MyDugsiStart learning

Surah Al-A'raf in Yao: translation and audio

Surah 7 · الأعراف · The Heights · 206 verses

Surah Al-A'raf verse by verse: the Arabic with a recitation you can repeat, the transliteration, and the Yao translation by Abdul Hamid Silika. For the meaning of every word, see Surah Al-A'raf word by word in English.

Verse 1

الٓمٓصٓ

Transliteration alif-lam-meem-sad

Yao Alif-Lâm-Mîm-Swâd.

Verse 2

كِتَـٰبٌ أُنزِلَ إِلَيْكَ فَلَا يَكُن فِى صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنذِرَ بِهِۦ وَذِكْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ

Transliteration kitābun unzila ilayka falā yakun fī ṣadrika ḥarajun min'hu litundhira bihi wadhik'rā lil'mu'minīna

Yao (Achi ni) chitabu (cha Qur’an) chachitulusyidwe kukwenu, basi muntima mwenu mukaŵa mwana kutaŵika pa (kuchilungusya) chalakwechi (pakogopa kunkanila), kuti mwatetele nacho (achimakafili), ni kuŵa chikumbusyo kwa ŵakulupilila.

Verse 3

ٱتَّبِعُوا۟ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ مِن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءَ ۗ قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ

Transliteration ittabiʿū mā unzila ilaykum min rabbikum walā tattabiʿū min dūnihi awliyāa qalīlan mā tadhakkarūna

Yao Kuyani yaitulusyidwe kukwenu jenumanja kuumila kwa M'mbuje gwenu (Allah), ni ngasimwakuya akugosa (ŵanepe) ŵangaŵaga Jwalakwejo, yannonope ni yankukumbuchila.

Verse 4

وَكَم مِّن قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَـٰهَا فَجَآءَهَا بَأْسُنَا بَيَـٰتًا أَوْ هُمْ قَآئِلُونَ

Transliteration wakam min qaryatin ahlaknāhā fajāahā basunā bayātan aw hum qāilūna

Yao Ana soni jilingwa mwa misi jatwajijonasile, ni yajiyichilile ipotesi Yetu lwaachilo kapena ŵanganyao ali n'gusama (muusi)!

Verse 5

فَمَا كَانَ دَعْوَىٰهُمْ إِذْ جَآءَهُم بَأْسُنَآ إِلَّآ أَن قَالُوٓا۟ إِنَّا كُنَّا ظَـٰلِمِينَ

Transliteration famā kāna daʿwāhum idh jāahum basunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīna

Yao Ni nganikuŵa kulilasika kwao pa ndema jayaichilile ipotesi Yetu ikaŵeje ŵatiji: “Chisimu uwwe twaliji ŵakulitenda lupuso.”

Verse 6

فَلَنَسْـَٔلَنَّ ٱلَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ ٱلْمُرْسَلِينَ

Transliteration falanasalanna alladhīna ur'sila ilayhim walanasalanna l-mur'salīna

Yao Basi chisimu chene tuchawusya aŵala ŵaŵatumisyilidwe (achimitenga), nombenao achimitenga tuchawusya.

Verse 7

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِم بِعِلْمٍ ۖ وَمَا كُنَّا غَآئِبِينَ

Transliteration falanaquṣṣanna ʿalayhim biʿil'min wamā kunnā ghāibīna

Yao Basi chisimu chene tuchasimbila (ngani syao syosope) mwaumanyilisi, soni Uwwe nganituŵa ŵakusoŵa (pa yaŵatendaga).

Verse 8

وَٱلْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ ٱلْحَقُّ ۚ فَمَن ثَقُلَتْ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ

Transliteration wal-waznu yawma-idhin l-ḥaqu faman thaqulat mawāzīnuhu fa-ulāika humu l-muf'liḥūna

Yao Soni chipiimo (chakupimila masengo ga ŵandu) lyele lisikulyo chichiŵa chakuonaonape (changali chinyengo), sano ŵayikasitope ipiimo yao (yamasengo gambone), basi ŵanganyao ni ŵachakaŵe ŵakupunda.

Verse 9

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُم بِمَا كَانُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا يَظْلِمُونَ

Transliteration waman khaffat mawāzīnuhu fa-ulāika alladhīna khasirū anfusahum bimā kānū biāyātinā yaẓlimūna

Yao Nambo ŵayikapepuche ipiimo yao (yamasengo gambone), basi ŵanganyao ni aŵala ŵalipelelwekasisye achimisyene ligongo lya lupuso lwaŵaliji nkugatenda ma Ȃya Getu.

Verse 10

وَلَقَدْ مَكَّنَّـٰكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيهَا مَعَـٰيِشَ ۗ قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ

Transliteration walaqad makkannākum fī l-arḍi wajaʿalnā lakum fīhā maʿāyisha qalīlan mā tashkurūna

Yao Soni pamasile patuntamilichikasisye ŵanganyammwe pachilambo, ni tum'bichilepo yakulamila, nambo kutogolela kwenu kwannonope.

Verse 11

وَلَقَدْ خَلَقْنَـٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنَـٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُوا۟ لِـَٔادَمَ فَسَجَدُوٓا۟ إِلَّآ إِبْلِيسَ لَمْ يَكُن مِّنَ ٱلسَّـٰجِدِينَ

Transliteration walaqad khalaqnākum thumma ṣawwarnākum thumma qul'nā lil'malāikati us'judū liādama fasajadū illā ib'līsa lam yakun mina l-sājidīna

Yao Soni chisimu twan'gumbile ŵanganyammwe (babaŵenu Adam), kaneka ni kunkolosya (pakumpa kaoneche kachimundu), kaneko ni twatite kwa Achimalaika: “Mwasujudilani Adam.” Basi wosope ni ŵasujudu kusigala Ibulisu, nganaŵa mwa akusujudu.

Verse 12

قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلَّا تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُكَ ۖ قَالَ أَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِى مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُۥ مِن طِينٍ

Transliteration qāla mā manaʿaka allā tasjuda idh amartuka qāla anā khayrun min'hu khalaqtanī min nārin wakhalaqtahu min ṭīnin

Yao (Allah) jwatite: “Chichi chinsiŵilile kuti nkasujudu ndema janallamwile?” Jwalakwe jwatite: “Une ni jwambone nnope kumpunda jwalakweju, mwangumbile une kuumila m’moto, ni mun'gumbile jwalakweju kuumila mwilongo.”

Verse 13

قَالَ فَٱهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَٱخْرُجْ إِنَّكَ مِنَ ٱلصَّـٰغِرِينَ

Transliteration qāla fa-ih'biṭ min'hā famā yakūnu laka an tatakabbara fīhā fa-ukh'ruj innaka mina l-ṣāghirīna

Yao (Allah) jwatite: “Basi tulukani mwele (mu Mbepomo), mwanti ngayikuŵajilwa kukwenu kuti n'dikwesye mwalakwemo, basi kopokani chisimu mmwejo n'di muŵakuchembuluka.”

Verse 14

قَالَ أَنظِرْنِىٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ

Transliteration qāla anẓir'nī ilā yawmi yub'ʿathūna

Yao Jwalakwe jwatite: “Mumbani lipesa (lyakuti ngawa) mpaka lisiku lyakwimusyidwa (ŵandu m’malembe).”

Verse 15

قَالَ إِنَّكَ مِنَ ٱلْمُنظَرِينَ

Transliteration qāla innaka mina l-munẓarīna

Yao (Allah) jwatite: “Chisimu mmwejo n'di muŵakupedwa lipesa.”

Verse 16

قَالَ فَبِمَآ أَغْوَيْتَنِى لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَٰطَكَ ٱلْمُسْتَقِيمَ

Transliteration qāla fabimā aghwaytanī la-aqʿudanna lahum ṣirāṭaka l-mus'taqīma

Yao Jwalakwe jwatite: “Basi ligongo lyanti mundesile kuŵa jwakupombotala, chinatamilile kwene ŵanganyao petala Lyenu lyagoloka (kuti nasokonesye).”

Verse 17

ثُمَّ لَـَٔاتِيَنَّهُم مِّنۢ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَـٰنِهِمْ وَعَن شَمَآئِلِهِمْ ۖ وَلَا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَـٰكِرِينَ

Transliteration thumma laātiyannahum min bayni aydīhim wamin khalfihim waʿan aymānihim waʿan shamāilihim walā tajidu aktharahum shākirīna

Yao “Kaneka chinaayichilileje kwene cham'bujo mwao ni chamunyuma mwao, kwisa soni chakun'dyo kwao ni chakunchiji kwao, soni ngamwasimana ŵajinji mwajamanjao ali ŵakutogolela.”

