nganaŵa awile, soni paujo pakwe chipakaŵe pana ilagasyo (ine soni) yakandapala.

مَّثَلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِرَبِّهِمْ ۖ أَعْمَـٰلُهُمْ كَرَمَادٍ ٱشْتَدَّتْ بِهِ ٱلرِّيحُ فِى يَوْمٍ عَاصِفٍ ۖ لَّا يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا۟ عَلَىٰ شَىْءٍ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلضَّلَـٰلُ ٱلْبَعِيدُ

Transliteration mathalu alladhīna kafarū birabbihim aʿmāluhum karamādin ish'taddat bihi l-rīḥu fī yawmin ʿāṣifin lā yaqdirūna mimmā kasabū ʿalā shayin dhālika huwa l-ḍalālu l-baʿīdu

Yao Chilandanyo cha aŵala ŵankaaniile M’mbuje gwao (chili nyyi): Itendo yao (yambone yatakatende ngalipidwa nayo ligongo lyanti nganantendelaga Allah), ili chisawu liwu lyalikumpujila mbungo mwamachili palisiku lya chimbunga, ngasakombola kupata chilichose mu yaŵapanganyisye. Kwalakweko ni kupotela kwakutalikangana nnope (ni yakuona).

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِٱلْحَقِّ ۚ إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ

Transliteration alam tara anna l-laha khalaqa l-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqi in yasha yudh'hib'kum wayati bikhalqin jadīdin

Yao Ana ngankuiona yanti Allah agumbile mawunde ni mataka mwakuonaonape? Mwanti ali asachile mpaka antyosye jenumanja (mwanakamo) ni kwika nayo iwumbe yasambano.

وَمَا ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ بِعَزِيزٍ

Transliteration wamā dhālika ʿalā l-lahi biʿazīzin

Yao Soni yalakweyo kwa Allah nganiyiŵa yakusausya ata panandi.

وَبَرَزُوا۟ لِلَّهِ جَمِيعًا فَقَالَ ٱلضُّعَفَـٰٓؤُا۟ لِلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوٓا۟ إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ أَنتُم مُّغْنُونَ عَنَّا مِنْ عَذَابِ ٱللَّهِ مِن شَىْءٍ ۚ قَالُوا۟ لَوْ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ لَهَدَيْنَـٰكُمْ ۖ سَوَآءٌ عَلَيْنَآ أَجَزِعْنَآ أَمْ صَبَرْنَا مَا لَنَا مِن مَّحِيصٍ

Transliteration wabarazū lillahi jamīʿan faqāla l-ḍuʿafāu lilladhīna is'takbarū innā kunnā lakum tabaʿan fahal antum mugh'nūna ʿannā min ʿadhābi l-lahi min shayin qālū law hadānā l-lahu lahadaynākum sawāon ʿalaynā ajaziʿ'nā am ṣabarnā mā lanā min maḥīṣin

Yao Soni ŵanganyao tachionechela kwa Allah ŵanaose (lisiku lya Kiyama). Basi ni tachiŵecheta ŵangalikombolela kwa aŵala ŵaŵalikwesyaga (ŵaali achinnongola ŵao ŵaŵagambaga kwakuya) kuti: “Chisimu uwwe twaliji nkunkuya jenumanja; ana chintutyochesye chilichose mu ilagasyo ya Allah?” (Achinnongolao) tachiti: “Ingaŵe kuti Allah ŵatujongwele, nikuti uwwe nowe tukan’jongwele ŵanganyammwe. (Sano) yalumope kukwetu tuŵe jasajasa (ni ipotesiyi) kapena tupilile (nayo); nganitukola kwakutilila.”

