Surah Al-Kahf in Yao: translation and audio
Surah 18 · الكهف · The Cave · 110 verses
Surah Al-Kahf verse by verse: the Arabic with a recitation you can repeat, the transliteration, and the Yao translation by Abdul Hamid Silika. For the meaning of every word, see Surah Al-Kahf word by word in English.
Verse 1
ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ عَلَىٰ عَبْدِهِ ٱلْكِتَـٰبَ وَلَمْ يَجْعَل لَّهُۥ عِوَجَا ۜ
Transliteration al-ḥamdu lillahi alladhī anzala ʿalā ʿabdihi l-kitāba walam yajʿal lahu ʿiwajā
Yao Lumbili losope lwene alapikwe Allah Ajula jwantuluchisye kapolo Jwakwe (Muhammadi ﷺ) Chitabu (cha Qur’an), ni nganaŵika nkati mwakwe kupombotala kulikose.
Verse 2
قَيِّمًا لِّيُنذِرَ بَأْسًا شَدِيدًا مِّن لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ٱلَّذِينَ يَعْمَلُونَ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا حَسَنًا
Transliteration qayyiman liyundhira basan shadīdan min ladun'hu wayubashira l-mu'minīna alladhīna yaʿmalūna l-ṣāliḥāti anna lahum ajran ḥasanan
Yao (Achitesile kuŵa) chagoloka kuti chitetele (makafili) ya ipotesi yakandapala yakuuma Kukwakwe, ni chasengwasye ŵakulupilila aŵala ŵaakutenda yambone (pakwapa abali janti), akwete kupata ŵanganyao malipilo gambone.
Verse 3
مَّـٰكِثِينَ فِيهِ أَبَدًا
Transliteration mākithīna fīhi abadan
Yao Tachitama mwalakwe (m’malipilo gambonemo) yakayaka.
Verse 4
وَيُنذِرَ ٱلَّذِينَ قَالُوا۟ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدًا
Transliteration wayundhira alladhīna qālū ittakhadha l-lahu waladan
Yao Ni kuti chatetele soni aŵala ŵaakuti: “Allah alitendele mwanache.”
Verse 5
مَّا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍ وَلَا لِـَٔابَآئِهِمْ ۚ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْوَٰهِهِمْ ۚ إِن يَقُولُونَ إِلَّا كَذِبًا
Transliteration mā lahum bihi min ʿil'min walā liābāihim kaburat kalimatan takhruju min afwāhihim in yaqūlūna illā kadhiban
Yao Ŵanganyao nganakola payalakweyo umanyilisi uliose ni achatati ŵao ŵakwe. Likusile nnope liloŵe lyalikopoka mu ngamwa syao. Ngakuŵecheta inepe ikaŵeje unami.
Verse 6
فَلَعَلَّكَ بَـٰخِعٌ نَّفْسَكَ عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِمْ إِن لَّمْ يُؤْمِنُوا۟ بِهَـٰذَا ٱلْحَدِيثِ أَسَفًا
Transliteration falaʿallaka bākhiʿun nafsaka ʿalā āthārihim in lam yu'minū bihādhā l-ḥadīthi asafan
Yao Mwinetu mmwe kuŵa nkulijonanga mwasyene ni madandausi (gakwadandaulila) panyuma pao (ali agalawiche kunneka mmwe), ligongo lyanti ngaakujikulupilila aji abali (ja Qur’aniji, mmwe ngasin’dandaula chanti iyyo, naga ngaakukulupilila niyao).
Verse 7
إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى ٱلْأَرْضِ زِينَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا
Transliteration innā jaʿalnā mā ʿalā l-arḍi zīnatan lahā linabluwahum ayyuhum aḥsanu ʿamalan
Yao Chisimu Uwwe tuitesile ichindu yaili pachanya petaka kuŵa yakulisalalichisya litakalyo, kuti twalinje ŵanganyao kuti ana ŵani mwa ŵanganyao ŵataŵe ŵakolosya nnope masengo.
Verse 8
وَإِنَّا لَجَـٰعِلُونَ مَا عَلَيْهَا صَعِيدًا جُرُزًا
Transliteration wa-innā lajāʿilūna mā ʿalayhā ṣaʿīdan juruzan
Yao Soni chisimu Uwwe tuchiyiteenda yosope yaili palakwepo kuŵa litaka lyakumula lyangali chilichose.
Verse 9
أَمْ حَسِبْتَ أَنَّ أَصْحَـٰبَ ٱلْكَهْفِ وَٱلرَّقِيمِ كَانُوا۟ مِنْ ءَايَـٰتِنَا عَجَبًا
Transliteration am ḥasib'ta anna aṣḥāba l-kahfi wal-raqīmi kānū min āyātinā ʿajaban
Yao Ana nkuganichisya yanti achimisyene mbanga ni ubawu (wawalembedwepo mena gao ni ngosyo syao) yaliji mu imanyilo Yetu yakusimosya nnope? (Iyayi pana yakusimosya nnope kumpunda yalakweyo).
Verse 10
إِذْ أَوَى ٱلْفِتْيَةُ إِلَى ٱلْكَهْفِ فَقَالُوا۟ رَبَّنَآ ءَاتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا
Transliteration idh awā l-fit'yatu ilā l-kahfi faqālū rabbanā ātinā min ladunka raḥmatan wahayyi lanā min amrinā rashadan
Yao (Kumbuchilani) katema kaŵajile kuuŵa achachanda kumbanga ni ŵatite: “Ambuje ŵetu! Tupani ukoto kuumila Kukwenu, ni ntukolochesye ichindu yetu mwachongoko.”
Verse 11
فَضَرَبْنَا عَلَىٰٓ ءَاذَانِهِمْ فِى ٱلْكَهْفِ سِنِينَ عَدَدًا
Transliteration faḍarabnā ʿalā ādhānihim fī l-kahfi sinīna ʿadadan
Yao Ni twasiŵile m’mawiwi mwao (kwanti ŵagonile lugono lwangapikana nalo chilichose) yaka yakwana igala kumbanga.
Verse 12
ثُمَّ بَعَثْنَـٰهُمْ لِنَعْلَمَ أَىُّ ٱلْحِزْبَيْنِ أَحْصَىٰ لِمَا لَبِثُوٓا۟ أَمَدًا
Transliteration thumma baʿathnāhum linaʿlama ayyu l-ḥiz'bayni aḥṣā limā labithū amadan
Yao Kaneko twajimwisye, kuti twalinje kuti ana ŵani m’mikutula jiŵili (jajikangana pa yaŵanganyao) ŵaakumanyilila chenene kuŵalanjila ndema jaŵatemi (achachandao mu mbangamo).
Verse 13
نَّحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَأَهُم بِٱلْحَقِّ ۚ إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ ءَامَنُوا۟ بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَـٰهُمْ هُدًى
Transliteration naḥnu naquṣṣu ʿalayka naba-ahum bil-ḥaqi innahum fit'yatun āmanū birabbihim wazid'nāhum hudan
Yao Chisimu Uwwe tukunsimulila (mmwe Muhammadi ﷺ) abali jao mwakuonaonape, chisimu ŵanganyao ŵaliji achachanda ŵaŵankulupilile M’mbuje gwao (Allah), ni twajonjechesye chongoko.
Verse 14
وَرَبَطْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ إِذْ قَامُوا۟ فَقَالُوا۟ رَبُّنَا رَبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ لَن نَّدْعُوَا۟ مِن دُونِهِۦٓ إِلَـٰهًا ۖ لَّقَدْ قُلْنَآ إِذًا شَطَطًا
Transliteration warabaṭnā ʿalā qulūbihim idh qāmū faqālū rabbunā rabbu l-samāwāti wal-arḍi lan nadʿuwā min dūnihi ilāhan laqad qul'nā idhan shaṭaṭan
Yao Ni twajilimbangenye mitima jao (pa chikulupi) pandema jaŵajimi (pameso pa nchimwene jwao jwachikafili) ni kuti: “M’mbuje gwetu ni M’mbuje jwa kumawunde ni petaka (Allah), nganituŵa tunnumbanjile nnungu jwinepe jwangaŵaga Jwalakwe, pajele ndemajo (tuchitendaga yele yakunnumbanjila jwinepeyo), chisimu chene chituŵe tuŵechete yaukafili wakunaula.”
Verse 15
هَـٰٓؤُلَآءِ قَوْمُنَا ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِهِۦٓ ءَالِهَةً ۖ لَّوْلَا يَأْتُونَ عَلَيْهِم بِسُلْطَـٰنٍۭ بَيِّنٍ ۖ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا
Transliteration hāulāi qawmunā ittakhadhū min dūnihi ālihatan lawlā yatūna ʿalayhim bisul'ṭānin bayyinin faman aẓlamu mimmani if'tarā ʿalā l-lahi kadhiban
Yao “Aŵa ŵandu ŵetu alitendele milungu jine kunneka Jwalakwe, nambi uli ngaakuika nao umboni wakuonechela pa jalakwejo (wakulosya kuti jalakwejo milungu)? Ana nduni jwali jwalupuso nnope kumpunda mundu jwaakunsepela Allah unami?”
Verse 16
وَإِذِ ٱعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ إِلَّا ٱللَّهَ فَأْوُۥٓا۟ إِلَى ٱلْكَهْفِ يَنشُرْ لَكُمْ رَبُّكُم مِّن رَّحْمَتِهِۦ وَيُهَيِّئْ لَكُم مِّنْ أَمْرِكُم مِّرْفَقًا
Transliteration wa-idhi iʿ'tazaltumūhum wamā yaʿbudūna illā l-laha fawū ilā l-kahfi yanshur lakum rabbukum min raḥmatihi wayuhayyi lakum min amrikum mir'faqan
Yao (Achachanda ŵasalilene yanti): “Sano ndema jachinsache kwatundumalila ŵanganyaŵa ni ayila yaakuigalagatila yangaŵaga Allah, basi kajuŵeni kumbanga, M’mbuje gwenu chansapangulile chanasa Chakwe, ni chankolochesye ichindu yenu mwakun’jepepachisya.”