Verse 18

قَالَ ٱخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُومًا مَّدْحُورًا ۖ لَّمَن تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنكُمْ أَجْمَعِينَ

Transliteration qāla ukh'ruj min'hā madhūman madḥūran laman tabiʿaka min'hum la-amla-anna jahannama minkum ajmaʿīna

Yao (Allah) jwatite: “Kopokani mwalakwemo n'di ŵakunyosyedwa ni kuŵinjidwa, chisimu ŵataiche mwakunkuya mmwe mwaŵanganyao, nikuti tingajigumbasye kwene Jahannama ni jenumanja wosope.”

Verse 19

وَيَـٰٓـَٔادَمُ ٱسْكُنْ أَنتَ وَزَوْجُكَ ٱلْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هَـٰذِهِ ٱلشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

Transliteration wayāādamu us'kun anta wazawjuka l-janata fakulā min ḥaythu shi'tumā walā taqrabā hādhihi l-shajarata fatakūnā mina l-ẓālimīna

Yao Kaneko (Allah jwatite kwa Adam): “E mmwe Adam! Tamani mmwejo ni ŵankwenu mu Litimbe lya ku Mbepo, basi n’dyeje palipose pansachile, nambo ngasinchiŵandichila achi chitelachi ntakuŵa muŵakulitenda lupuso.”

Verse 20

فَوَسْوَسَ لَهُمَا ٱلشَّيْطَـٰنُ لِيُبْدِىَ لَهُمَا مَا وُۥرِىَ عَنْهُمَا مِن سَوْءَٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَىٰكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَـٰذِهِ ٱلشَّجَرَةِ إِلَّآ أَن تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنَ ٱلْخَـٰلِدِينَ

Transliteration fawaswasa lahumā l-shayṭānu liyub'diya lahumā mā wūriya ʿanhumā min sawātihimā waqāla mā nahākumā rabbukumā ʿan hādhihi l-shajarati illā an takūnā malakayni aw takūnā mina l-khālidīna

Yao Basi shetani jwaasongonele (yakusakala Adam ni Hawa), kuti iwonechele kukwao yayasisiche kwa ŵanganyao mu umakonope wao, (shetani) ni jwatite: “M'mbuje gwenu nganankanya achi chitelachi ikaŵeje kuti ntakwika mwansyuchile malaika gaŵili, kapena kuŵa muŵandamo (ŵangawa).”

Verse 21

وَقَاسَمَهُمَآ إِنِّى لَكُمَا لَمِنَ ٱلنَّـٰصِحِينَ

Transliteration waqāsamahumā innī lakumā lamina l-nāṣiḥīna

Yao Ni jwalumbile pameso pao (juchitiji): “Chisimu une ndili (jumpepe) mwa akum'bunda misyungu.”

Verse 22

فَدَلَّىٰهُمَا بِغُرُورٍ ۚ فَلَمَّا ذَاقَا ٱلشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءَٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِن وَرَقِ ٱلْجَنَّةِ ۖ وَنَادَىٰهُمَا رَبُّهُمَآ أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَن تِلْكُمَا ٱلشَّجَرَةِ وَأَقُل لَّكُمَآ إِنَّ ٱلشَّيْطَـٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِينٌ

Transliteration fadallāhumā bighurūrin falammā dhāqā l-shajarata badat lahumā sawātuhumā waṭafiqā yakhṣifāni ʿalayhimā min waraqi l-janati wanādāhumā rabbuhumā alam anhakumā ʿan til'kumā l-shajarati wa-aqul lakumā inna l-shayṭāna lakumā ʿaduwwun mubīnun

Yao Basi ni jwaatulwisye (pa uchimbichimbi wao) mwakwanyenjelela. Basi pandema jaŵapasyisye (isogosi ya) chitelacho, waonechele kukwao umakonope wao, ni ŵatandite kulinyambatika masamba ga mu Litimbemo, ni jwaaŵilasile M'mbuje gwao (juchitiji): “Ana nganinankanya ŵanaŵaŵilimmwe achi chitelachi, ni kunsalila kuti chisimu shetani kukwenu ni mmagongo jwakuonechela?”

Verse 23

قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلْخَـٰسِرِينَ

Transliteration qālā rabbanā ẓalamnā anfusanā wa-in lam taghfir lanā watarḥamnā lanakūnanna mina l-khāsirīna

Yao Ŵanaŵaŵilio ŵatite: “E Ambuje ŵetu! Tulitendele lupuso twachimisyewe, nambo naga ngankutukululuchila ni kututendela chanasa chisimu chituŵe mu ŵakwasika.”

Verse 24

قَالَ ٱهْبِطُوا۟ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۖ وَلَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَـٰعٌ إِلَىٰ حِينٍ

Transliteration qāla ih'biṭū baʿḍukum libaʿḍin ʿaduwwun walakum fī l-arḍi mus'taqarrun wamatāʿun ilā ḥīnin

Yao (Allah) jwatite: “Tulukani, chilikati chenu chili chana utinda, soni nkwete jenumanja kuduniya ndamo jenu ni kusengwa kwa ndema jannono.”

Verse 25

قَالَ فِيهَا تَحْيَوْنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنْهَا تُخْرَجُونَ

Transliteration qāla fīhā taḥyawna wafīhā tamūtūna wamin'hā tukh'rajūna

Yao (Allah) jwatite: “Tinkaŵeje umi mwele (m’duniyamo), soni mwalakwemo tinkaweje, soni kuumila mwele (mwitakamo) tinchikoposyedwa.”

Verse 26

يَـٰبَنِىٓ ءَادَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَٰرِى سَوْءَٰتِكُمْ وَرِيشًا ۖ وَلِبَاسُ ٱلتَّقْوَىٰ ذَٰلِكَ خَيْرٌ ۚ ذَٰلِكَ مِنْ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ

Transliteration yābanī ādama qad anzalnā ʿalaykum libāsan yuwārī sawātikum warīshan walibāsu l-taqwā dhālika khayrun dhālika min āyāti l-lahi laʿallahum yadhakkarūna

Yao E jenumanja ŵanache ŵa Adam! Chisimu tuntuluchisye iwaalo yaikusisa umakonope wenu nikuŵa soni ipeto (yakulipetela nayo), nambo iwaalo ya woga (wakun'jogopa Allah mpela chikulupi ni masengo gambone), yele ni yaili yambone nnope. Yalakweyo ili mu imanyisyo ya Allah kuti ŵanganyao aŵe ŵakumbuchila.

Verse 27

يَـٰبَنِىٓ ءَادَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ كَمَآ أَخْرَجَ أَبَوَيْكُم مِّنَ ٱلْجَنَّةِ يَنزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءَٰتِهِمَآ ۗ إِنَّهُۥ يَرَىٰكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُۥ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْ ۗ إِنَّا جَعَلْنَا ٱلشَّيَـٰطِينَ أَوْلِيَآءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ

Transliteration yābanī ādama lā yaftinannakumu l-shayṭānu kamā akhraja abawaykum mina l-janati yanziʿu ʿanhumā libāsahumā liyuriyahumā sawātihimā innahu yarākum huwa waqabīluhu min ḥaythu lā tarawnahum innā jaʿalnā l-shayāṭīna awliyāa lilladhīna lā yu'minūna

Yao E jenumanja ŵanache ŵa Adam! Akansokonesya shetani yaŵatite pakwakopokasya achinangolo ŵenu ŵanaŵaŵili mu Litimbe lya ku Mbepo, achaawuulaga yakuwala yao kuti ŵaalosye umakonope wao, chisimu jwalakwejo akasam'bonaga ŵanganyammwe - jwele ni lukosyo lwakwe (lwachijini) – mukaŵe kanti jenumanja ngankwaonaga. Chisimu Uwwe tugatesile mashetani kuŵa isyoŵe ya aŵala ŵangakukulupilila.

Verse 28

وَإِذَا فَعَلُوا۟ فَـٰحِشَةً قَالُوا۟ وَجَدْنَا عَلَيْهَآ ءَابَآءَنَا وَٱللَّهُ أَمَرَنَا بِهَا ۗ قُلْ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَأْمُرُ بِٱلْفَحْشَآءِ ۖ أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Transliteration wa-idhā faʿalū fāḥishatan qālū wajadnā ʿalayhā ābāanā wal-lahu amaranā bihā qul inna l-laha lā yamuru bil-faḥshāi ataqūlūna ʿalā l-lahi mā lā taʿlamūna

Yao Soni naga atesile chakunyalaya akasatiji: “Twasimene achatati ŵetu achitenga chalakwechi, nombenajo Allah atulamwile chelechi.” Jilani: “Chisimu Allah jwangalamula yakunyalaya. Ana mkum'bechetela Allah yangankuimanyilila?”