وَقَالَ ٱلشَّيْطَـٰنُ لَمَّا قُضِىَ ٱلْأَمْرُ إِنَّ ٱللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ ٱلْحَقِّ وَوَعَدتُّكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ ۖ وَمَا كَانَ لِىَ عَلَيْكُم مِّن سُلْطَـٰنٍ إِلَّآ أَن دَعَوْتُكُمْ فَٱسْتَجَبْتُمْ لِى ۖ فَلَا تَلُومُونِى وَلُومُوٓا۟ أَنفُسَكُم ۖ مَّآ أَنَا۠ بِمُصْرِخِكُمْ وَمَآ أَنتُم بِمُصْرِخِىَّ ۖ إِنِّى كَفَرْتُ بِمَآ أَشْرَكْتُمُونِ مِن قَبْلُ ۗ إِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Transliteration waqāla l-shayṭānu lammā quḍiya l-amru inna l-laha waʿadakum waʿda l-ḥaqi wawaʿadttukum fa-akhlaftukum wamā kāna liya ʿalaykum min sul'ṭānin illā an daʿawtukum fa-is'tajabtum lī falā talūmūnī walūmū anfusakum mā anā bimuṣ'rikhikum wamā antum bimuṣ'rikhiyya innī kafartu bimā ashraktumūni min qablu inna l-ẓālimīna lahum ʿadhābun alīmun

Yao Sano Shetani pandema jachichilamulidwa chilamusi (ni kwinjila ŵambone ku Mbepo, ŵakusakala ni kwinjila ku Moto pamo ni Shetanijo); juchiŵecheta kuti: “Chisimu Allah ŵataŵene namwe chilanga chakuonaonape (ni akwanilisye chilanga Chakwe), nombe une nataŵene namwe chilanga nambo nankaasiile. Nambotu une nganingola machili kukwenu (gakunkanganichisya kuti munguye) ikaŵeje nagambaga kum’bilanga basi jenumanja nimwanjitikaga. Basi ngasimundandaula une, nambo nllidandaule mwachimisyene. Une nganimba ngombwele kunkamuchisya, nombe jenumanja soni nganim’ba nkombwele kungamuchisya. Chisimu une ngukukana kumwanganya kwenu (kwamwamwanganyaga ni Allah) kalakala (ku duniya pakunjitika malamusi gangu). Chisimu ŵalupuso akwete kupata ilagasyo yakupoteka nnope.”

وَأُدْخِلَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ جَنَّـٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ ۖ تَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَـٰمٌ

Transliteration wa-ud'khila alladhīna āmanū waʿamilū l-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihā l-anhāru khālidīna fīhā bi-idh'ni rabbihim taḥiyyatuhum fīhā salāmun

Yao Sano aŵala ŵaŵakulupilile ni kutendaga yambone, takajinjisyidwe ku Matimbe ga ku Mbepo gasikujilima cha pasi pakwe sulo, takaŵe ŵandamo mwalakwemo kwa lisosa lya M’mbuje gwao. Komasyana kwao mwalakwemo tikukaŵeje: Ntendele!

أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِى ٱلسَّمَآءِ

Transliteration alam tara kayfa ḍaraba l-lahu mathalan kalimatan ṭayyibatan kashajaratin ṭayyibatin aṣluhā thābitun wafarʿuhā fī l-samāi

Yao Ana ngankuiona yatite Allah pakupeleka chilandanyo? Liloŵe lyambone lili chisawu chitela chambone, njiga syakwe syesimiche mwakulimbangana, sano nyambi syakwe siyiche kwinani.

تُؤْتِىٓ أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍۭ بِإِذْنِ رَبِّهَا ۗ وَيَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ

Transliteration tu'tī ukulahā kulla ḥīnin bi-idh'ni rabbihā wayaḍribu l-lahu l-amthāla lilnnāsi laʿallahum yatadhakkarūna

Yao Chikupelekaga isogosi yakwe ndema ni katema mwa lisosa lya Ambujegwe, sano Allah ni akasapelekaga ilandanyo kwa ŵandu kuti ŵanganyao akumbuchile.

وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ ٱجْتُثَّتْ مِن فَوْقِ ٱلْأَرْضِ مَا لَهَا مِن قَرَارٍ

Transliteration wamathalu kalimatin khabīthatin kashajaratin khabīthatin uj'tuthat min fawqi l-arḍi mā lahā min qarārin

Yao Sano chilandanyo cha liloŵe lyakusakala, nimpela chitela chakusakala chachichuŵidwe pachanya petaka, changanichikola kutamilichika.