Verse 17
۞ وَتَرَى ٱلشَّمْسَ إِذَا طَلَعَت تَّزَٰوَرُ عَن كَهْفِهِمْ ذَاتَ ٱلْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَت تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ ٱلشِّمَالِ وَهُمْ فِى فَجْوَةٍ مِّنْهُ ۚ ذَٰلِكَ مِنْ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ ۗ مَن يَهْدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلْمُهْتَدِ ۖ وَمَن يُضْلِلْ فَلَن تَجِدَ لَهُۥ وَلِيًّا مُّرْشِدًا
Transliteration watarā l-shamsa idhā ṭalaʿat tazāwaru ʿan kahfihim dhāta l-yamīni wa-idhā gharabat taqriḍuhum dhāta l-shimāli wahum fī fajwatin min'hu dhālika min āyāti l-lahi man yahdi l-lahu fahuwa l-muh'tadi waman yuḍ'lil falan tajida lahu waliyyan mur'shidan
Yao Soni nkaliweni lyuŵa ndema jalikopoka (ni kwelelaga nsana) lilinkujiŵambala mbanga jaojo (ni kuŵala kwakwe) chakun’dyo, sano ndema jalikutiŵila (nkaliweni) lilinkwaŵambala (ni kuŵala kwakwe) chakunchiji, kutendaga ŵanganyao ŵaliji pantetete mwalakwemo. Yalakweyo ni ine mu ilosyo ya Allah (yakulosya ukombosi Wakwe). Mundu jwan’jongwele Allah, basi jwalakwe ni jwali jwakongoka, nambo jwannechelele kusokonechela nganim’ba mumpatiile nsyoŵe jwakun’jongola.
Verse 18
وَتَحْسَبُهُمْ أَيْقَاظًا وَهُمْ رُقُودٌ ۚ وَنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ ٱلْيَمِينِ وَذَاتَ ٱلشِّمَالِ ۖ وَكَلْبُهُم بَـٰسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِٱلْوَصِيدِ ۚ لَوِ ٱطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا
Transliteration wataḥsabuhum ayqāẓan wahum ruqūdun wanuqallibuhum dhāta l-yamīni wadhāta l-shimāli wakalbuhum bāsiṭun dhirāʿayhi bil-waṣīdi lawi iṭṭalaʿta ʿalayhim lawallayta min'hum firāran walamuli'ta min'hum ruʿ'ban
Yao Soni nkaaganiichiisye ŵanganyao kuti ali mesope (ligongo meso gao galiji tanana!) kutendaga ali nnugono, aku tuli nkwagalauchisya chakun’dyo ni chakunchiji (kuti litaka likalya ilu yao), soni mbwa jao jili chongolele ngongolo syakwe (syam’bujo) pannango (wa mbangajo nambo chakuusa, kuŵa londa jwao), ingaŵe mwaweni ŵanganyao nkagalawiche kutila, soni ungan’gumbele woga wakwajogopa ŵanganyao.
Verse 19
وَكَذَٰلِكَ بَعَثْنَـٰهُمْ لِيَتَسَآءَلُوا۟ بَيْنَهُمْ ۚ قَالَ قَآئِلٌ مِّنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْ ۖ قَالُوا۟ لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ ۚ قَالُوا۟ رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْ فَٱبْعَثُوٓا۟ أَحَدَكُم بِوَرِقِكُمْ هَـٰذِهِۦٓ إِلَى ٱلْمَدِينَةِ فَلْيَنظُرْ أَيُّهَآ أَزْكَىٰ طَعَامًا فَلْيَأْتِكُم بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ أَحَدًا
Transliteration wakadhālika baʿathnāhum liyatasāalū baynahum qāla qāilun min'hum kam labith'tum qālū labith'nā yawman aw baʿḍa yawmin qālū rabbukum aʿlamu bimā labith'tum fa-ib'ʿathū aḥadakum biwariqikum hādhihi ilā l-madīnati falyanẓur ayyuhā azkā ṭaʿāman falyatikum biriz'qin min'hu walyatalaṭṭaf walā yush'ʿiranna bikum aḥadan
Yao Soni iyyoyopeyo twajimwisye ŵanganyao (nnugono lwao lwayaka ni yaka) kuti awusyane chilikati chao (yandema jalonjele ali chigonele). Jwaŵechete nkuŵecheta mwa ŵanganyao kuti: “Nnonjele ndema jantiuli?” Ŵanganyao ŵatite: “Tulonjele usiku umo kapena chipande cha usiku.” (Ŵane mwa) ŵanganyao ŵatite: “Ambuje ŵenu (Allah) ni ŵaakumanyilila chenene munnonjelele. Basi muntumani jumo jwenu ni mbiya syenu syasilifasi, ajaule ku nsinda, ni akalole kuti niyapi yakulya yaili yambone nnope, basi ni akaiche nayo kukwenu yakulya ine mwa yalakweyo. Nambo akatende mwakalamuka, mwanti akaja kummanyisya jwalijose ya jenumanja.”
Verse 20
إِنَّهُمْ إِن يَظْهَرُوا۟ عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوكُمْ أَوْ يُعِيدُوكُمْ فِى مِلَّتِهِمْ وَلَن تُفْلِحُوٓا۟ إِذًا أَبَدًا
Transliteration innahum in yaẓharū ʿalaykum yarjumūkum aw yuʿīdūkum fī millatihim walan tuf'liḥū idhan abadan
Yao “Ligongo naga ŵanganyao ammanye pan’di jenumanja chansome maganga (mpaka kuwa), kapena cham’buchisye ku dini jao (jepotoche), sano pajele ndemajo (naga m’bujile ku dini jao), ngasim’ba ŵakupunda mpaka kalakala.”
Verse 21
وَكَذَٰلِكَ أَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوٓا۟ أَنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّ وَأَنَّ ٱلسَّاعَةَ لَا رَيْبَ فِيهَآ إِذْ يَتَنَـٰزَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ ۖ فَقَالُوا۟ ٱبْنُوا۟ عَلَيْهِم بُنْيَـٰنًا ۖ رَّبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ ۚ قَالَ ٱلَّذِينَ غَلَبُوا۟ عَلَىٰٓ أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِم مَّسْجِدًا
Transliteration wakadhālika aʿtharnā ʿalayhim liyaʿlamū anna waʿda l-lahi ḥaqqun wa-anna l-sāʿata lā rayba fīhā idh yatanāzaʿūna baynahum amrahum faqālū ib'nū ʿalayhim bun'yānan rabbuhum aʿlamu bihim qāla alladhīna ghalabū ʿalā amrihim lanattakhidhanna ʿalayhim masjidan
Yao Soni iyyoyopeyo twamanyisye ŵanganyao (kwa ŵandu kupitila mu mbiya syao syasilifa sila) kuti amanyilile (ŵanduo) yanti, chilanga cha Allah (chakwimuka m’malembe) chakuonaonape, nambo soni kuti Kiyama nganijiŵa jakaikasya. (Kumbuchilani) katema kaŵaliji (achinsyene nsinda) ali nkukangana chilikati chao ya ngani jaojo. Basi (ŵane mwa) ŵanganyao ŵatite: “Taŵani chakutaŵa pa ŵanganyao (kuti ŵandu akaaliingulaga), Ambuje ŵao (Allah) ni ŵaakumanyilila chenene ya ŵanganyao.” Ŵandu ŵaŵapundile panganisyo syao ŵatite: “Chisimu chene uwe chitutaŵe pa ŵanganyaŵa nsikiti.”
Verse 22
سَيَقُولُونَ ثَلَـٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْ وَيَقُولُونَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًۢا بِٱلْغَيْبِ ۖ وَيَقُولُونَ سَبْعَةٌ وَثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۚ قُل رَّبِّىٓ أَعْلَمُ بِعِدَّتِهِم مَّا يَعْلَمُهُمْ إِلَّا قَلِيلٌ ۗ فَلَا تُمَارِ فِيهِمْ إِلَّا مِرَآءً ظَـٰهِرًا وَلَا تَسْتَفْتِ فِيهِم مِّنْهُمْ أَحَدًا
Transliteration sayaqūlūna thalāthatun rābiʿuhum kalbuhum wayaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajman bil-ghaybi wayaqūlūna sabʿatun wathāminuhum kalbuhum qul rabbī aʿlamu biʿiddatihim mā yaʿlamuhum illā qalīlun falā tumāri fīhim illā mirāan ẓāhiran walā tastafti fīhim min'hum aḥadan
Yao (Ŵane) akutiji: “Ŵaliji ŵandu ŵatatu, jwancheche jwao jaliji mbwa jao.” (Ŵane) ni akutiji: “Ŵaliji ŵandu nsano, jwansano najumo jwao jaliji mbwa jao.” (Akuŵecheta) mwagamba ganichisya yangaiona. (Ŵane) soni ni akutiji: “Ŵaliji ŵandu nsano naŵaŵili, jwansano naŵatatu jwao jaliji mbwa jao.” Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Ambuje ŵangu ni ŵaakumanyilila chenene yachiŵalanjilo chao, ngakwamanyilila ŵanganyao ikaŵeje ŵannonope.” Sano nkakangana pa yaŵanganyao (yachiŵalanjilo chao), ikaŵeje kangana kwapachanyape (ligongo kwangali mate), soni ngasimum’buusya jwalijose mwa ŵanganyao (Ayuda ni Akilisito) ya ŵanganyao (achinsyene mbanga).
Verse 23
وَلَا تَقُولَنَّ لِشَا۟ىْءٍ إِنِّى فَاعِلٌ ذَٰلِكَ غَدًا
Transliteration walā taqūlanna lishāy'in innī fāʿilun dhālika ghadan
Yao Soni ngasinnogwa kuŵecheta yakwamba chilichose kuti: “Chisimu une chinachipanganye chalakwecho malaŵi.”