Verse 29

قُلْ أَمَرَ رَبِّى بِٱلْقِسْطِ ۖ وَأَقِيمُوا۟ وُجُوهَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَٱدْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ ۚ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ

Transliteration qul amara rabbī bil-qis'ṭi wa-aqīmū wujūhakum ʿinda kulli masjidin wa-id'ʿūhu mukh'liṣīna lahu l-dīna kamā bada-akum taʿūdūna

Yao Jilani: “Ambuje ŵangu alamwile chilungamiko, ni (akuti soni) lungamisyani ngope syenu (Kukwakwe) pamalo palipose pakusujudila (ndema jakuswali), ni munnumbanjileje Jwalakwe mwakunswejechesya dini Jakwe, mpela yaŵatite Jwalakwe pakuntanda (kun'gumba, iyyoyopeyo soni) chinchiujila (Kukwakwe).”

Verse 30

فَرِيقًا هَدَىٰ وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ ٱلضَّلَـٰلَةُ ۗ إِنَّهُمُ ٱتَّخَذُوا۟ ٱلشَّيَـٰطِينَ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ

Transliteration farīqan hadā wafarīqan ḥaqqa ʿalayhimu l-ḍalālatu innahumu ittakhadhū l-shayāṭīna awliyāa min dūni l-lahi wayaḥsabūna annahum muh'tadūna

Yao Likuga line alijongwele, nambo likuga line kuŵajilwe kukwao kusokonechela, chisimu ŵanganyao agatesile mashetani kuŵa akwagosa ŵao kunneka Allah, ni akuganichisya yanti ŵanganyao ali ŵakongoka.

Verse 31

۞ يَـٰبَنِىٓ ءَادَمَ خُذُوا۟ زِينَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَكُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ وَلَا تُسْرِفُوٓا۟ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلْمُسْرِفِينَ

Transliteration yābanī ādama khudhū zīnatakum ʿinda kulli masjidin wakulū wa-ish'rabū walā tus'rifū innahu lā yuḥibbu l-mus'rifīna

Yao E jenumanja ŵanache ŵa Adam! Jigalani yakulisalalichisya yenu (pakuwala yakuwala yachasa) pamalo palipose pakuswalila, ni lyagani soni mwagani nambo ngasintenda ulyakasi, chisimu Jwalakwe (Allah) jwaanganonyela ŵaulyakasi.

Verse 32

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِىٓ أَخْرَجَ لِعِبَادِهِۦ وَٱلطَّيِّبَـٰتِ مِنَ ٱلرِّزْقِ ۚ قُلْ هِىَ لِلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا خَالِصَةً يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۗ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلْـَٔايَـٰتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ

Transliteration qul man ḥarrama zīnata l-lahi allatī akhraja liʿibādihi wal-ṭayibāti mina l-riz'qi qul hiya lilladhīna āmanū fī l-ḥayati l-dun'yā khāliṣatan yawma l-qiyāmati kadhālika nufaṣṣilu l-āyāti liqawmin yaʿlamūna

Yao Jilani: “Ana nduni jwaayitesile kuŵa haraam ipeto ya Allah (mpela yakuwala yakusalala) yaŵakopochesye achikapolo Ŵakwe, kwisa soni lisiki lyambone?” Jilani: “Yalakweyo pa umi wa duniya (uno) achinsyene ŵakwe ni ŵakulupilila (namuno kuti makafili akupasyaga nao, nambo) lisiku lya Kiyama ichiŵa yaoyaope (ŵakulupililao).” Iyyoyopeyo ni yatukuti pagopolanya ma Ȃya kwa ŵandu ŵaakumanyilila.

Verse 33

قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّىَ ٱلْفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلْإِثْمَ وَٱلْبَغْىَ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ وَأَن تُشْرِكُوا۟ بِٱللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِۦ سُلْطَـٰنًا وَأَن تَقُولُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Transliteration qul innamā ḥarrama rabbiya l-fawāḥisha mā ẓahara min'hā wamā baṭana wal-ith'ma wal-baghya bighayri l-ḥaqi wa-an tush'rikū bil-lahi mā lam yunazzil bihi sul'ṭānan wa-an taqūlū ʿalā l-lahi mā lā taʿlamūna

Yao Jilani: “Chisimu Ambuje ŵangu ayitesile kuŵa haraam yakunyalaya (yaili ilemwa yayikulungwa mpela chikululu), yaiwonechele muyalakweyo ni yaisisiche yakwe, ni yasambi (yantundu uliose), kwisa soni uwwanga (wakutenda) mwangali ligongo, ni kuti mum'bwanganyeje Allah ni ichindu yanganaituluchisya umboni (wakundisya kuigalagatila), soni nikuti mum'becheteleje Allah yangankuimanyilila.”

Verse 34

وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ ۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً ۖ وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ

Transliteration walikulli ummatin ajalun fa-idhā jāa ajaluhum lā yastakhirūna sāʿatan walā yastaqdimūna

Yao Soni nkutula uliose wana ndema jakwe (jakuwila), basi pati jiyiche ndema jaojo, nganaŵa ajichelewasisye kwakandaŵi namuno kujijanguya.

Verse 35

يَـٰبَنِىٓ ءَادَمَ إِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ ءَايَـٰتِى ۙ فَمَنِ ٱتَّقَىٰ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Transliteration yābanī ādama immā yatiyannakum rusulun minkum yaquṣṣūna ʿalaykum āyātī famani ittaqā wa-aṣlaḥa falā khawfun ʿalayhim walā hum yaḥzanūna

Yao E jenumanja ŵanache ŵa Adam! Ndema jilijose jakum'bichilila achimitenga ŵakuumila mwa jenumanja, ni kunsimbilaga ma Ȃya Gangu (mwajitikani), sano ŵaligosile (kuilemwa) ni kwilanya (itendo yao), basi ngaaja kuŵa ni woga soni ngaaja kuŵa ŵakudandaula.

Verse 36

وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا وَٱسْتَكْبَرُوا۟ عَنْهَآ أُو۟لَـٰٓئِكَ أَصْحَـٰبُ ٱلنَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَـٰلِدُونَ

Transliteration wa-alladhīna kadhabū biāyātinā wa-is'takbarū ʿanhā ulāika aṣḥābu l-nāri hum fīhā khālidūna

Yao Nambo aŵala ŵaakaaniile ma Ȃya Getu ni kulikwesya nago, ŵanganyao niŵandu ŵa ku Moto, ŵanyao kwalakweko takaŵe ŵandamo.

Verse 37

فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِـَٔايَـٰتِهِۦٓ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ يَنَالُهُمْ نَصِيبُهُم مِّنَ ٱلْكِتَـٰبِ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْ قَالُوٓا۟ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ ۖ قَالُوا۟ ضَلُّوا۟ عَنَّا وَشَهِدُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا۟ كَـٰفِرِينَ

Transliteration faman aẓlamu mimmani if'tarā ʿalā l-lahi kadhiban aw kadhaba biāyātihi ulāika yanāluhum naṣībuhum mina l-kitābi ḥattā idhā jāathum rusulunā yatawaffawnahum qālū ayna mā kuntum tadʿūna min dūni l-lahi qālū ḍallū ʿannā washahidū ʿalā anfusihim annahum kānū kāfirīna

Yao Ana nduni jwali jwalupuso nnope kumpunda mundu jwansepele Allah unami, kapena kanila ma Ȃya Gakwe? Ŵanganyao chilyapate liunjili lyao (lya yambone ya umi wa duniya lya ŵalembeledwe) m’chitabu (cha lisosa lya Allah namuno kuti ali makafili), kwikanila ndema jakwaichilila achimitenga Ŵetu (ŵali Achimalaika) kwisa kwatyosya umi, tachiti (pakwawusya): “Ili kwapi ayila yamwaliji nkuilumbanjila kunneka Allah?” Ŵanganyao tachiti: “Itusokonechele.” Ni chachilitendela umboni achimisyene wanti ŵanganyao ŵaliji makafili.