يُثَبِّتُ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِٱلْقَوْلِ ٱلثَّابِتِ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَفِى ٱلْـَٔاخِرَةِ ۖ وَيُضِلُّ ٱللَّهُ ٱلظَّـٰلِمِينَ ۚ وَيَفْعَلُ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ

Transliteration yuthabbitu l-lahu alladhīna āmanū bil-qawli l-thābiti fī l-ḥayati l-dun'yā wafī l-ākhirati wayuḍillu l-lahu l-ẓālimīna wayafʿalu l-lahu mā yashāu

Yao Allah akwalimbanganyaga aŵala ŵaakulupilile ni liloŵe lyakulimbangana pa umi wa duniya ni ku Akhera kwakwe, soni Allah akwalechelelaga kusokonechela ŵalupuso, soni Allah akasapanganyaga yaakusaka.

۞ أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ بَدَّلُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ كُفْرًا وَأَحَلُّوا۟ قَوْمَهُمْ دَارَ ٱلْبَوَارِ

Transliteration alam tara ilā alladhīna baddalū niʿ'mata l-lahi kuf'ran wa-aḥallū qawmahum dāra l-bawāri

Yao Ana nganimwaona aŵala ŵaatindenye ukoto wa Allah ni ukafili, ni kwayikasya ŵandu ŵao (ŵaŵakuyaga payakusakala) ku nyumba ja chonasiko?

جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَهَا ۖ وَبِئْسَ ٱلْقَرَارُ

Transliteration jahannama yaṣlawnahā wabi'sa l-qarāru

Yao (Jajili) Jahannama; tachijijinjila; kaje kusakala malo gakutamilichika gakwe!

وَجَعَلُوا۟ لِلَّهِ أَندَادًا لِّيُضِلُّوا۟ عَن سَبِيلِهِۦ ۗ قُلْ تَمَتَّعُوا۟ فَإِنَّ مَصِيرَكُمْ إِلَى ٱلنَّارِ

Transliteration wajaʿalū lillahi andādan liyuḍillū ʿan sabīlihi qul tamattaʿū fa-inna maṣīrakum ilā l-nāri

Yao Ni am’bichile Allah milungu, kuti ŵaasokonesye (ŵandu) kwitala Lyakwe. Jilani: “Sengwani (ni umi wenu wannono wa duniyau), nambo chisimu kwakuwujila kwenu ni ku Moto!”

قُل لِّعِبَادِىَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُنفِقُوا۟ مِمَّا رَزَقْنَـٰهُمْ سِرًّا وَعَلَانِيَةً مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِىَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيهِ وَلَا خِلَـٰلٌ

Transliteration qul liʿibādiya alladhīna āmanū yuqīmū l-ṣalata wayunfiqū mimmā razaqnāhum sirran waʿalāniyatan min qabli an yatiya yawmun lā bayʿun fīhi walā khilālun

Yao Mwasalilani achikapolo Ŵangu aŵala ŵaakulupilile kuti ajimicheje Swala mwakolosya nikutolaga mu ayila yatwapele, mwakusisa ni mwakuonechela, nkaniliyiche lisiku lyangali malonda nkati mwakwe namuno usyoŵe.

ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَأَخْرَجَ بِهِۦ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلْفُلْكَ لِتَجْرِىَ فِى ٱلْبَحْرِ بِأَمْرِهِۦ ۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلْأَنْهَـٰرَ

Transliteration al-lahu alladhī khalaqa l-samāwāti wal-arḍa wa-anzala mina l-samāi māan fa-akhraja bihi mina l-thamarāti riz'qan lakum wasakhara lakumu l-ful'ka litajriya fī l-baḥri bi-amrihi wasakhara lakumu l-anhāra

Yao Allah ni Ajula jwaagumbile mawunde ni mataka, ni jutulwisye kuumila kwinani mesi (gawula), ni jumesisye ni galakwego isogosi kuŵa yakulya yenu, ni an’jepepachisye ŵanganyammwe yombo kuti ijendeje m’mbwani mwa lilamusi Lyakwe, ni an’jepepachisye soni sulo.

وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ دَآئِبَيْنِ ۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ

Transliteration wasakhara lakumu l-shamsa wal-qamara dāibayni wasakhara lakumu al-layla wal-nahāra

Yao Ni an’jepepachisye soni lyuŵa ni mwesi yaikwenda mwangapela, ni an’jepepachisye soni chilo ni muusi.