Verse 24
إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ وَٱذْكُر رَّبَّكَ إِذَا نَسِيتَ وَقُلْ عَسَىٰٓ أَن يَهْدِيَنِ رَبِّى لِأَقْرَبَ مِنْ هَـٰذَا رَشَدًا
Transliteration illā an yashāa l-lahu wa-udh'kur rabbaka idhā nasīta waqul ʿasā an yahdiyani rabbī li-aqraba min hādhā rashadan
Yao Ikaŵeje (pakuŵecheta maloŵe ganti): “Nasakaga Allah.” Soni mwakumbuchilani Ambuje ŵenu pati n’diŵalile, ni kuŵecheta kuti: “Mwine Ambuje ŵangu kuŵa nkuunjongolela litala lyakuŵandika nnope pachongoko kumpunda lyalakweli.”
Verse 25
وَلَبِثُوا۟ فِى كَهْفِهِمْ ثَلَـٰثَ مِا۟ئَةٍ سِنِينَ وَٱزْدَادُوا۟ تِسْعًا
Transliteration walabithū fī kahfihim thalātha mi-atin sinīna wa-iz'dādū tis'ʿan
Yao Ni ŵatemi mu mbanga mwaomo yaka machila gatatu (300) (pakuŵalanjila kajende kalyuŵa) ni ŵajonjechesye ine nsano nancheche (9) (pakuŵalanjila kajende kamwesi).
Verse 26
قُلِ ٱللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوا۟ ۖ لَهُۥ غَيْبُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ أَبْصِرْ بِهِۦ وَأَسْمِعْ ۚ مَا لَهُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَلِىٍّ وَلَا يُشْرِكُ فِى حُكْمِهِۦٓ أَحَدًا
Transliteration quli l-lahu aʿlamu bimā labithū lahu ghaybu l-samāwāti wal-arḍi abṣir bihi wa-asmiʿ mā lahum min dūnihi min waliyyin walā yush'riku fī ḥuk'mihi aḥadan
Yao Jilani: “Allah ni jwaakumanyilila chenene muŵaataamiile ŵanganyao. Iŵele Yakwe yakusisika ya kumawunde ni petaka. Kaje kulolechesya nnope Jwalakwe ni kupikanichisya! Nganakola ŵanganyao nkwagosa jwangaŵaga Jwalakwe. Soni Jwalakwe jwangan’gaŵila jwalijose ya ulamusi Ŵakwe.”
Verse 27
وَٱتْلُ مَآ أُوحِىَ إِلَيْكَ مِن كِتَابِ رَبِّكَ ۖ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَـٰتِهِۦ وَلَن تَجِدَ مِن دُونِهِۦ مُلْتَحَدًا
Transliteration wa-ut'lu mā ūḥiya ilayka min kitābi rabbika lā mubaddila likalimātihi walan tajida min dūnihi mul'taḥadan
Yao Soni soomaani yaijuwulidwe kukwenu (mmwe Muhammadi ﷺ) ya m’Chitabu cha Ambuje ŵenu (Qur’an), pangali nkutindanya maloŵe Gakwe. Soni Mmwe nganim’ba mpatile kwakutilila pangaŵaga Kukwakwe.
Verse 28
وَٱصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِٱلْغَدَوٰةِ وَٱلْعَشِىِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُۥ ۖ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُۥ عَن ذِكْرِنَا وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ وَكَانَ أَمْرُهُۥ فُرُطًا
Transliteration wa-iṣ'bir nafsaka maʿa alladhīna yadʿūna rabbahum bil-ghadati wal-ʿashiyi yurīdūna wajhahu walā taʿdu ʿaynāka ʿanhum turīdu zīnata l-ḥayati l-dun'yā walā tuṭiʿ man aghfalnā qalbahu ʿan dhik'rinā wa-ittabaʿa hawāhu wakāna amruhu furuṭan
Yao Litaŵani ntima wenu (mmwe Muhammadi ﷺ) pakuŵa pamo ni aŵala ŵaakum’bombanga M’mbuje gwao kundaŵi ni kwigulo achisachililaga ngope Jakwe, soni meso genu gakaapeleta ŵanganyao (ni kwalola ŵane) nchisachililaga ipeto yaumi wa duniya, soni ngasimunkunda ajula jwatuuliŵesye ntima wakwe yaatukumbuchila Uwwe, ni jukuyiye isako yakwe, soni ichindu yakwe iŵele yakwasika.
Verse 29
وَقُلِ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ ۖ فَمَن شَآءَ فَلْيُؤْمِن وَمَن شَآءَ فَلْيَكْفُرْ ۚ إِنَّآ أَعْتَدْنَا لِلظَّـٰلِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا ۚ وَإِن يَسْتَغِيثُوا۟ يُغَاثُوا۟ بِمَآءٍ كَٱلْمُهْلِ يَشْوِى ٱلْوُجُوهَ ۚ بِئْسَ ٱلشَّرَابُ وَسَآءَتْ مُرْتَفَقًا
Transliteration waquli l-ḥaqu min rabbikum faman shāa falyu'min waman shāa falyakfur innā aʿtadnā lilẓẓālimīna nāran aḥāṭa bihim surādiquhā wa-in yastaghīthū yughāthū bimāin kal-muh'li yashwī l-wujūha bi'sa l-sharābu wasāat mur'tafaqan
Yao Soni jilani: “Yakuona ikuumila kwa M’mbuje gwenu (Allah).” Sano jwaakusaka (kulupilila) basi akulupilile, soni jwaakusaka (kanila) basi akanile. Chisimu Uwwe twalinganyichisye ŵalupuso Moto wachiuchasyungula uŵigo wakwe. Sano naga akaŵendeje chikamuchisyo (ligongo lya njota), chakakamuchisyidweje ni mesi (gamasemule nnope) ganti mpela ntofu wenyelenyenduche, gagakagwaguleje ngope. Kaje kusakala nnope yakumwa (yakwe)! Soni kaje kusakala nnope pakwegama ni kupumulila (pakwe)!
Verse 30
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا
Transliteration inna alladhīna āmanū waʿamilū l-ṣāliḥāti innā lā nuḍīʿu ajra man aḥsana ʿamalan
Yao Chisimu aŵala ŵaakulupilile ni kutendaga yambone (tuchalipila pa umbone wao), chisimu Uwwe ŵangawatanganya malipilo ga mundu jwaakolosyisye masengo.
Verse 31
أُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمْ جَنَّـٰتُ عَدْنٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهِمُ ٱلْأَنْهَـٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ ۚ نِعْمَ ٱلثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا
Transliteration ulāika lahum jannātu ʿadnin tajrī min taḥtihimu l-anhāru yuḥallawna fīhā min asāwira min dhahabin wayalbasūna thiyāban khuḍ'ran min sundusin wa-is'tabraqin muttakiīna fīhā ʿalā l-arāiki niʿ'ma l-thawābu waḥasunat mur'tafaqan
Yao Ŵanganyao akwete kupata Matimbe Gandamo, kwasikujilima sulo cha pasi pao, chakapetedwe kwalakweko ni makosa gagolodi, ni chakawaleje nguwo syachisamba sya silika jwakuŵeŵela ni silika jwakandapalila, ali ajegeme kwalakweko nyyindanda yetandiche chenene. Kaje kusalala nnope malipilo (gakwe)! Ni kutama chenene nnope pakwegama ni kupumulila (pakwe)!
Verse 32
۞ وَٱضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِأَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ أَعْنَـٰبٍ وَحَفَفْنَـٰهُمَا بِنَخْلٍ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًا
Transliteration wa-iḍ'rib lahum mathalan rajulayni jaʿalnā li-aḥadihimā jannatayni min aʿnābin waḥafafnāhumā binakhlin wajaʿalnā baynahumā zarʿan
Yao Soni mwapani ŵanganyao chilandanyo cha ŵandu ŵaŵili; jumo jwao (juŵaliji kafili) twam’biichiile migunda jiŵili ja zabibu, ni twajisyungulichisye ni mitende, ni twaŵisile chilikati chakwecho mmela (wine).
Verse 33
كِلْتَا ٱلْجَنَّتَيْنِ ءَاتَتْ أُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِم مِّنْهُ شَيْـًٔا ۚ وَفَجَّرْنَا خِلَـٰلَهُمَا نَهَرًا
Transliteration kil'tā l-janatayni ātat ukulahā walam taẓlim min'hu shayan wafajjarnā khilālahumā naharan
Yao Migunda jinajiŵilijo jasogwele isogosi yakwe, soni nganijipungusyamo chilichose (mu kasogole kakwe), ni twapitisye nkatikaati mwakwemo sulo.
Verse 34
وَكَانَ لَهُۥ ثَمَرٌ فَقَالَ لِصَـٰحِبِهِۦ وَهُوَ يُحَاوِرُهُۥٓ أَنَا۠ أَكْثَرُ مِنكَ مَالًا وَأَعَزُّ نَفَرًا
Transliteration wakāna lahu thamarun faqāla liṣāḥibihi wahuwa yuḥāwiruhu anā aktharu minka mālan wa-aʿazzu nafaran
Yao Ni jwakwete soni isogosi (ine mpela ipanje ni ŵanache), ni ŵansalile n’jakwe (juŵaliji jwakulupilila) aku ali nkuntwanjila kuti: “Une ni jungwete chipanje chejinji nnope kumpunda mmwe, nambo soni (ngwete) machili gamajinji ligongo lya ŵandu ŵakunguya.”
Verse 35
وَدَخَلَ جَنَّتَهُۥ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِۦ قَالَ مَآ أَظُنُّ أَن تَبِيدَ هَـٰذِهِۦٓ أَبَدًا
Transliteration wadakhala jannatahu wahuwa ẓālimun linafsihi qāla mā aẓunnu an tabīda hādhihi abadan
Yao Ni jwajinjile mun’gunda mwakwe (mwakutwanga) juli nkuliitenda lupuso nsyene (ligongo lyaukafili wakwe). Jwatite (pakubwasya): “Nganguganichisya yanti wele n’gundau nikonasika ata panandi.”