Verse 38

قَالَ ٱدْخُلُوا۟ فِىٓ أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُم مِّنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ فِى ٱلنَّارِ ۖ كُلَّمَا دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَّعَنَتْ أُخْتَهَا ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا ٱدَّارَكُوا۟ فِيهَا جَمِيعًا قَالَتْ أُخْرَىٰهُمْ لِأُولَىٰهُمْ رَبَّنَا هَـٰٓؤُلَآءِ أَضَلُّونَا فَـَٔاتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ ٱلنَّارِ ۖ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَلَـٰكِن لَّا تَعْلَمُونَ

Transliteration qāla ud'khulū fī umamin qad khalat min qablikum mina l-jini wal-insi fī l-nāri kullamā dakhalat ummatun laʿanat ukh'tahā ḥattā idhā iddārakū fīhā jamīʿan qālat ukh'rāhum liūlāhum rabbanā hāulāi aḍallūnā faātihim ʿadhāban ḍiʿ'fan mina l-nāri qāla likullin ḍiʿ'fun walākin lā taʿlamūna

Yao (Allah) tachiti: “Jinjilani ku Moto m’mikutula jajapite kala jenumanja nkanimpagwe ja majini ni ŵandu. Ndema jilijose jaukajinjileje nkutula tiukaulweseje (nkutula) ujakwe (wakala), kwikanila ndema jatakasongangane mwalakwemo ŵanaose, ŵakumalichisya ŵao (kwinjila) chachiti pakwamba ya ŵakutandilila ŵao: “Ambuje ŵetu! Ŵanganyaŵa ŵatusokonesye, basi mwapani ilagasyo yakonjechesya ya Moto.” Jwalakwe tachiti: “Jwalijose akwete (ilagasyo) ya konjochesya nambo kuti ngankumanyilila.”

Verse 39

وَقَالَتْ أُولَىٰهُمْ لِأُخْرَىٰهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِن فَضْلٍ فَذُوقُوا۟ ٱلْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْسِبُونَ

Transliteration waqālat ūlāhum li-ukh'rāhum famā kāna lakum ʿalaynā min faḍlin fadhūqū l-ʿadhāba bimā kuntum taksibūna

Yao Sano ŵakutandilila ŵao tachiti kwa ŵakumalichisya ŵao: “Nganiupagwatu kukwenu ukoto uliose ŵakutupunda uwwe, basi pasyani ilagasyo ligongo lya (sambi) syamwaliji nkupanganya.”

Verse 40

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا وَٱسْتَكْبَرُوا۟ عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَٰبُ ٱلسَّمَآءِ وَلَا يَدْخُلُونَ ٱلْجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ ٱلْجَمَلُ فِى سَمِّ ٱلْخِيَاطِ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُجْرِمِينَ

Transliteration inna alladhīna kadhabū biāyātinā wa-is'takbarū ʿanhā lā tufattaḥu lahum abwābu l-samāi walā yadkhulūna l-janata ḥattā yalija l-jamalu fī sammi l-khiyāṭi wakadhālika najzī l-muj'rimīna

Yao Chisimu aŵala ŵaakaaniile ma Ȃya Getu ni kulikwesya nago, ngasaugulilidwa milango ja kwinani, soni ngasajinjila ku Mbepo mpaka jikajinjile ngamiya pebowo lyasingano (yaili yangakomboleka), soni iyyoyopeyo ni yatukutiji pakwalipila akuleŵa.

Verse 41

لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَمِن فَوْقِهِمْ غَوَاشٍ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلظَّـٰلِمِينَ

Transliteration lahum min jahannama mihādun wamin fawqihim ghawāshin wakadhālika najzī l-ẓālimīna

Yao Akwete ŵanganyao kuumila mu Jahannama ugono (ŵamoto), ni pachanya pao chakwaunichila (chamoto), soni iyyoyopeyo ni yatukutiji pakwalipila ŵalupuso.

Verse 42

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَآ أُو۟لَـٰٓئِكَ أَصْحَـٰبُ ٱلْجَنَّةِ ۖ هُمْ فِيهَا خَـٰلِدُونَ

Transliteration wa-alladhīna āmanū waʿamilū l-ṣāliḥāti lā nukallifu nafsan illā wus'ʿahā ulāika aṣḥābu l-janati hum fīhā khālidūna

Yao Sano aŵala ŵaakulupilile nikutendaga yambone - ngatukunkanganichisyaga mundu (kutenda) ikaŵeje yampaka ayikombole - ŵanganyao niŵandu ŵa ku Mbepo, ŵanyao mwalakwemo takaŵe ŵandamo.

Verse 43

وَنَزَعْنَا مَا فِى صُدُورِهِم مِّنْ غِلٍّ تَجْرِى مِن تَحْتِهِمُ ٱلْأَنْهَـٰرُ ۖ وَقَالُوا۟ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى هَدَىٰنَا لِهَـٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِىَ لَوْلَآ أَنْ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ ۖ لَقَدْ جَآءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلْحَقِّ ۖ وَنُودُوٓا۟ أَن تِلْكُمُ ٱلْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ

Transliteration wanazaʿnā mā fī ṣudūrihim min ghillin tajrī min taḥtihimu l-anhāru waqālū l-ḥamdu lillahi alladhī hadānā lihādhā wamā kunnā linahtadiya lawlā an hadānā l-lahu laqad jāat rusulu rabbinā bil-ḥaqi wanūdū an til'kumu l-janatu ūrith'tumūhā bimā kuntum taʿmalūna

Yao Ni tuchityosya yayaliji m’mitima mwao ya utinda (waŵatindanaga pa duniya), sulo sinankujilima cha pasi pao, ni tachiti: “Lumbili losope lwene alapikwe Allah Ajula jwaŵatujongolele kuyalakweyi, soni nganganituŵa ŵanti nikongoka ingaŵe yanti Allah nganatujongola. Chisimu achimitenga ŵa M’mbuje gwetu pamasile paŵayiche ni yakuona.” Ni chachiŵilanjidwa (pakwasalila yanti): “Jalakweji ni Mbepo jan'jinjisyidwe majumba ligongo lya yamwaliji nkutenda.”

Verse 44

وَنَادَىٰٓ أَصْحَـٰبُ ٱلْجَنَّةِ أَصْحَـٰبَ ٱلنَّارِ أَن قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ۖ قَالُوا۟ نَعَمْ ۚ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ أَن لَّعْنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّـٰلِمِينَ

Transliteration wanādā aṣḥābu l-janati aṣḥāba l-nāri an qad wajadnā mā waʿadanā rabbunā ḥaqqan fahal wajadttum mā waʿada rabbukum ḥaqqan qālū naʿam fa-adhana mu-adhinun baynahum an laʿnatu l-lahi ʿalā l-ẓālimīna

Yao Soni ŵandu ŵa ku Mbepo tachaŵilanga ŵandu ŵa ku Moto (achitiji): “Chisimu uwwe tuisimene yaŵatupaga chilanga Ambuje ŵetu kuti yakuona, ana nombe ŵanganyammwe iyyisimene yaŵampaga chilanga Ambuje ŵenu kuti yakuona?” Ŵanganyao tachiti (pakwanga): “Elo.” Basi ni tachijenesya nkwenesya chilikati chao yanti: “Malweso ga Allah gali pa ŵalupuso.”

Verse 45

ٱلَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا وَهُم بِٱلْـَٔاخِرَةِ كَـٰفِرُونَ

Transliteration alladhīna yaṣuddūna ʿan sabīli l-lahi wayabghūnahā ʿiwajan wahum bil-ākhirati kāfirūna

Yao “Aŵala ŵaŵaliji nkusiŵilila (ŵandu kuti akajenda) petala lya Allah ni kusachililaga ali alipombotesye (litalalyo), soni ŵanganyao ŵaliji ali nkukanila ya Akhera.”

Verse 46

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌ ۚ وَعَلَى ٱلْأَعْرَافِ رِجَالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّۢا بِسِيمَىٰهُمْ ۚ وَنَادَوْا۟ أَصْحَـٰبَ ٱلْجَنَّةِ أَن سَلَـٰمٌ عَلَيْكُمْ ۚ لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ

Transliteration wabaynahumā ḥijābun waʿalā l-aʿrāfi rijālun yaʿrifūna kullan bisīmāhum wanādaw aṣḥāba l-janati an salāmun ʿalaykum lam yadkhulūhā wahum yaṭmaʿūna

Yao Soni chilikati chao (cha ŵandu ŵa ku Mbepo ni ŵa ku Moto), chipakaŵe pana uŵigo (chachili chikwesya), soni pachanya pa chikwesya, paachiŵa pana ŵandu (ŵakulandana itendo yao yambone ni yakusakala) ŵachachiŵa ali nkwamanyilila wosope (ŵandu ŵa ku Mbepo ni ŵa ku Moto) ni imanyilo yao. Ni tachaŵilanga ŵandu ŵa ku Mbepo (achitiji): “Ntendele uŵe kukwenu.” Chachiŵa nkanajijinjile (Mbepojo) nambo ali akwete tama (janti tajijinjile).

Verse 47

۞ وَإِذَا صُرِفَتْ أَبْصَـٰرُهُمْ تِلْقَآءَ أَصْحَـٰبِ ٱلنَّارِ قَالُوا۟ رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ

Transliteration wa-idhā ṣurifat abṣāruhum til'qāa aṣḥābi l-nāri qālū rabbanā lā tajʿalnā maʿa l-qawmi l-ẓālimīna

Yao Sano ndema jachigakagalausyidweje meso gao (kulola) upande wa ŵandu ŵa ku Moto takajileje: “Ambuje ŵetu! Ngasintuŵika uwwe pamo ni ŵandu ŵalupuso.”