وَءَاتَىٰكُم مِّن كُلِّ مَا سَأَلْتُمُوهُ ۚ وَإِن تَعُدُّوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ لَا تُحْصُوهَآ ۗ إِنَّ ٱلْإِنسَـٰنَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ

Transliteration waātākum min kulli mā sa-altumūhu wa-in taʿuddū niʿ'mata l-lahi lā tuḥ'ṣūhā inna l-insāna laẓalūmun kaffārun

Yao Ni ampele jenumanja yosope yamum’bendile, soni ntite m’buŵalanje ukoto wa Allah, nganim’ba uwwukwanisye. Chisimu mundu juŵele jwalupuso nnope, jwakanila kusyene.

وَإِذْ قَالَ إِبْرَٰهِيمُ رَبِّ ٱجْعَلْ هَـٰذَا ٱلْبَلَدَ ءَامِنًا وَٱجْنُبْنِى وَبَنِىَّ أَن نَّعْبُدَ ٱلْأَصْنَامَ

Transliteration wa-idh qāla ib'rāhīmu rabbi ij'ʿal hādhā l-balada āminan wa-uj'nub'nī wabaniyya an naʿbuda l-aṣnāma

Yao Soni (kumbuchilani) katema kajwaŵechete Ibrahima kuti: “Ambuje ŵangu! Utendani awu musi (wa Maaka) kuŵa wantunjelele, soni mumambasyani une ni achiŵanangu ku yagalagatila isanamu.”

رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيرًا مِّنَ ٱلنَّاسِ ۖ فَمَن تَبِعَنِى فَإِنَّهُۥ مِنِّى ۖ وَمَنْ عَصَانِى فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

Transliteration rabbi innahunna aḍlalna kathīran mina l-nāsi faman tabiʿanī fa-innahu minnī waman ʿaṣānī fa-innaka ghafūrun raḥīmun

Yao “Ambuje ŵangu! Chisimu yalakwe (isanamuyo) yasokonesye ŵandu ŵajinji. Basi jwanguyiye une nikuti chisimu jwalakwejo jukuumila mwa une (jwa mu dini jangu), nambo jwanyosyisye une, basi M’mwejo ni Ŵakululuka kusyene, Ŵachanasa channope.”

رَّبَّنَآ إِنِّىٓ أَسْكَنتُ مِن ذُرِّيَّتِى بِوَادٍ غَيْرِ ذِى زَرْعٍ عِندَ بَيْتِكَ ٱلْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ فَٱجْعَلْ أَفْـِٔدَةً مِّنَ ٱلنَّاسِ تَهْوِىٓ إِلَيْهِمْ وَٱرْزُقْهُم مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ

Transliteration rabbanā innī askantu min dhurriyyatī biwādin ghayri dhī zarʿin ʿinda baytika l-muḥarami rabbanā liyuqīmū l-ṣalata fa-ij'ʿal afidatan mina l-nāsi tahwī ilayhim wa-ur'zuq'hum mina l-thamarāti laʿallahum yashkurūna

Yao “Ambuje ŵetu! Chisimu une nataamiiche ŵane mwa ŵanache ŵangu pachiŵata changali mmela (cha Maaka) pa Nyumba Jenu Jakuchimbichika (ja Likaaba), Ambuje ŵetu! (Nataamiiche ŵanganyao) kuti ajimicheje Swala mwakolosya. Basi jitendani mitima ja ŵandu kuŵa jakupendechela kukwao (anonyelweje kuja kutama nao), soni mwapani isogosi kuti aŵe ŵakutogolela.”

رَبَّنَآ إِنَّكَ تَعْلَمُ مَا نُخْفِى وَمَا نُعْلِنُ ۗ وَمَا يَخْفَىٰ عَلَى ٱللَّهِ مِن شَىْءٍ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فِى ٱلسَّمَآءِ

Transliteration rabbanā innaka taʿlamu mā nukh'fī wamā nuʿ'linu wamā yakhfā ʿalā l-lahi min shayin fī l-arḍi walā fī l-samāi

Yao “Ambuje ŵetu! Chisimu Mmwe nkumanyilila yatukusisa ni yatukulosya palangulangu, ni pangali chilichose chachikasasisika kwa Allah petaka atamuno kwinani.”

ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى وَهَبَ لِى عَلَى ٱلْكِبَرِ إِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ ۚ إِنَّ رَبِّى لَسَمِيعُ ٱلدُّعَآءِ

Transliteration al-ḥamdu lillahi alladhī wahaba lī ʿalā l-kibari is'māʿīla wa-is'ḥāqa inna rabbī lasamīʿu l-duʿāi

Yao “Lumbili losope lwene alapikwe Allah Ajula jwaambele Une ku uchekulu Ismaila ni Isihaka. Chisimu Ambuje ŵangu ni Ŵakupikana kuŵenda.”

رَبِّ ٱجْعَلْنِى مُقِيمَ ٱلصَّلَوٰةِ وَمِن ذُرِّيَّتِى ۚ رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَآءِ

Transliteration rabbi ij'ʿalnī muqīma l-ṣalati wamin dhurriyyatī rabbanā wataqabbal duʿāi

Yao “Ambuje ŵangu! Mundendani une kuŵa jwakwimika Swala mwakolosya, nambo soni ni achiŵanangu ŵakwe. Ambuje ŵetu! Pochelani soni duwa jangu.”

رَبَّنَا ٱغْفِرْ لِى وَلِوَٰلِدَىَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ ٱلْحِسَابُ

Transliteration rabbanā igh'fir lī waliwālidayya walil'mu'minīna yawma yaqūmu l-ḥisābu

Yao “Ambuje ŵetu! Timungululuchile une ni achinangolo ŵangu ŵaŵili, kwisa soni ŵakulupilila, lisiku lya chichisimichika chiŵalanjilo.”

وَلَا تَحْسَبَنَّ ٱللَّهَ غَـٰفِلًا عَمَّا يَعْمَلُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ۚ إِنَّمَا يُؤَخِّرُهُمْ لِيَوْمٍ تَشْخَصُ فِيهِ ٱلْأَبْصَـٰرُ

Transliteration walā taḥsabanna l-laha ghāfilan ʿammā yaʿmalu l-ẓālimūna innamā yu-akhiruhum liyawmin tashkhaṣu fīhi l-abṣāru

Yao Soni ngasin’ganichisya ata panandi yanti Allah ngajukuimanya yaakutenda ŵalupuso, nambo kuti jugamba kwachelewasya kwikanila lisiku lyachigakolondoka mu lyele (lisikulyo) meso.

مُهْطِعِينَ مُقْنِعِى رُءُوسِهِمْ لَا يَرْتَدُّ إِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ ۖ وَأَفْـِٔدَتُهُمْ هَوَآءٌ

Transliteration muh'ṭiʿīna muq'niʿī ruūsihim lā yartaddu ilayhim ṭarfuhum wa-afidatuhum hawāon

Yao Achikangamalaga aku mitwe jao ali anyakwile, meso gao gali ngagakuujila kukwao (gali palaanda kulepela kupila), m’mitima mwao muli mwangali chachipali (chaganisya ligongo lyaoga nnope).

وَأَنذِرِ ٱلنَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيهِمُ ٱلْعَذَابُ فَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ رَبَّنَآ أَخِّرْنَآ إِلَىٰٓ أَجَلٍ قَرِيبٍ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ ٱلرُّسُلَ ۗ أَوَلَمْ تَكُونُوٓا۟ أَقْسَمْتُم مِّن قَبْلُ مَا لَكُم مِّن زَوَالٍ

Transliteration wa-andhiri l-nāsa yawma yatīhimu l-ʿadhābu fayaqūlu alladhīna ẓalamū rabbanā akhir'nā ilā ajalin qarībin nujib daʿwataka wanattabiʿi l-rusula awalam takūnū aqsamtum min qablu mā lakum min zawālin

Yao Soni mwatetelani ŵandu ya lisiku lya ichaichilila ilagasyo, basi nikuŵecheta aŵala ŵaŵalitesile lupuso kuti: “Ambuje ŵetu! Tuchelewasyani kandaŵi kannono (pakutuuchisya soni ku duniya), tukajanje kuŵilanga Kwenu ni tukaakuuye Achimitenga.” (Kuchiŵechetedwa kukwao kuti): “Ana ngaŵa mwaliji nkulumbila kala kuti ngasintyoka (pa duniya)?”