Verse 36
وَمَآ أَظُنُّ ٱلسَّاعَةَ قَآئِمَةً وَلَئِن رُّدِدتُّ إِلَىٰ رَبِّى لَأَجِدَنَّ خَيْرًا مِّنْهَا مُنقَلَبًا
Transliteration wamā aẓunnu l-sāʿata qāimatan wala-in rudidttu ilā rabbī la-ajidanna khayran min'hā munqalaban
Yao “Soni nganguganichisya yanti Kiyama jichiika. Nambo naga (chijiiche, une ni) kumbuchisya kwa Ambuje ŵangu (Allah), chisimu chene chingagasimane malo gakuujila gambone nnope kupunda galakwega.”
Verse 37
قَالَ لَهُۥ صَاحِبُهُۥ وَهُوَ يُحَاوِرُهُۥٓ أَكَفَرْتَ بِٱلَّذِى خَلَقَكَ مِن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ سَوَّىٰكَ رَجُلًا
Transliteration qāla lahu ṣāḥibuhu wahuwa yuḥāwiruhu akafarta bi-alladhī khalaqaka min turābin thumma min nuṭ'fatin thumma sawwāka rajulan
Yao N’jakwe (juŵaliji jwakulupilila) ŵansalile mwakun’janga kuti: “Ana mmwe nkunkaana Ajula juŵan’gumbile kuumila mwitaka, kaneka kuumila mu lindondwa lyamesi, kaneko ni ŵankolosisye kuŵa mundu?”
Verse 38
لَّـٰكِنَّا۠ هُوَ ٱللَّهُ رَبِّى وَلَآ أُشْرِكُ بِرَبِّىٓ أَحَدًا
Transliteration lākinnā huwa l-lahu rabbī walā ush'riku birabbī aḥadan
Yao “Nambo kumbali jangu, (ni ngukulupilila kuti) Jwalakwejo ni Allah, M’mbuje gwangu, soni ngangum’bwanganya ni M’mbuje gwangujo jwalijose.”
Verse 39
وَلَوْلَآ إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَآءَ ٱللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِٱللَّهِ ۚ إِن تَرَنِ أَنَا۠ أَقَلَّ مِنكَ مَالًا وَوَلَدًا
Transliteration walawlā idh dakhalta jannataka qul'ta mā shāa l-lahu lā quwwata illā bil-lahi in tarani anā aqalla minka mālan wawaladan
Yao “Soni bola nkaŵechete ndema jakwinjila mu n’gunda mwenu kuti: ‘(Ayi ni) yasachile Allah (kuti naipate). Machili ngaŵa nkupatikana ikaŵeje (pakupedwa) ni Allah.’ Naga nkumbona une kuti ndili jwakunandipilwa kukwenu pa chipanje ni ŵanache.”
Verse 40
فَعَسَىٰ رَبِّىٓ أَن يُؤْتِيَنِ خَيْرًا مِّن جَنَّتِكَ وَيُرْسِلَ عَلَيْهَا حُسْبَانًا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فَتُصْبِحَ صَعِيدًا زَلَقًا
Transliteration faʿasā rabbī an yu'tiyani khayran min jannatika wayur'sila ʿalayhā ḥus'bānan mina l-samāi fatuṣ'biḥa ṣaʿīdan zalaqan
Yao “Soni mwine Ambuje ŵangu kuŵa nkuumba yambone nnope kupunda n’gunda wenuo, ni kuutumichisya walakweo makungu (gawula jakokota chajila) kuumila kwinani, ni kusyuka kuŵa litaka lyakutelesya.”
Verse 41
أَوْ يُصْبِحَ مَآؤُهَا غَوْرًا فَلَن تَسْتَطِيعَ لَهُۥ طَلَبًا
Transliteration aw yuṣ'biḥa māuhā ghawran falan tastaṭīʿa lahu ṭalaban
Yao “Kapena mesi gakwe (gamun’gundamo) gambaga kupwa, mwanti mmwe nganim’ba nkombwele kugasosasosa nikugapata.”
Verse 42
وَأُحِيطَ بِثَمَرِهِۦ فَأَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلَىٰ مَآ أَنفَقَ فِيهَا وَهِىَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا وَيَقُولُ يَـٰلَيْتَنِى لَمْ أُشْرِكْ بِرَبِّىٓ أَحَدًا
Transliteration wa-uḥīṭa bithamarihi fa-aṣbaḥa yuqallibu kaffayhi ʿalā mā anfaqa fīhā wahiya khāwiyatun ʿalā ʿurūshihā wayaqūlu yālaytanī lam ush'rik birabbī aḥadan
Yao Sano isogosi yakwe yasyungulilidwe (ni makungu), mwanti jwatandite kupitikusya-pitikusya magasa gakwe (mwakudandaula) ligongo lya yajuijonanjile (migundajo), soni itela yakwe ili igwilile pa masajili gakwe, ni jwaliji nkuŵecheta kuti: “Nkongwene! Nabola ngatende ngaawanganya Ambuje ŵangu ni jwalijose.”
Verse 43
وَلَمْ تَكُن لَّهُۥ فِئَةٌ يَنصُرُونَهُۥ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَمَا كَانَ مُنتَصِرًا
Transliteration walam takun lahu fi-atun yanṣurūnahu min dūni l-lahi wamā kāna muntaṣiran
Yao Soni nganijukola likuga lyaŵandu ŵakunkamuchisya panyuma pakun’jasa Allah, namuno jwalakwe nsyene nganijuŵa jwaalikamuchisya.
Verse 44
هُنَالِكَ ٱلْوَلَـٰيَةُ لِلَّهِ ٱلْحَقِّ ۚ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَخَيْرٌ عُقْبًا
Transliteration hunālika l-walāyatu lillahi l-ḥaqi huwa khayrun thawāban wakhayrun ʿuq'ban
Yao Kwalakweko (ku Kiyama) chikulupusyo ni uchimwene ichiŵa ya Allah pe, Jwakuona. Jwalakwe ni Jwambone nnope pakalipile, soni ni Jwambone nnope pakaiche ni mbesi jambone.
Verse 45
وَٱضْرِبْ لَهُم مَّثَلَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا كَمَآءٍ أَنزَلْنَـٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخْتَلَطَ بِهِۦ نَبَاتُ ٱلْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيمًا تَذْرُوهُ ٱلرِّيَـٰحُ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ مُّقْتَدِرًا
Transliteration wa-iḍ'rib lahum mathala l-ḥayati l-dun'yā kamāin anzalnāhu mina l-samāi fa-ikh'talaṭa bihi nabātu l-arḍi fa-aṣbaḥa hashīman tadhrūhu l-riyāḥu wakāna l-lahu ʿalā kulli shayin muq'tadiran
Yao Soni mwapani ŵanganyao chilandanyo cha umi ŵa duniya, uli chisawu mesi (gawula) gatukugatulusyaga kuumila kwinani, kaneko ni gakasawanganyichilana ni mmela wamwitaka (ni kutanda kumela mmelao mwakusalalila), nambo (kaneko) ukasasyuka wejumu soni wakuteketuka waukasaululusyidwaga ni mbungo. Sano Allah pa chindu chilichose aŵele Jwakombola.
Verse 46
ٱلْمَالُ وَٱلْبَنُونَ زِينَةُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَٱلْبَـٰقِيَـٰتُ ٱلصَّـٰلِحَـٰتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا
Transliteration al-mālu wal-banūna zīnatu l-ḥayati l-dun'yā wal-bāqiyātu l-ṣāliḥātu khayrun ʿinda rabbika thawāban wakhayrun amalan
Yao Chipanje ni ŵanache iŵele ipeto ya umi wa duniya, nambo masengo gambone gakwendelechela ni gagali gambone nnope kwa Ambuje ŵenu pamalipilo, soni niyakwembecheya yambone (yakuja kuipata kwa Allah).
Verse 47
وَيَوْمَ نُسَيِّرُ ٱلْجِبَالَ وَتَرَى ٱلْأَرْضَ بَارِزَةً وَحَشَرْنَـٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا
Transliteration wayawma nusayyiru l-jibāla watarā l-arḍa bārizatan waḥasharnāhum falam nughādir min'hum aḥadan
Yao Soni (kumbuchilani) katema kituchigajendesya matumbi, ni tinchiliona litaka lili mbembembe, ni tuchasonganganya ŵanganyao mwanti ngasitunneka ata jumo mwaŵanganyao munyuma.
Verse 48
وَعُرِضُوا۟ عَلَىٰ رَبِّكَ صَفًّا لَّقَدْ جِئْتُمُونَا كَمَا خَلَقْنَـٰكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍۭ ۚ بَلْ زَعَمْتُمْ أَلَّن نَّجْعَلَ لَكُم مَّوْعِدًا
Transliteration waʿuriḍū ʿalā rabbika ṣaffan laqad ji'tumūnā kamā khalaqnākum awwala marratin bal zaʿamtum allan najʿala lakum mawʿidan
Yao Ni tachionesyedwa kwa Ambuje ŵenu ali m’miselamisela, (nitachasalila Allah kuti): “Chisimu chene ntuichilile itwatite pakun’gumba kandanda. Nambo mwaganichisyaga yanti nganituŵa tum’biichiile chilanga (chakusimangana Nowe).