Verse 48

وَنَادَىٰٓ أَصْحَـٰبُ ٱلْأَعْرَافِ رِجَالًا يَعْرِفُونَهُم بِسِيمَىٰهُمْ قَالُوا۟ مَآ أَغْنَىٰ عَنكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ

Transliteration wanādā aṣḥābu l-aʿrāfi rijālan yaʿrifūnahum bisīmāhum qālū mā aghnā ʿankum jamʿukum wamā kuntum tastakbirūna

Yao Soni ŵandu ŵa pa chikwesya chachaŵilanga ŵandu (ŵa ku Moto) ŵachachamanyilila ni imanyilo yao achitiji: “Nganiunkamuchisya winji wenu ula namuno ayila yamwaliji nkulikwechesya nayo.”

Verse 49

أَهَـٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ ٱللَّهُ بِرَحْمَةٍ ۚ ٱدْخُلُوا۟ ٱلْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَآ أَنتُمْ تَحْزَنُونَ

Transliteration ahāulāi alladhīna aqsamtum lā yanāluhumu l-lahu biraḥmatin ud'khulū l-janata lā khawfun ʿalaykum walā antum taḥzanūna

Yao “Ana ŵanyaŵa ngaŵa ni aŵala ŵamwalumbililaga yanti Allah nganaŵa ŵatendele chanasa? (Nnole! Iŵechetedwetu kukwao yanti): ‘Jinjilani ku Mbepo, ngam'ba ni woga soni ngam'ba ŵakudandaula.”

Verse 50

وَنَادَىٰٓ أَصْحَـٰبُ ٱلنَّارِ أَصْحَـٰبَ ٱلْجَنَّةِ أَنْ أَفِيضُوا۟ عَلَيْنَا مِنَ ٱلْمَآءِ أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ ۚ قَالُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى ٱلْكَـٰفِرِينَ

Transliteration wanādā aṣḥābu l-nāri aṣḥāba l-janati an afīḍū ʿalaynā mina l-māi aw mimmā razaqakumu l-lahu qālū inna l-laha ḥarramahumā ʿalā l-kāfirīna

Yao Nombe ŵandu ŵa ku Moto tachaŵilanga ŵandu ŵa ku Mbepo (achitiji): “Tupungulilani mesi kapena lisiki lyampele Allah.” Ŵanganyao tachiti: “Chisimu Allah ayitesile inayiŵiliyo kuŵa yakanyisyidwa kwa achimakafili.”

Verse 51

ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ دِينَهُمْ لَهْوًا وَلَعِبًا وَغَرَّتْهُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا ۚ فَٱلْيَوْمَ نَنسَىٰهُمْ كَمَا نَسُوا۟ لِقَآءَ يَوْمِهِمْ هَـٰذَا وَمَا كَانُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا يَجْحَدُونَ

Transliteration alladhīna ittakhadhū dīnahum lahwan walaʿiban wagharrathumu l-ḥayatu l-dun'yā fal-yawma nansāhum kamā nasū liqāa yawmihim hādhā wamā kānū biāyātinā yajḥadūna

Yao Aŵala ŵaŵajitesile dini jao kuŵa chanache ni masanje, ni wanyenjile umi wa duniya. Basi lelo chitwaliŵalile yaŵatite pakukuliŵalila kusimana nalyo lisiku lyao lyeleli, ni yaŵatiji pakanila ma Ȃya Getu.

Verse 52

وَلَقَدْ جِئْنَـٰهُم بِكِتَـٰبٍ فَصَّلْنَـٰهُ عَلَىٰ عِلْمٍ هُدًى وَرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

Transliteration walaqad ji'nāhum bikitābin faṣṣalnāhu ʿalā ʿil'min hudan waraḥmatan liqawmin yu'minūna

Yao Soni chisimu pamasile patuiche nacho kukwao chitabu (cha Qur’an) chatuchigopolenye mwa umanyilisi, kuŵa chongolo kwisa soni chanasa kwa ŵandu ŵaakukulupilila.

Verse 53

هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا تَأْوِيلَهُۥ ۚ يَوْمَ يَأْتِى تَأْوِيلُهُۥ يَقُولُ ٱلَّذِينَ نَسُوهُ مِن قَبْلُ قَدْ جَآءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلْحَقِّ فَهَل لَّنَا مِن شُفَعَآءَ فَيَشْفَعُوا۟ لَنَآ أَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ ٱلَّذِى كُنَّا نَعْمَلُ ۚ قَدْ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَفْتَرُونَ

Transliteration hal yanẓurūna illā tawīlahu yawma yatī tawīluhu yaqūlu alladhīna nasūhu min qablu qad jāat rusulu rabbinā bil-ḥaqi fahal lanā min shufaʿāa fayashfaʿū lanā aw nuraddu fanaʿmala ghayra alladhī kunnā naʿmalu qad khasirū anfusahum waḍalla ʿanhum mā kānū yaftarūna

Yao Ana pana chaakwembecheya pangaŵaga kalulila kwakwe (kwa yayikusalidwa m’chitabumo kuti ichitendekwa)? Lisiku lyakwika kalulila kwakwe (lisiku lya Kiyama) tachiŵecheta aŵala ŵaŵachiliŵalile kala (chitabucho kuti): “Chisimu achimitenga ŵa M’mbuje gwetu (Allah) ŵayiche ni yakuona (lelo tukwitichisya). Ana ni tukwete uwwe akutujokola ŵanti ni atujokole, kapena mpaka ikomboleche kutuwusya kuti tukatende (yambone) yangaŵaga ayila (yakusakala) yatwaliji nkutenda?” Pamasile paŵalipelelwekasyisye achimisyene, ni yaasokonechele ŵanganyao (isanamu) yaŵaliji nkuisepelela (kuti chiyichajokola kwa Allah).

Verse 54

إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ فِى سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ ٱسْتَوَىٰ عَلَى ٱلْعَرْشِ يُغْشِى ٱلَّيْلَ ٱلنَّهَارَ يَطْلُبُهُۥ حَثِيثًا وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ وَٱلنُّجُومَ مُسَخَّرَٰتٍۭ بِأَمْرِهِۦٓ ۗ أَلَا لَهُ ٱلْخَلْقُ وَٱلْأَمْرُ ۗ تَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Transliteration inna rabbakumu l-lahu alladhī khalaqa l-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin thumma is'tawā ʿalā l-ʿarshi yugh'shī al-layla l-nahāra yaṭlubuhu ḥathīthan wal-shamsa wal-qamara wal-nujūma musakharātin bi-amrihi alā lahu l-khalqu wal-amru tabāraka l-lahu rabbu l-ʿālamīna

Yao Chisimu M'mbuje gwenu ni Allah Ajula juŵagumbile mawunde ni mataka m'moŵa nsano nalimo, kaneka ni jwatenjele pa Arishi (Chindanda Chaulungu). Akuchitendaga chilo kuŵa chakuwuunichila muusi ni chikasaukuyaga mwa chitemachitema (iyyopeyo soni muusi kuchiunichila chilo ni ukasachikuyaga mwa chitemachitema), soni (agumbile) lyuŵa ni mwesi kwisa soni ndondwa, (yosope) ijepepasyidwe kwa (kuya) chilamusi Chakwe. Manyililani yanti gumba ni Kwakwe kwisa soni ulamusi, anyakwiche Allah (pa uchimbichimbi ni upile) M'mbuje jwa iwumbe (yosope).

Verse 55

ٱدْعُوا۟ رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلْمُعْتَدِينَ

Transliteration id'ʿū rabbakum taḍarruʿan wakhuf'yatan innahu lā yuḥibbu l-muʿ'tadīna

Yao Mum’bombani M'mbuje gwenu mwakulinandiya ni mwakusisa, chisimu Jwalakwe jwangaanonyela ŵakusumba mpika.

Verse 56

وَلَا تُفْسِدُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَـٰحِهَا وَٱدْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا ۚ إِنَّ رَحْمَتَ ٱللَّهِ قَرِيبٌ مِّنَ ٱلْمُحْسِنِينَ

Transliteration walā tuf'sidū fī l-arḍi baʿda iṣ'lāḥihā wa-id'ʿūhu khawfan waṭamaʿan inna raḥmata l-lahi qarībun mina l-muḥ'sinīna

Yao Ni ngasim'bwatanganyaga pachilambo panyuma pa kupajilanya, ni mum’bombeje mwaoga ni mwakola tama, chisimu chanasa cha Allah chili dusi kwa ŵakolosya.