وَسَكَنتُمْ فِى مَسَـٰكِنِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ وَتَبَيَّنَ لَكُمْ كَيْفَ فَعَلْنَا بِهِمْ وَضَرَبْنَا لَكُمُ ٱلْأَمْثَالَ

Transliteration wasakantum fī masākini alladhīna ẓalamū anfusahum watabayyana lakum kayfa faʿalnā bihim waḍarabnā lakumu l-amthāla

Yao “Soni jenumanja mwatemi m’malo mwanakutamaga aŵala ŵaŵalitesile lupuso achimisyene, soni yamanyukwiche kukwenu mwatwatendele ŵanganyao (pakwajonanga), soni ni twampele jenumanja ilandanyo (yakulekanganalekangana nambo mwaikaaniile).”

وَقَدْ مَكَرُوا۟ مَكْرَهُمْ وَعِندَ ٱللَّهِ مَكْرُهُمْ وَإِن كَانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُولَ مِنْهُ ٱلْجِبَالُ

Transliteration waqad makarū makrahum waʿinda l-lahi makruhum wa-in kāna makruhum litazūla min'hu l-jibālu

Yao Soni chisimu ŵatesile malindi gao, nambo malindi gaogo gali kwa Allah (akugamanya chenene), soni namuno gakaliji malindi gaogo ganti nikuchuŵika nago matumbi (nganigaŵa gatyosisye Usilamu).

فَلَا تَحْسَبَنَّ ٱللَّهَ مُخْلِفَ وَعْدِهِۦ رُسُلَهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ ذُو ٱنتِقَامٍ

Transliteration falā taḥsabanna l-laha mukh'lifa waʿdihi rusulahu inna l-laha ʿazīzun dhū intiqāmin

Yao Soni ngasin’ganisya ata panandi yanti Allah kuŵa nkwakasila chilanga Chakwe Achimitenga Ŵakwe. Chisimu Allah ni Jwamachili gakupunda, Nkuusya mbusyo (syakupoteka kusyene).

يَوْمَ تُبَدَّلُ ٱلْأَرْضُ غَيْرَ ٱلْأَرْضِ وَٱلسَّمَـٰوَٰتُ ۖ وَبَرَزُوا۟ لِلَّهِ ٱلْوَٰحِدِ ٱلْقَهَّارِ

Transliteration yawma tubaddalu l-arḍu ghayra l-arḍi wal-samāwātu wabarazū lillahi l-wāḥidi l-qahāri

Yao (Chilangachi chichikwanilana pa) lisiku lyalichigalausyidwa litaka kuŵa litaka line (lyachilendo), ni mawunde soni (iyyoyopeyo), ni chachionechela ŵanganyao kwa Allah Jumpepe, Jwamachili gangalimbana nago.

وَتَرَى ٱلْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ مُّقَرَّنِينَ فِى ٱلْأَصْفَادِ

Transliteration watarā l-muj'rimīna yawma-idhin muqarranīna fī l-aṣfādi

Yao Ni tinchaona akuleŵa lyele lisikulyo ali ataŵidwe m’maunyolo.

سَرَابِيلُهُم مِّن قَطِرَانٍ وَتَغْشَىٰ وُجُوهَهُمُ ٱلنَّارُ

Transliteration sarābīluhum min qaṭirānin wataghshā wujūhahumu l-nāru

Yao Yakuwala yao ichiŵa yalipula, soni Moto uchiunichila ngope syao.

لِيَجْزِىَ ٱللَّهُ كُلَّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ

Transliteration liyajziya l-lahu kulla nafsin mā kasabat inna l-laha sarīʿu l-ḥisābi

Yao Kuti Allah an’dipile mundu jwalijose yajwapanganyisye. Chisimu Allah ni Jwachitema pakuŵalanjila.

هَـٰذَا بَلَـٰغٌ لِّلنَّاسِ وَلِيُنذَرُوا۟ بِهِۦ وَلِيَعْلَمُوٓا۟ أَنَّمَا هُوَ إِلَـٰهٌ وَٰحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَـٰبِ

Transliteration hādhā balāghun lilnnāsi waliyundharū bihi waliyaʿlamū annamā huwa ilāhun wāḥidun waliyadhakkara ulū l-albābi

Yao Aku kuŵele gombelesya ku ŵandu, ni kuti alitetele nako, soni kuti amanyilile yanti Jwalakwe (Allah) ni Nnungu Jumpepe, soni kuti ŵakwete lunda akumbuchile.