Verse 49
وَوُضِعَ ٱلْكِتَـٰبُ فَتَرَى ٱلْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يَـٰوَيْلَتَنَا مَالِ هَـٰذَا ٱلْكِتَـٰبِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً إِلَّآ أَحْصَىٰهَا ۚ وَوَجَدُوا۟ مَا عَمِلُوا۟ حَاضِرًا ۗ وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَدًا
Transliteration wawuḍiʿa l-kitābu fatarā l-muj'rimīna mush'fiqīna mimmā fīhi wayaqūlūna yāwaylatanā māli hādhā l-kitābi lā yughādiru ṣaghīratan walā kabīratan illā aḥṣāhā wawajadū mā ʿamilū ḥāḍiran walā yaẓlimu rabbuka aḥadan
Yao Ni chichiŵichidwa chitabu (chamasengo gao), ni chinchaona akuleŵa ali ŵawoga ligongo lya yaili mwalakwemo, ni tachitiji: “Kutapana kwetuwe! Ana chele chitabuchi chanti uli! Changaleka (chindu) chamwana namuno chekulungwa ikaŵeje kuchikusanya (pakuchilemba ni manambala gakwe)!” Ni tachiisimana yosope yaŵapanganyisye ili iyiche (ni kuŵichidwa paujo pao). Soni Ambuje ŵenu ŵangantenda lupuso jwalijose.
Verse 50
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُوا۟ لِـَٔادَمَ فَسَجَدُوٓا۟ إِلَّآ إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ ٱلْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِۦٓ ۗ أَفَتَتَّخِذُونَهُۥ وَذُرِّيَّتَهُۥٓ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِى وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّۢ ۚ بِئْسَ لِلظَّـٰلِمِينَ بَدَلًا
Transliteration wa-idh qul'nā lil'malāikati us'judū liādama fasajadū illā ib'līsa kāna mina l-jini fafasaqa ʿan amri rabbihi afatattakhidhūnahu wadhurriyyatahu awliyāa min dūnī wahum lakum ʿaduwwun bi'sa lilẓẓālimīna badalan
Yao Soni (kumbuchilani) katema katwasalile Achimalaika kuti: “Mwasujudilani Adam.” Basi wosope ni ŵasujudu, kusigala Ibulisu, jwaliji jwakuumila m’majini. Basi ni jwalikanile lilamusi lya Ambujegwe. Ana ni nkuntenda jwalakwejo ni ŵanache ŵakwe kuŵa isyoŵe kuuneka Une, kutendaga ŵanganyao kukwenu aŵele amagongo? Kaje kusakala katindanye kaŵandu ŵalupuso!
Verse 51
۞ مَّآ أَشْهَدتُّهُمْ خَلْقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلَا خَلْقَ أَنفُسِهِمْ وَمَا كُنتُ مُتَّخِذَ ٱلْمُضِلِّينَ عَضُدًا
Transliteration mā ashhadttuhum khalqa l-samāwāti wal-arḍi walā khalqa anfusihim wamā kuntu muttakhidha l-muḍilīna ʿaḍudan
Yao Nganinatenda ŵanganyao kuŵa mboni pakagumbe ka mawunde ni mataka, namuno pakagumbidwe kaachimisyeneo, soni nganimba jwanti ni kwatenda akusochelesya kuŵa akungamuchisya (Ŵangu).
Verse 52
وَيَوْمَ يَقُولُ نَادُوا۟ شُرَكَآءِىَ ٱلَّذِينَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا۟ لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُم مَّوْبِقًا
Transliteration wayawma yaqūlu nādū shurakāiya alladhīna zaʿamtum fadaʿawhum falam yastajībū lahum wajaʿalnā baynahum mawbiqan
Yao Soni (kumbuchilani) katema katachiti (Allah): “Mwaŵilangani akwawanganya ŵenu None, aŵala ŵamwaliji nkulilambusya.” Basi ni tachaŵilanga, nambo ngasiŵajanga. Ni tuchiŵika chilikati chao chakusiŵilikanganya (malo gachonasiko mwanti ngasasimangana soni).
Verse 53
وَرَءَا ٱلْمُجْرِمُونَ ٱلنَّارَ فَظَنُّوٓا۟ أَنَّهُم مُّوَاقِعُوهَا وَلَمْ يَجِدُوا۟ عَنْهَا مَصْرِفًا
Transliteration waraā l-muj'rimūna l-nāra faẓannū annahum muwāqiʿūhā walam yajidū ʿanhā maṣrifan
Yao Ni tachiuona akuleŵa Moto, basi ni tachisimichisya yanti ŵanganyao taujinjile. Soni ngasapata pakuugwalila.
Verse 54
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِى هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانِ لِلنَّاسِ مِن كُلِّ مَثَلٍ ۚ وَكَانَ ٱلْإِنسَـٰنُ أَكْثَرَ شَىْءٍ جَدَلًا
Transliteration walaqad ṣarrafnā fī hādhā l-qur'āni lilnnāsi min kulli mathalin wakāna l-insānu akthara shayin jadalan
Yao Soni chisimu chene pamasile patusalichisye nnope kwa ŵandu mu aji Qur’an chilandanyo chilichose, sano mundu ni aŵele jwamakani nnope kupunda chilichose.
Verse 55
وَمَا مَنَعَ ٱلنَّاسَ أَن يُؤْمِنُوٓا۟ إِذْ جَآءَهُمُ ٱلْهُدَىٰ وَيَسْتَغْفِرُوا۟ رَبَّهُمْ إِلَّآ أَن تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ ٱلْأَوَّلِينَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ ٱلْعَذَابُ قُبُلًا
Transliteration wamā manaʿa l-nāsa an yu'minū idh jāahumu l-hudā wayastaghfirū rabbahum illā an tatiyahum sunnatu l-awalīna aw yatiyahumu l-ʿadhābu qubulan
Yao Ni pangali chachikwasiŵilila ŵandu kulupilila (sano) panyuma pakwaichilila chongolo (Qur’an), ni kum’benda chikululuko M’mbuje gwao, ikaŵeje (akwembecheya) kuti syaichilile nyendele sya (ŵandu) ŵandanda (sya kapate kailagasyo), kapena kuti yaichilile ilagasyo meso kwa meso.
Verse 56
وَمَا نُرْسِلُ ٱلْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ ۚ وَيُجَـٰدِلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِٱلْبَـٰطِلِ لِيُدْحِضُوا۟ بِهِ ٱلْحَقَّ ۖ وَٱتَّخَذُوٓا۟ ءَايَـٰتِى وَمَآ أُنذِرُوا۟ هُزُوًا
Transliteration wamā nur'silu l-mur'salīna illā mubashirīna wamundhirīna wayujādilu alladhīna kafarū bil-bāṭili liyud'ḥiḍū bihi l-ḥaqa wa-ittakhadhū āyātī wamā undhirū huzuwan
Yao Ni ngatukutumisyaga Achimitenga ikaŵeje kuti aŵe ŵakutagulila abali syakusengwasya ni ŵakutetela. Nambo aŵala ŵakanile ni akutendela makani yaunami, kuti ni yalakweyo awesesye yakuona, ni akugatendela ma Ȃya Gangu chipongwe kwisa soni yaakuteteledwa nayo.
Verse 57
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بِـَٔايَـٰتِ رَبِّهِۦ فَأَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِىَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ ۚ إِنَّا جَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَن يَفْقَهُوهُ وَفِىٓ ءَاذَانِهِمْ وَقْرًا ۖ وَإِن تَدْعُهُمْ إِلَى ٱلْهُدَىٰ فَلَن يَهْتَدُوٓا۟ إِذًا أَبَدًا
Transliteration waman aẓlamu mimman dhukkira biāyāti rabbihi fa-aʿraḍa ʿanhā wanasiya mā qaddamat yadāhu innā jaʿalnā ʿalā qulūbihim akinnatan an yafqahūhu wafī ādhānihim waqran wa-in tadʿuhum ilā l-hudā falan yahtadū idhan abadan
Yao Ana soni nduni jwali jwalupuso nnope kwakumpunda mundu jwakumbusyidwe ma Ȃya ga M’mbujegwe, nambo jwalakwe ni ganyosyela, ni kuliŵalila yagaaloongwesye makono gakwe? Chisimu Uwwe tuŵisile isiŵilo pachanya pa mitima jao kuti akajimanyilila jalakwe (Qur’anji), ni m’mawiwi mwao mwana usiiwa. Soni namuno mwaŵilanjile ku chongoko, nganaŵa ajongweche ata panandi.
Verse 58
وَرَبُّكَ ٱلْغَفُورُ ذُو ٱلرَّحْمَةِ ۖ لَوْ يُؤَاخِذُهُم بِمَا كَسَبُوا۟ لَعَجَّلَ لَهُمُ ٱلْعَذَابَ ۚ بَل لَّهُم مَّوْعِدٌ لَّن يَجِدُوا۟ مِن دُونِهِۦ مَوْئِلًا
Transliteration warabbuka l-ghafūru dhū l-raḥmati law yuākhidhuhum bimā kasabū laʿajjala lahumu l-ʿadhāba bal lahum mawʿidun lan yajidū min dūnihi mawilan
Yao Soni Ambuje ŵenu ni Ŵakululuka kusyene, Asyene chanasa, angajile ŵakwembekanye pa yakusakala yapanganyisye, nikuti angajanguyichiyisye kwapa ilagasyo (pa duniya pepano), nambo ŵanganyao akwete chilanga (chakupedwela ilagasyo pa Kiyama), ngasapata pakutilila palipose pakutalikanganila nacho.
Verse 59
وَتِلْكَ ٱلْقُرَىٰٓ أَهْلَكْنَـٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا۟ وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِم مَّوْعِدًا
Transliteration watil'ka l-qurā ahlaknāhum lammā ẓalamū wajaʿalnā limahlikihim mawʿidan
Yao Soni jalakwejo ni misi (ja achina Adi ni Samuda) ŵatwajonasile ndema jaŵatesile lupuso, ni twaŵichile chilanga chachonasiko chao.