Verse 57

وَهُوَ ٱلَّذِى يُرْسِلُ ٱلرِّيَـٰحَ بُشْرًۢا بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِۦ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنَـٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَأَنزَلْنَا بِهِ ٱلْمَآءَ فَأَخْرَجْنَا بِهِۦ مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ ۚ كَذَٰلِكَ نُخْرِجُ ٱلْمَوْتَىٰ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

Transliteration wahuwa alladhī yur'silu l-riyāḥa bush'ran bayna yaday raḥmatihi ḥattā idhā aqallat saḥāban thiqālan suq'nāhu libaladin mayyitin fa-anzalnā bihi l-māa fa-akhrajnā bihi min kulli l-thamarāti kadhālika nukh'riju l-mawtā laʿallakum tadhakkarūna

Yao Soni Jwalakwe ni Ajula jwaakujitumisyaga mbungo kuŵa chisengwasyo paujo pa ukoto Wakwe (wula nkanijigwe), mpaka pati jili jitwichile (mbungojo) maunde Gausito, tukasajitumisyaga ku chilambo chachiwe. Basi ni tukasatulusyaga mesi (gawula) kwalakweko, basi ni galakwego tukasakoposyaga isogosi yantundu uliose, iyyoyopeyo ni yatuchiti pakwakoposya ŵawe (m’malembe). (Yosopeyi) kuti jenumanja M'be ŵakumbuchila.

Verse 58

وَٱلْبَلَدُ ٱلطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُۥ بِإِذْنِ رَبِّهِۦ ۖ وَٱلَّذِى خَبُثَ لَا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِدًا ۚ كَذَٰلِكَ نُصَرِّفُ ٱلْـَٔايَـٰتِ لِقَوْمٍ يَشْكُرُونَ

Transliteration wal-baladu l-ṭayibu yakhruju nabātuhu bi-idh'ni rabbihi wa-alladhī khabutha lā yakhruju illā nakidan kadhālika nuṣarrifu l-āyāti liqawmin yashkurūna

Yao Sano chilambo chambone (chachajila) mmela wakwe ukasakopoka (mwagapugapu) mulisosa lya Ambujegwe, nambo (chilambo) chachisakele (changali chajila, mmela wakwe) wangakopoka ikaŵeje mwakulajilila. Iyyoyopeyo ni yatukuti pagopolanya ma Ȃya kwa ŵandu ŵaakutogolela.

Verse 59

لَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوْمِهِۦ فَقَالَ يَـٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَـٰهٍ غَيْرُهُۥٓ إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

Transliteration laqad arsalnā nūḥan ilā qawmihi faqāla yāqawmi uʿ'budū l-laha mā lakum min ilāhin ghayruhu innī akhāfu ʿalaykum ʿadhāba yawmin ʿaẓīmin

Yao Chisimu chene twantumisye Nuhu kuŵandu ŵakwe nijwatite: “E ŵandu ŵangu! Mun'galagatilani Allah, nganinkola nnungu jwine jwangaŵaga Jwalakwe, chisimu une ngun'jogopela ilagasyo ya lisiku lyekulungwa nnope.”

Verse 60

قَالَ ٱلْمَلَأُ مِن قَوْمِهِۦٓ إِنَّا لَنَرَىٰكَ فِى ضَلَـٰلٍ مُّبِينٍ

Transliteration qāla l-mala-u min qawmihi innā lanarāka fī ḍalālin mubīnin

Yao Achinkulungwa mwa ŵandu ŵakwe ŵatite: “Chisimu uwwe tukum'bona kuti n'di mukusokonechela kwakuonechela.”

Verse 61

قَالَ يَـٰقَوْمِ لَيْسَ بِى ضَلَـٰلَةٌ وَلَـٰكِنِّى رَسُولٌ مِّن رَّبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Transliteration qāla yāqawmi laysa bī ḍalālatun walākinnī rasūlun min rabbi l-ʿālamīna

Yao Jwalakwe jwatite: “E ŵandu ŵangu! Kwaune kwangali kusokonechela, nambo kuti uneji Ntenga jwakuumila kwa M'mbuje jwa iwumbe yosope.”

Verse 62

أُبَلِّغُكُمْ رِسَـٰلَـٰتِ رَبِّى وَأَنصَحُ لَكُمْ وَأَعْلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Transliteration uballighukum risālāti rabbī wa-anṣaḥu lakum wa-aʿlamu mina l-lahi mā lā taʿlamūna

Yao “Ngulungusya kukwenu utenga wa Ambuje ŵangu, soni ngum'bunda misyungu, ni ngumanyilila kuumila kwa Allah yangankuimanyilila.”

Verse 63

أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَآءَكُمْ ذِكْرٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَىٰ رَجُلٍ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوا۟ وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

Transliteration awaʿajib'tum an jāakum dhik'run min rabbikum ʿalā rajulin minkum liyundhirakum walitattaqū walaʿallakum tur'ḥamūna

Yao “Ana nkusimonga kum'bichilila kwenu chikumbusyo kuumila kwa M'mbuje gwenu kupitila mwa mundu jwakutyochela mwa jenumanja, kuti antetele, ni kuti n'jogope, soni nikuti ŵanganyammwe ntendeledwe chanasa?”

Verse 64

فَكَذَّبُوهُ فَأَنجَيْنَـٰهُ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ فِى ٱلْفُلْكِ وَأَغْرَقْنَا ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَآ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًا عَمِينَ

Transliteration fakadhabūhu fa-anjaynāhu wa-alladhīna maʿahu fī l-ful'ki wa-aghraqnā alladhīna kadhabū biāyātinā innahum kānū qawman ʿamīna

Yao Nambo ŵankaaniile, basi ni twankulupwisye jwalakwe ni aŵala ŵaŵaliji najo imo m’chombo, ni twamisyisye aŵala ŵaŵaakaaniile ma Ȃya Getu. Chisimu ŵanganyao ŵaliji ŵandu ŵangalola.

Verse 65

۞ وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمْ هُودًا ۗ قَالَ يَـٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَـٰهٍ غَيْرُهُۥٓ ۚ أَفَلَا تَتَّقُونَ

Transliteration wa-ilā ʿādin akhāhum hūdan qāla yāqawmi uʿ'budū l-laha mā lakum min ilāhin ghayruhu afalā tattaqūna

Yao Sano kwa achina Adi (twantumisye) nnongo n’jao (jwali) Hudu. Jwalakwe jwatite: “E ŵandu ŵangu! Mun'galagatilani Allah, nganinkola nnungu jwine jwangaŵaga Jwalakwe, ana ngankogopa?”

Verse 66

قَالَ ٱلْمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦٓ إِنَّا لَنَرَىٰكَ فِى سَفَاهَةٍ وَإِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ ٱلْكَـٰذِبِينَ

Transliteration qāla l-mala-u alladhīna kafarū min qawmihi innā lanarāka fī safāhatin wa-innā lanaẓunnuka mina l-kādhibīna

Yao Anchinkulungwa aŵala ŵaŵakanile mwa ŵandu ŵakwe ŵatite: “Chisimu uwwe tukum'bona kuti n'di nkupulika, soni uwwe tukun'ganichisya kuti mmwejo jumpepe mwa ŵaunami.”

Verse 67

قَالَ يَـٰقَوْمِ لَيْسَ بِى سَفَاهَةٌ وَلَـٰكِنِّى رَسُولٌ مِّن رَّبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Transliteration qāla yāqawmi laysa bī safāhatun walākinnī rasūlun min rabbi l-ʿālamīna

Yao Jwalakwe jwatite: “E ŵandu ŵangu! Kwaune kwangali kupulika, nambo kuti uneji Ntenga jwakuumila kwa M'mbuje jwa iwumbe yosope.

Verse 68

أُبَلِّغُكُمْ رِسَـٰلَـٰتِ رَبِّى وَأَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ أَمِينٌ

Transliteration uballighukum risālāti rabbī wa-anā lakum nāṣiḥun amīnun

Yao Ngulungusya kukwenu utenga wa Ambuje ŵangu, soni une kukwenu ni nkuwunda misyungu jwakulupichika.

Verse 69

أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَآءَكُمْ ذِكْرٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَىٰ رَجُلٍ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ ۚ وَٱذْكُرُوٓا۟ إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ وَزَادَكُمْ فِى ٱلْخَلْقِ بَصْۜطَةً ۖ فَٱذْكُرُوٓا۟ ءَالَآءَ ٱللَّهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

Transliteration awaʿajib'tum an jāakum dhik'run min rabbikum ʿalā rajulin minkum liyundhirakum wa-udh'kurū idh jaʿalakum khulafāa min baʿdi qawmi nūḥin wazādakum fī l-khalqi baṣ'ṭatan fa-udh'kurū ālāa l-lahi laʿallakum tuf'liḥūna

Yao Ana nkusimonga kum'bichilila kwenu chikumbusyo kuumila kwa M'mbuje gwenu kupitila mwa mundu jwakutyochela mwa jenumanja kuti antetele? Soni kumbuchilani ndema jaŵam'bisile jenumanja kuŵa ŵawinjila panyuma pa ŵandu ŵa Nuhu, ni an'jonjechesye kusapanguka mu kagumbidwe (pakumpa ilu yamachili, yekulungwakulungwa soni yeleuleu), basi kumbuchilani indimba ya Allah kuti m'be ŵakupunda.”