Verse 60
وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِفَتَىٰهُ لَآ أَبْرَحُ حَتَّىٰٓ أَبْلُغَ مَجْمَعَ ٱلْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِىَ حُقُبًا
Transliteration wa-idh qāla mūsā lifatāhu lā abraḥu ḥattā ablugha majmaʿa l-baḥrayni aw amḍiya ḥuquban
Yao Soni (kumbuchilani) katema kajwaŵechete Musa kwa nchanda jwakwe (Yushau Nuni) kuti: “Nganeka (kwenda) mpaka ngaiche pandago ja mbwani siŵili, kapena chingambeje kwenda yaka ni yaka (mpaka simane najo jwangunsosajo).”
Verse 61
فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوتَهُمَا فَٱتَّخَذَ سَبِيلَهُۥ فِى ٱلْبَحْرِ سَرَبًا
Transliteration falammā balaghā majmaʿa baynihimā nasiyā ḥūtahumā fa-ittakhadha sabīlahu fī l-baḥri saraban
Yao Nambo paŵaiche ŵanaŵaŵilio pandago ja mbwani siŵili pala ŵaliŵalile somba jao, basi ni jalitendele litala lyakwe m’mbwani nti chisawu mbugu.
Verse 62
فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَىٰهُ ءَاتِنَا غَدَآءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِن سَفَرِنَا هَـٰذَا نَصَبًا
Transliteration falammā jāwazā qāla lifatāhu ātinā ghadāanā laqad laqīnā min safarinā hādhā naṣaban
Yao Basi ndema jaŵajendelechele paujo, (Musa) ŵansalile nchanda jwakwe kuti: “Tupani yakulya yetu yakundaŵi, chisimu chene pa ulendo wetu walakweu tusimangene nayo yakupesya kusyene.”
Verse 63
قَالَ أَرَءَيْتَ إِذْ أَوَيْنَآ إِلَى ٱلصَّخْرَةِ فَإِنِّى نَسِيتُ ٱلْحُوتَ وَمَآ أَنسَىٰنِيهُ إِلَّا ٱلشَّيْطَـٰنُ أَنْ أَذْكُرَهُۥ ۚ وَٱتَّخَذَ سَبِيلَهُۥ فِى ٱلْبَحْرِ عَجَبًا
Transliteration qāla ara-ayta idh awaynā ilā l-ṣakhrati fa-innī nasītu l-ḥūta wamā ansānīhu illā l-shayṭānu an adhkurahu wa-ittakhadha sabīlahu fī l-baḥri ʿajaban
Yao (Nchanda) jwatite: “Ana nyyiweni ndema jatwapumulile palwala pala! Basitu une naajiliŵalile somba jila. Ni nganandiŵasya yajalakwejo ikaŵeje shetani, kuti ngajikumbuchila, nijilitendele litala m’mbwani mwakusimosya.”
Verse 64
قَالَ ذَٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ ۚ فَٱرْتَدَّا عَلَىٰٓ ءَاثَارِهِمَا قَصَصًا
Transliteration qāla dhālika mā kunnā nabghi fa-ir'taddā ʿalā āthārihimā qaṣaṣan
Yao (Musa) jwatite: “Pele ni patupasachileje.” Basi ni ŵaujile munyuma ali nkupita nchikuya sajo syao.
Verse 65
فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَآ ءَاتَيْنَـٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِندِنَا وَعَلَّمْنَـٰهُ مِن لَّدُنَّا عِلْمًا
Transliteration fawajadā ʿabdan min ʿibādinā ātaynāhu raḥmatan min ʿindinā waʿallamnāhu min ladunnā ʿil'man
Yao Basi ni ŵansimene jumpepe mwa achikapolo Ŵetu (Khidr), jwatwampele ukoto ŵakuumila Kukwetu, soni twan’jiganyisye ilimu kuumila Kukwetu.
Verse 66
قَالَ لَهُۥ مُوسَىٰ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَىٰٓ أَن تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا
Transliteration qāla lahu mūsā hal attabiʿuka ʿalā an tuʿallimani mimmā ʿullim'ta rush'dan
Yao Musa jwatite kwa jwalakwe: “Ana komboleka kunkuya kuti munjiganye yachongoko chin’jiganyisyidwe?”
Verse 67
قَالَ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًا
Transliteration qāla innaka lan tastaṭīʿa maʿiya ṣabran
Yao (Khidr) jwatite: “Chisimu mmwe nganim’ba nkombwele kupilila none.”
Verse 68
وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَىٰ مَا لَمْ تُحِطْ بِهِۦ خُبْرًا
Transliteration wakayfa taṣbiru ʿalā mā lam tuḥiṭ bihi khub'ran
Yao “Ana chimpilile chinauli pa ichindu yangankuimanyilila chenene yaikwamba?”
Verse 69
قَالَ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ صَابِرًا وَلَآ أَعْصِى لَكَ أَمْرًا
Transliteration qāla satajidunī in shāa l-lahu ṣābiran walā aʿṣī laka amran
Yao (Musa) jwatite: “Nasakaga Allah timusimane kuŵa jwakupilila, soni nganyosya lilamusi lyenu.”
Verse 70
قَالَ فَإِنِ ٱتَّبَعْتَنِى فَلَا تَسْـَٔلْنِى عَن شَىْءٍ حَتَّىٰٓ أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا
Transliteration qāla fa-ini ittabaʿtanī falā tasalnī ʿan shayin ḥattā uḥ'ditha laka min'hu dhik'ran
Yao (Khidr) jwatite: “Sano naga nkunguya, basi ngasimumbusya ya chilichose, mpaka ndande nansyene kunsalila ya chalakwecho.”
Verse 71
فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَا رَكِبَا فِى ٱلسَّفِينَةِ خَرَقَهَا ۖ قَالَ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا إِمْرًا
Transliteration fa-inṭalaqā ḥattā idhā rakibā fī l-safīnati kharaqahā qāla akharaqtahā litugh'riqa ahlahā laqad ji'ta shayan im'ran
Yao Basi ni ŵaŵigwile ŵanaŵaŵili (Khidr ni Musa achijendaga mungulugulu mbwani), mpaka pandema jaŵakwesile m’chombo; (Khidr) jwachipowele. (Musa) jwatite: “Ana nchipowele (chombochi) kuti mwamisye achimisyene? Chisimu pamasile pantesile chindu chekulungwa changalumbana.”
Verse 72
قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًا
Transliteration qāla alam aqul innaka lan tastaṭīʿa maʿiya ṣabran
Yao (Khidr) jwatite: “Ana nganimbecheta yanti chisimu mmwejo nganim’ba nkombwele kupilila none?”
Verse 73
قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِى بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِى مِنْ أَمْرِى عُسْرًا
Transliteration qāla lā tuākhidh'nī bimā nasītu walā tur'hiq'nī min amrī ʿus'ran
Yao (Musa) jwatite: “Nkamba ilagasyo ligongo lyakuliŵalila kwangu, soni ngasimunganganika ni isausyo yekulungwa nnope pa chisako changu (chakusa kunkuya mmwe).”
Verse 74
فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَا لَقِيَا غُلَـٰمًا فَقَتَلَهُۥ قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةًۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ لَّقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا نُّكْرًا
Transliteration fa-inṭalaqā ḥattā idhā laqiyā ghulāman faqatalahu qāla aqatalta nafsan zakiyyatan bighayri nafsin laqad ji'ta shayan nuk'ran
Yao Basi ni ŵajendelechele ŵanaŵaŵili (pa ulendo wao panyuma pakutuluka m’chombo mula), mpaka pandema jaŵakasimene kanchanda; basi (Khidr) ŵakauleje. (Musa) jwatite: “Ana m’buleje mundu jwangali chaleŵile, jwanganaulaga mundu? Chisimu pamasile pantesile chindu chakunyalaya kusyene.”
Verse 75
۞ قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّكَ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًا
Transliteration qāla alam aqul laka innaka lan tastaṭīʿa maʿiya ṣabran
Yao (Khidr) jwatite: “Ana nganinansalila yanti chisimu mmwejo nganim’ba nkombwele kupilila none?”
Verse 76
قَالَ إِن سَأَلْتُكَ عَن شَىْءٍۭ بَعْدَهَا فَلَا تُصَـٰحِبْنِى ۖ قَدْ بَلَغْتَ مِن لَّدُنِّى عُذْرًا
Transliteration qāla in sa-altuka ʿan shayin baʿdahā falā tuṣāḥib'nī qad balaghta min ladunnī ʿudh'ran
Yao (Musa) jwatite: “Naga nam’busye yachindu chine panyuma pachalakwechi, basi ngasimungunda soni kulongana namwe, pamasile pampochele usulu wakwanila kuumila kukwangu.”
Verse 77
فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَيَآ أَهْلَ قَرْيَةٍ ٱسْتَطْعَمَآ أَهْلَهَا فَأَبَوْا۟ أَن يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَن يَنقَضَّ فَأَقَامَهُۥ ۖ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا
Transliteration fa-inṭalaqā ḥattā idhā atayā ahla qaryatin is'taṭʿamā ahlahā fa-abaw an yuḍayyifūhumā fawajadā fīhā jidāran yurīdu an yanqaḍḍa fa-aqāmahu qāla law shi'ta lattakhadhta ʿalayhi ajran
Yao Basi ni ŵajendelechele ŵanaŵaŵili (pa ulendo wao), mpaka pandema jaŵaichilile ŵandu ŵa m’musi (wa Antwâkia), ŵaŵendile yakulya achimisyene musio, nambo ŵakanile kwakalibuchisya. Basi ni ŵalisimene mwalakwemo lipupa linankusaka kugwa, basi (Khidr) ni jwalijimiche. (Musa) jwatite: “Nkasache, chisimu chene nkagapochelele malipilo (masengo galakwega nitukaasuumiile yakulya).”
Verse 78
قَالَ هَـٰذَا فِرَاقُ بَيْنِى وَبَيْنِكَ ۚ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِع عَّلَيْهِ صَبْرًا
Transliteration qāla hādhā firāqu baynī wabaynika sa-unabbi-uka bitawīli mā lam tastaṭiʿ ʿalayhi ṣabran
Yao (Khidr) jwatite: “Aku ni kulekangana kwa chilikati cha une nomwe. Sano chinantagulile ngopolelo sya ichindu yanganinkombola kuipililila ata panandi.”