Verse 70

قَالُوٓا۟ أَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ ٱللَّهَ وَحْدَهُۥ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ ءَابَآؤُنَا ۖ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ

Transliteration qālū aji'tanā linaʿbuda l-laha waḥdahu wanadhara mā kāna yaʿbudu ābāunā fatinā bimā taʿidunā in kunta mina l-ṣādiqīna

Yao Ŵanganyao ŵatite: “Ana ntuyichilile kuti tun'galagatileje Allah Jikape ni tuleche yaŵaliji nkugalagatila achatati ŵetu? Basi ikani nayo kukwetu yankutupa chilangayo naga n'di mwa akuŵecheta yakuona.”

Verse 71

قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ رِجْسٌ وَغَضَبٌ ۖ أَتُجَـٰدِلُونَنِى فِىٓ أَسْمَآءٍ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّا نَزَّلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَـٰنٍ ۚ فَٱنتَظِرُوٓا۟ إِنِّى مَعَكُم مِّنَ ٱلْمُنتَظِرِينَ

Transliteration qāla qad waqaʿa ʿalaykum min rabbikum rij'sun waghaḍabun atujādilūnanī fī asmāin sammaytumūhā antum waābāukum mā nazzala l-lahu bihā min sul'ṭānin fa-intaẓirū innī maʿakum mina l-muntaẓirīna

Yao Jwalakwe jwatite: “Pamasile pa in'gwilile ilagasyo kwisa soni gasabu kuumila kwa M'mbuje gwenu. Ana nkukangana none pa mena gamwagambile kugakolanga ŵanganyammwe ni achatatiŵenu (pa isanamu yankuigalagatila), kutendaga Allah nganatulusya pa galakwego umboni uliose (wakulosya kuti gelego mena ga milungu jakuŵajilwa kujigalagatila)? Basi jembecheyani, chisimu une ndili mwa akwembecheya namwe.”

Verse 72

فَأَنجَيْنَـٰهُ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا ۖ وَمَا كَانُوا۟ مُؤْمِنِينَ

Transliteration fa-anjaynāhu wa-alladhīna maʿahu biraḥmatin minnā waqaṭaʿnā dābira alladhīna kadhabū biāyātinā wamā kānū mu'minīna

Yao Basi ni twankulupwisye jwalakwe ni aŵala ŵaŵaliji najo imo ni chanasa chakuumila Kukwetu, ni twakatile njiga sya aŵala ŵaŵaakaaniile ma Ȃya Getu (pakuwa wosope ŵene), soni nganaŵa ŵakulupilila.

Verse 73

وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَـٰلِحًا ۗ قَالَ يَـٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَـٰهٍ غَيْرُهُۥ ۖ قَدْ جَآءَتْكُم بَيِّنَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ ۖ هَـٰذِهِۦ نَاقَةُ ٱللَّهِ لَكُمْ ءَايَةً ۖ فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِىٓ أَرْضِ ٱللَّهِ ۖ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Transliteration wa-ilā thamūda akhāhum ṣāliḥan qāla yāqawmi uʿ'budū l-laha mā lakum min ilāhin ghayruhu qad jāatkum bayyinatun min rabbikum hādhihi nāqatu l-lahi lakum āyatan fadharūhā takul fī arḍi l-lahi walā tamassūhā bisūin fayakhudhakum ʿadhābun alīmun

Yao Sano kwa achina Samuda (twantumisye) nnongo n’jao (jwali) Swaleh. Jwalakwe jwatite: “E ŵandu ŵangu! Mun'galagatilani Allah, nganinkola nnungu jwine jwangaŵaga Jwalakwe, pamasile pachim'bichilile chilosyo chakuonechela palangulangu kuumila kwa M'mbuje gwenu. Aji ngamiya ja Allah jiŵele chilosyo kukwenu, basi jilekani jilyeje petaka lya Allah, ni ngasin'jikwaya ni yakusakala iliyose, itakwika mwainkwembekenye ilagasyo yakupoteka nnope.”

Verse 74

وَٱذْكُرُوٓا۟ إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعْدِ عَادٍ وَبَوَّأَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ تَتَّخِذُونَ مِن سُهُولِهَا قُصُورًا وَتَنْحِتُونَ ٱلْجِبَالَ بُيُوتًا ۖ فَٱذْكُرُوٓا۟ ءَالَآءَ ٱللَّهِ وَلَا تَعْثَوْا۟ فِى ٱلْأَرْضِ مُفْسِدِينَ

Transliteration wa-udh'kurū idh jaʿalakum khulafāa min baʿdi ʿādin wabawwa-akum fī l-arḍi tattakhidhūna min suhūlihā quṣūran watanḥitūna l-jibāla buyūtan fa-udh'kurū ālāa l-lahi walā taʿthaw fī l-arḍi muf'sidīna

Yao “Soni kumbuchilani ndema jaŵam'bisile jenumanja kuŵa ŵawinjila panyuma pa achina Adi, ni antaamiiche ndamo jambone pachilambo, nkulitaŵila majumba gamakulungwakulungwa muiŵata yakwe, soni ni nkusepa m’matumbi majumba, basi kumbuchilani indimba ya Allah, ni nkalapwaga pachilambo pakuwatanganya.”

Verse 75

قَالَ ٱلْمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ لِلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ لِمَنْ ءَامَنَ مِنْهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ صَـٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّن رَّبِّهِۦ ۚ قَالُوٓا۟ إِنَّا بِمَآ أُرْسِلَ بِهِۦ مُؤْمِنُونَ

Transliteration qāla l-mala-u alladhīna is'takbarū min qawmihi lilladhīna us'tuḍ'ʿifū liman āmana min'hum ataʿlamūna anna ṣāliḥan mur'salun min rabbihi qālū innā bimā ur'sila bihi mu'minūna

Yao Anchinkulungwa aŵala ŵaŵalikwesyisye mwa ŵandu ŵakwe ŵatite pakwasalila aŵala ŵaŵaŵalanjidwaga kuti ŵangalikombolela mu ŵandu ŵaŵakulupilile mwajamanjao: “Ana ni nkumanyilila kusyene yanti Swaleh juli jwakutumisyidwa kuumila kwa M'mbujegwe?” Ŵanganyao ŵatite: “Chisimu uwwe ichindu yaatumisyidwe nayo jwalakweju tuli ŵakuikulupilila.”

Verse 76

قَالَ ٱلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوٓا۟ إِنَّا بِٱلَّذِىٓ ءَامَنتُم بِهِۦ كَـٰفِرُونَ

Transliteration qāla alladhīna is'takbarū innā bi-alladhī āmantum bihi kāfirūna

Yao Aŵala ŵaŵalikwesyisye ŵatite: “Chisimu uwwe ayi yanyyikulupilileyi tuli ŵakuikana.”

Verse 77

فَعَقَرُوا۟ ٱلنَّاقَةَ وَعَتَوْا۟ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوا۟ يَـٰصَـٰلِحُ ٱئْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ

Transliteration faʿaqarū l-nāqata waʿataw ʿan amri rabbihim waqālū yāṣāliḥu i'tinā bimā taʿidunā in kunta mina l-mur'salīna

Yao Basi niŵajisinjile ngamiya,ni kutenda chalu pakuleka (kuya) lilamusi lya M’mbuje gwao, ni kuŵecheta kuti: “E mmwe Swaleh! Ikaani nayo kukwetu yankutupa chilangayo naga n’di mwa achimitenga.”

Verse 78

فَأَخَذَتْهُمُ ٱلرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا۟ فِى دَارِهِمْ جَـٰثِمِينَ

Transliteration fa-akhadhathumu l-rajfatu fa-aṣbaḥū fī dārihim jāthimīna

Yao Basi nichakwembekenye chisikinya, mwanti ŵasimanikwe m’majumba mwao (ali awile) chitindiŵalile.