Verse 79
أَمَّا ٱلسَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَـٰكِينَ يَعْمَلُونَ فِى ٱلْبَحْرِ فَأَرَدتُّ أَنْ أَعِيبَهَا وَكَانَ وَرَآءَهُم مَّلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبًا
Transliteration ammā l-safīnatu fakānat limasākīna yaʿmalūna fī l-baḥri fa-aradttu an aʿībahā wakāna warāahum malikun yakhudhu kulla safīnatin ghaṣban
Yao “Sano chombochila, basi chaliji chaŵandu ŵakulaga ŵakamula masengo m’mbwani, ninasachile kuti nachipe ayibu, sano paujo pao paliji pana mwenye juŵaliji nkujigala chombo chilichose (chambone) mwakotosya.”
Verse 80
وَأَمَّا ٱلْغُلَـٰمُ فَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِينَآ أَن يُرْهِقَهُمَا طُغْيَـٰنًا وَكُفْرًا
Transliteration wa-ammā l-ghulāmu fakāna abawāhu mu'minayni fakhashīnā an yur'hiqahumā ṭugh'yānan wakuf'ran
Yao “Sano kanchanda kala, nikuti achinangolo ŵakwe ŵaliji ŵakulupilila, basi nitwajogwepe kuti atakwakanganichisya kutenda yakusumba mpika ni yaukafili.”
Verse 81
فَأَرَدْنَآ أَن يُبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِّنْهُ زَكَوٰةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا
Transliteration fa-aradnā an yub'dilahumā rabbuhumā khayran min'hu zakatan wa-aqraba ruḥ'man
Yao “Nitwasachile kuti Ambuje ŵao ŵatindanichisye ni jwambone kumpunda jwele pakutakata ni jwakuŵandichila nnope ku chanasa (chakwatendela achinangolo ŵakwe).”
Verse 82
وَأَمَّا ٱلْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَـٰمَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِى ٱلْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُۥ كَنزٌ لَّهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَـٰلِحًا فَأَرَادَ رَبُّكَ أَن يَبْلُغَآ أَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنزَهُمَا رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ ۚ وَمَا فَعَلْتُهُۥ عَنْ أَمْرِى ۚ ذَٰلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِع عَّلَيْهِ صَبْرًا
Transliteration wa-ammā l-jidāru fakāna lighulāmayni yatīmayni fī l-madīnati wakāna taḥtahu kanzun lahumā wakāna abūhumā ṣāliḥan fa-arāda rabbuka an yablughā ashuddahumā wayastakhrijā kanzahumā raḥmatan min rabbika wamā faʿaltuhu ʿan amrī dhālika tawīlu mā lam tasṭiʿ ʿalayhi ṣabran
Yao “Sano lipupa lila, nilyaliji lya ŵanache ŵaŵili ŵawina mu nsindamo; sano pasi pakwe paliji pana chipanje chao (chaŵasalachisye malemu baba ŵao); sano baba ŵao ŵaliji ntenda ngoto. Basi Ambuje ŵenu niŵasachile kuti akuyiche ŵanaŵaŵilio komangala kwao, mwanti chalikopochesye chipanje chaocho, (awu) kuŵa ukoto wakuumila kwa Ambuje ŵenu. Ni nganindenda yalakweyi mwaulamusi ŵangu. Asi ni ngopolelo sya ichindu yanganinkombola kuipililila.”
Verse 83
وَيَسْـَٔلُونَكَ عَن ذِى ٱلْقَرْنَيْنِ ۖ قُلْ سَأَتْلُوا۟ عَلَيْكُم مِّنْهُ ذِكْرًا
Transliteration wayasalūnaka ʿan dhī l-qarnayni qul sa-atlū ʿalaykum min'hu dhik'ran
Yao Soni akum’busya (mmwe Muhammadi ﷺ) ya Dhul-Qarnain. Jilani: “Tinansoomele sine mwa abali syakwe.”
Verse 84
إِنَّا مَكَّنَّا لَهُۥ فِى ٱلْأَرْضِ وَءَاتَيْنَـٰهُ مِن كُلِّ شَىْءٍ سَبَبًا
Transliteration innā makkannā lahu fī l-arḍi waātaynāhu min kulli shayin sababan
Yao Chisimu Uwwe twampele machili gakutamila pa chilambo, ni twampele soni litala lyakutendela chilichose.
Verse 85
فَأَتْبَعَ سَبَبًا
Transliteration fa-atbaʿa sababan
Yao Ni jwakuyiye litala (lyakulungama ku ilambo yakwigulo).
Verse 86
حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ ٱلشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِى عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَوَجَدَ عِندَهَا قَوْمًا ۗ قُلْنَا يَـٰذَا ٱلْقَرْنَيْنِ إِمَّآ أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّآ أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا
Transliteration ḥattā idhā balagha maghriba l-shamsi wajadahā taghrubu fī ʿaynin ḥami-atin wawajada ʿindahā qawman qul'nā yādhā l-qarnayni immā an tuʿadhiba wa-immā an tattakhidha fīhim ḥus'nan
Yao Mpaka pajwaiche pakutiŵilila lyuŵa (mukalole kameso), ŵalisimene linankutiŵila petanda lyamatope gamapiliu, ni ŵasimene palakwepo ŵandu (makafili). Twatite: “E mmwe a Dhul- Qarnain! Naga nkusaka komboleka kwapa ilagasyo kapena kwatendela yambone.”
Verse 87
قَالَ أَمَّا مَن ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُۥ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَىٰ رَبِّهِۦ فَيُعَذِّبُهُۥ عَذَابًا نُّكْرًا
Transliteration qāla ammā man ẓalama fasawfa nuʿadhibuhu thumma yuraddu ilā rabbihi fayuʿadhibuhu ʿadhāban nuk'ran
Yao Jwalakwe jwatite: “Sano jwatesile lupuso (pakun’galagatila jwinepe jwangaŵaga Allah), basi chitumpe ilagasyo, kaneko tachiuchisyidwa kwa Ambujegwe, ni tachija kunnagasya ni ilagasyo yakunyalaya kusyene.”
Verse 88
وَأَمَّا مَنْ ءَامَنَ وَعَمِلَ صَـٰلِحًا فَلَهُۥ جَزَآءً ٱلْحُسْنَىٰ ۖ وَسَنَقُولُ لَهُۥ مِنْ أَمْرِنَا يُسْرًا
Transliteration wa-ammā man āmana waʿamila ṣāliḥan falahu jazāan l-ḥus'nā wasanaqūlu lahu min amrinā yus'ran
Yao “Nambo jwaakulupilile ni kutendaga yambone, nikuti akwete kupata jwalakwejo malipilo gambone, soni chitunsalile yakwepepala mu ichindu yetu (yakun’jongolela).”
Verse 89
ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا
Transliteration thumma atbaʿa sababan
Yao Kaneka jwakuyiye soni litala (lyakulungama ku ilambo yakundaŵi).
Verse 90
حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ ٱلشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلَىٰ قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَل لَّهُم مِّن دُونِهَا سِتْرًا
Transliteration ḥattā idhā balagha maṭliʿa l-shamsi wajadahā taṭluʿu ʿalā qawmin lam najʿal lahum min dūnihā sit'ran
Yao Mpaka pajwaiche pakopochela lyuŵa (mukalole kameso), ŵalisimene linankwakopochela ŵandu ŵanganitwaŵichila chakwasiŵilila ku lyalakwelyo.
Verse 91
كَذَٰلِكَ وَقَدْ أَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا
Transliteration kadhālika waqad aḥaṭnā bimā ladayhi khub'ran
Yao Mwele nimuyaŵelele, chisimu soni Uwwe twaisyungwile yosope yayaliji kukwakwe (Dhul-Qarnain) paaimanya chenene.
Verse 92
ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا
Transliteration thumma atbaʿa sababan
Yao Kaneko jwakuyiye soni litala (line).
Verse 93
حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ بَيْنَ ٱلسَّدَّيْنِ وَجَدَ مِن دُونِهِمَا قَوْمًا لَّا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا
Transliteration ḥattā idhā balagha bayna l-sadayni wajada min dūnihimā qawman lā yakādūna yafqahūna qawlan
Yao Mpaka pajwaiche chilikati chamatumbi gaŵili, ŵasimene chamungulugulu mwakwemo ŵandu ŵakuchelewa kupikana chiŵecheto.
Verse 94
قَالُوا۟ يَـٰذَا ٱلْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلَىٰٓ أَن تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا
Transliteration qālū yādhā l-qarnayni inna yajūja wamajūja muf'sidūna fī l-arḍi fahal najʿalu laka kharjan ʿalā an tajʿala baynanā wabaynahum saddan
Yao Ŵanganyao ŵatite: “E mmwe a Dhul-Qarnain! Chisimu Yaajuju ni Maajuju akuwatanganya pa chilambo. Ana ngakomboleka kuti tumpe malipilo kuti m’biiche chilikati chetuwe ni ŵanganyao chakusiŵilila?”
Verse 95
قَالَ مَا مَكَّنِّى فِيهِ رَبِّى خَيْرٌ فَأَعِينُونِى بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا
Transliteration qāla mā makkannī fīhi rabbī khayrun fa-aʿīnūnī biquwwatin ajʿal baynakum wabaynahum radman
Yao Jwalakwe jwatite: “Ichindu yangombolasyisye une Ambuje ŵangu, iŵele yambone nnope (kupunda yankusaka kumbayo), basi mungamuchisyani mwamachili, timbiche chilikati chenu ni ŵanganyao chakusiŵilila chakulimbangana.”
Verse 96
ءَاتُونِى زُبَرَ ٱلْحَدِيدِ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا سَاوَىٰ بَيْنَ ٱلصَّدَفَيْنِ قَالَ ٱنفُخُوا۟ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَعَلَهُۥ نَارًا قَالَ ءَاتُونِىٓ أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا
Transliteration ātūnī zubara l-ḥadīdi ḥattā idhā sāwā bayna l-ṣadafayni qāla unfukhū ḥattā idhā jaʿalahu nāran qāla ātūnī uf'righ ʿalayhi qiṭ'ran
Yao “Mumbani ipande ya isyano.” Mpaka pandema jajwagumbesye mpata wa matumbi gaŵiligo (ni isyanoyo), jwatite: “Pepelelani (moto).” Kwikanila ndema jajwaitesile (isyanoyo kuŵa yechejeu mpela) moto, jwatite: “Mumbani ntofu wenyelenyenduche naupungulile pachanya pakwe.”
Verse 97
فَمَا ٱسْطَـٰعُوٓا۟ أَن يَظْهَرُوهُ وَمَا ٱسْتَطَـٰعُوا۟ لَهُۥ نَقْبًا
Transliteration famā is'ṭāʿū an yaẓharūhu wamā is'taṭāʿū lahu naqban
Yao Basi (Yaajuju ni Maajuju) nganakombola kwela pachanya pakwe, nambo soni nganakombola kuchipowola.
Verse 98
قَالَ هَـٰذَا رَحْمَةٌ مِّن رَّبِّى ۖ فَإِذَا جَآءَ وَعْدُ رَبِّى جَعَلَهُۥ دَكَّآءَ ۖ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّى حَقًّا
Transliteration qāla hādhā raḥmatun min rabbī fa-idhā jāa waʿdu rabbī jaʿalahu dakkāa wakāna waʿdu rabbī ḥaqqan
Yao (Dhul-Qarnain) jwatite: “Awu ni ukoto wakuumila kwa Ambuje ŵangu. Basi pachichiika chilangacha Ambuje ŵangu (chakopochela Yaajuju ni Maajuju Kiyama jili jisigele panandi), tachichitenda (chakusiŵililachi) kuŵa chakusyajidwa. Sano chilanga cha Ambuje ŵangu chiŵele chakuonaonape.”
Verse 99
۞ وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِى بَعْضٍ ۖ وَنُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَجَمَعْنَـٰهُمْ جَمْعًا
Transliteration wataraknā baʿḍahum yawma-idhin yamūju fī baʿḍin wanufikha fī l-ṣūri fajamaʿnāhum jamʿan
Yao Ni tuchaleka lyele lisikulyo (lyakopochela Yaajuju ni Maajuju) ŵane mwa ŵanganyao (ŵakusakala) achajinjililaga ŵane, ni lichigombedwa lipenga, pele ni tuchasonganganya wosope ŵene pamo.
Verse 100
وَعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ لِّلْكَـٰفِرِينَ عَرْضًا
Transliteration waʿaraḍnā jahannama yawma-idhin lil'kāfirīna ʿarḍan
Yao Ni tuchijionesya palangulangu Jahannama lyele lisikulyo kwa achimakafili.
Verse 101
ٱلَّذِينَ كَانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِى غِطَآءٍ عَن ذِكْرِى وَكَانُوا۟ لَا يَسْتَطِيعُونَ سَمْعًا
Transliteration alladhīna kānat aʿyunuhum fī ghiṭāin ʿan dhik'rī wakānū lā yastaṭīʿūna samʿan
Yao Aŵala ŵagaliji meso gao m’chisiŵilo kuleka (kulola) chikumbusyo Changu (Qur’an), ni ŵaliji soni akakukombola kupikana (Qur’anijo).
Verse 102
أَفَحَسِبَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَن يَتَّخِذُوا۟ عِبَادِى مِن دُونِىٓ أَوْلِيَآءَ ۚ إِنَّآ أَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكَـٰفِرِينَ نُزُلًا
Transliteration afaḥasiba alladhīna kafarū an yattakhidhū ʿibādī min dūnī awliyāa innā aʿtadnā jahannama lil'kāfirīna nuzulan
Yao Ana aŵala ŵakanile, akuganichisya yanti mpaka ŵasyusye achikapolo Ŵangu (Achimalaika ni Achimitume) kuŵa akugosa kuuneka Une? Chisimu Uwwe twalinganyichisye achimakafili Jahannama kuŵa malo gakwichila.
Verse 103
قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُم بِٱلْأَخْسَرِينَ أَعْمَـٰلًا
Transliteration qul hal nunabbi-ukum bil-akhsarīna aʿmālan
Yao Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Ana tuntagulile ya ŵaali ŵakwasika nnope pa itendo (yao)?”
Verse 104
ٱلَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعًا
Transliteration alladhīna ḍalla saʿyuhum fī l-ḥayati l-dun'yā wahum yaḥsabūna annahum yuḥ'sinūna ṣun'ʿan
Yao “Aŵala ŵagasokonechele masengo gao pa umi wa duniya (ligongo lya ukafili), kutendaga ŵanganyao achiganichisyaga yanti ŵanyao akukolosya itendo.”
Verse 105
أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَـٰتِ رَبِّهِمْ وَلِقَآئِهِۦ فَحَبِطَتْ أَعْمَـٰلُهُمْ فَلَا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَزْنًا
Transliteration ulāika alladhīna kafarū biāyāti rabbihim waliqāihi faḥabiṭat aʿmāluhum falā nuqīmu lahum yawma l-qiyāmati waznan
Yao Ŵanganyao ni aŵala ŵaayikanile ilosyo ya Ambuje ŵao kwisa soni yakusimangana ni Jwalake, basi ni gajonasiche masengo gao, mwanti ngasitwaŵichila ŵanganyao lisiku lya Kiyama sikelo (jakwapimila masengo gao).
Verse 106
ذَٰلِكَ جَزَآؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُوا۟ وَٱتَّخَذُوٓا۟ ءَايَـٰتِى وَرُسُلِى هُزُوًا
Transliteration dhālika jazāuhum jahannamu bimā kafarū wa-ittakhadhū āyātī warusulī huzuwan
Yao Galakwego ni malipilo gao; (jajili) Jahannama, ligongo lya ukafili wao, ni ŵagatesile ma Ȃya Gangu kwisa soni Achimitenga Ŵangu chipongwe.
Verse 107
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنَّـٰتُ ٱلْفِرْدَوْسِ نُزُلًا
Transliteration inna alladhīna āmanū waʿamilū l-ṣāliḥāti kānat lahum jannātu l-fir'dawsi nuzulan
Yao Chisimu aŵala ŵaakulupilile ni kutendaga yambone, malo gao gakwichila kuchiŵa ku Matimbe ga Mbepo ja Firdaus.
Verse 108
خَـٰلِدِينَ فِيهَا لَا يَبْغُونَ عَنْهَا حِوَلًا
Transliteration khālidīna fīhā lā yabghūna ʿanhā ḥiwalan
Yao Chakaŵe ŵandamo mwalakwemo, ngaja kusaka kutyokamo.
Verse 109
قُل لَّوْ كَانَ ٱلْبَحْرُ مِدَادًا لِّكَلِمَـٰتِ رَبِّى لَنَفِدَ ٱلْبَحْرُ قَبْلَ أَن تَنفَدَ كَلِمَـٰتُ رَبِّى وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهِۦ مَدَدًا
Transliteration qul law kāna l-baḥru midādan likalimāti rabbī lanafida l-baḥru qabla an tanfada kalimātu rabbī walaw ji'nā bimith'lihi madadan
Yao Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Atamose mbwani jikaliji wino wakulembela maloŵe ga Ambuje ŵangu, mbwanijo jikamasile, maloŵe ga Ambuje ŵangu nkanigamale, namuno tungaiche najo (mbwani jine) janti mpela jijojo ni konjechesya.”
Verse 110
قُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَىٰٓ إِلَىَّ أَنَّمَآ إِلَـٰهُكُمْ إِلَـٰهٌ وَٰحِدٌ ۖ فَمَن كَانَ يَرْجُوا۟ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَـٰلِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدًۢا
Transliteration qul innamā anā basharun mith'lukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhun wāḥidun faman kāna yarjū liqāa rabbihi falyaʿmal ʿamalan ṣāliḥan walā yush'rik biʿibādati rabbihi aḥadan
Yao Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Chisimu une mundu mpele jenumanja. Ikujuwulidwa kukwangu yanti: Chisimu nnungu jwenu ni Nnungu Jumpepe. Sano jwaakusachilila kusimangana ni Ambujegwe, basi apanganye masengo gambone, ni akasawanganya pa ibada yakwagalagatila Ambujegwe ni jwalijose.”
Read Surah Al-Kahf in another language
- English (word by word)
- Albanian
- Amazigh
- Amharic
- Assamese
- Azerbaijani
- Bambara
- Bangla
- Bosnian
- Bulgarian
- Chechen
- Chinese
- Czech
- Dari
- Dhivehi
- Dutch
- Finnish
- French
- German
- Gujarati
- Hausa
- Hebrew
- Hindi
- Indonesian
- Italian
- Japanese
- Kannada
- Kazakh
- Khmer
- Kinyarwanda
- Korean
- Kurdish
- Luganda
- Malay
- Malayalam
- Maranao
- Marathi
- Nepali
- Norwegian
- Oromo
- Pashto
- Persian
- Polish
- Portuguese
- Romanian
- Russian
- Sindhi
- Sinhala
- Somali
- Spanish
- Swahili
- Swedish
- Tagalog
- Tajik
- Tamil
- Tatar
- Telugu
- Thai
- Turkish
- Ukrainian
- Urdu
- Uyghur
- Uzbek
- Vietnamese
- Yoruba
All 114 surahs in Yao: the Qur’an in Yao.
Yao translation: Abdul Hamid Silika, from Quran.com. Transliteration: Quran.com. Recitation: Mishary Alafasy, from EveryAyah.com. MyDugsi is a learning aid, not a replacement for a qualified teacher.