Verse 79

فَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَـٰقَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّى وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلَـٰكِن لَّا تُحِبُّونَ ٱلنَّـٰصِحِينَ

Transliteration fatawallā ʿanhum waqāla yāqawmi laqad ablaghtukum risālata rabbī wanaṣaḥtu lakum walākin lā tuḥibbūna l-nāṣiḥīna

Yao Basi jwalakwe nijwaatyochele aku juchitiji: “E ŵandu ŵangu! Chisimu pamasile panalungwisye utenga wa Ambuje ŵangu kukwenu, soni ni nam'bundile misyungu (jambone), nambo kuti jenumanja ngankwanonyelaga akuwunda misyungu.”

Verse 80

وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦٓ أَتَأْتُونَ ٱلْفَـٰحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنْ أَحَدٍ مِّنَ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Transliteration walūṭan idh qāla liqawmihi atatūna l-fāḥishata mā sabaqakum bihā min aḥadin mina l-ʿālamīna

Yao Nombenajo Lutwi (twampele utume. Kumbuchilani) katema kajwatite kwaŵandu ŵakwe: “Ana nkutenda yakunyalaya yanganannongoleleje kuitenda yalakweyo jwalijose mu iwumbe yosope (yakala)?”

Verse 81

إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهْوَةً مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِ ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُونَ

Transliteration innakum latatūna l-rijāla shahwatan min dūni l-nisāi bal antum qawmun mus'rifūna

Yao “Chisimu ŵanganyammwe nkwatenda achalume matanyula kuleka (kwalomba) achakongwe, nambo ŵanganyammwe niŵandu ŵakupundanganya malile (pa kupanganya sambi syekulungwa nnope).”

Verse 82

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓا۟ أَخْرِجُوهُم مِّن قَرْيَتِكُمْ ۖ إِنَّهُمْ أُنَاسٌ يَتَطَهَّرُونَ

Transliteration wamā kāna jawāba qawmihi illā an qālū akhrijūhum min qaryatikum innahum unāsun yataṭahharūna

Yao Ni nganiuŵa wanje wa ŵandu ŵakwe (kuti waliji wambone), ikaŵeje kuŵecheta yanti: “Mwaŵingani m’musi mwenu, chisimu ŵanganyao ni ŵandu ŵaakuliiswejesya (chatamile yapi m’musi wausakwa!)”

Verse 83

فَأَنجَيْنَـٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ إِلَّا ٱمْرَأَتَهُۥ كَانَتْ مِنَ ٱلْغَـٰبِرِينَ

Transliteration fa-anjaynāhu wa-ahlahu illā im'ra-atahu kānat mina l-ghābirīna

Yao Basi ni twankulupwisye jwalakwe pamo ni liŵasa lyakwe, ikaŵeje ŵankwakwepe; ŵaliji mwa akusigalila munyuma (ni ŵajonasiche).

Verse 84

وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًا ۖ فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُجْرِمِينَ

Transliteration wa-amṭarnā ʿalayhim maṭaran fa-unẓur kayfa kāna ʿāqibatu l-muj'rimīna

Yao Ni twatuluchisye wula (ja maganga), basi nnole mujaŵelele mbesi ja akuleŵa.

Verse 85

وَإِلَىٰ مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا ۗ قَالَ يَـٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَـٰهٍ غَيْرُهُۥ ۖ قَدْ جَآءَتْكُم بَيِّنَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ ۖ فَأَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ وَٱلْمِيزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا۟ ٱلنَّاسَ أَشْيَآءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَـٰحِهَا ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ

Transliteration wa-ilā madyana akhāhum shuʿayban qāla yāqawmi uʿ'budū l-laha mā lakum min ilāhin ghayruhu qad jāatkum bayyinatun min rabbikum fa-awfū l-kayla wal-mīzāna walā tabkhasū l-nāsa ashyāahum walā tuf'sidū fī l-arḍi baʿda iṣ'lāḥihā dhālikum khayrun lakum in kuntum mu'minīna

Yao Sano (kuŵandu ŵa) ku Madiyana (twantumisye) nnongo n’jao (jwali) Shuaibu. Jwalakwe jwatite: “E ŵandu ŵangu! Mun'galagatilani Allah, nganinkola nnungu jwine jwangaŵaga Jwalakwe, pamasile pachim'bichilile chilosyo chakuonechela palangulangu kuumila kwa M'mbuje gwenu. Basi gumbasyani chipiimo chambale kwisa soni sikelo, soni ngasimwapunguchisyaga ŵandu ichindu yao, ni ngasim'bwatanganyaga pachilambo panyuma pa kupakolosya. Yalakweyi ni yaili yambone kukwenu nam'baga jenumanja ŵakulupilila (kusyene).”

Verse 86

وَلَا تَقْعُدُوا۟ بِكُلِّ صِرَٰطٍ تُوعِدُونَ وَتَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ مَنْ ءَامَنَ بِهِۦ وَتَبْغُونَهَا عِوَجًا ۚ وَٱذْكُرُوٓا۟ إِذْ كُنتُمْ قَلِيلًا فَكَثَّرَكُمْ ۖ وَٱنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُفْسِدِينَ

Transliteration walā taqʿudū bikulli ṣirāṭin tūʿidūna wataṣuddūna ʿan sabīli l-lahi man āmana bihi watabghūnahā ʿiwajan wa-udh'kurū idh kuntum qalīlan fakatharakum wa-unẓurū kayfa kāna ʿāqibatu l-muf'sidīna

Yao “Soni ngasintamaga petala palipose nikwajogoyaga (ŵandu), soni ni kwasiŵililaga kwitala lya Allah ŵandu ŵankulupilile Jwalakwe, ni kusachililaga n'di nlipombotesye (litalalyo), soni kumbuchilani ndema jamwaliji ŵansakato kaneka niŵantupiye. Soni nnole mujaŵelele mbesi ja akuwatanganya.”

Verse 87

وَإِن كَانَ طَآئِفَةٌ مِّنكُمْ ءَامَنُوا۟ بِٱلَّذِىٓ أُرْسِلْتُ بِهِۦ وَطَآئِفَةٌ لَّمْ يُؤْمِنُوا۟ فَٱصْبِرُوا۟ حَتَّىٰ يَحْكُمَ ٱللَّهُ بَيْنَنَا ۚ وَهُوَ خَيْرُ ٱلْحَـٰكِمِينَ

Transliteration wa-in kāna ṭāifatun minkum āmanū bi-alladhī ur'sil'tu bihi waṭāifatun lam yu'minū fa-iṣ'birū ḥattā yaḥkuma l-lahu baynanā wahuwa khayru l-ḥākimīna

Yao “Soni naliŵaga likuga line mwa jenumanja liukulupilile (utenga) wandumisyidwe nao, sano likuga line ni nganilikulupilila, basi pililani mpaka Allah ajilanye chilikati chetu, soni Jwalakwe ni Jwambone nnope mwa akwilanya (magambo).”

Verse 88

۞ قَالَ ٱلْمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ لَنُخْرِجَنَّكَ يَـٰشُعَيْبُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَكَ مِن قَرْيَتِنَآ أَوْ لَتَعُودُنَّ فِى مِلَّتِنَا ۚ قَالَ أَوَلَوْ كُنَّا كَـٰرِهِينَ

Transliteration qāla l-mala-u alladhīna is'takbarū min qawmihi lanukh'rijannaka yāshuʿaybu wa-alladhīna āmanū maʿaka min qaryatinā aw lataʿūdunna fī millatinā qāla awalaw kunnā kārihīna

Yao Achinkulungwa aŵala ŵaŵalikwesyisye mwa ŵandu ŵakwe ŵatite: “Chisimu uwwe chitum’binje mmwe Shuaibu m’musi mwetu pamo ni aŵala ŵaakulupilile imo nimmwe, ayo iyayi nikuti chim’bujile kwene ku dini jetu.” Jwalakwe jwatite: “Namuno kuti tuli nkujiŵenga?”

Verse 89

قَدِ ٱفْتَرَيْنَا عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا إِنْ عُدْنَا فِى مِلَّتِكُم بَعْدَ إِذْ نَجَّىٰنَا ٱللَّهُ مِنْهَا ۚ وَمَا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّعُودَ فِيهَآ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ رَبُّنَا ۚ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَىْءٍ عِلْمًا ۚ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلْنَا ۚ رَبَّنَا ٱفْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِٱلْحَقِّ وَأَنتَ خَيْرُ ٱلْفَـٰتِحِينَ

Transliteration qadi if'taraynā ʿalā l-lahi kadhiban in ʿud'nā fī millatikum baʿda idh najjānā l-lahu min'hā wamā yakūnu lanā an naʿūda fīhā illā an yashāa l-lahu rabbunā wasiʿa rabbunā kulla shayin ʿil'man ʿalā l-lahi tawakkalnā rabbanā if'taḥ baynanā wabayna qawminā bil-ḥaqi wa-anta khayru l-fātiḥīna

Yao “Chisimu chituŵe tunsepele Allah unami naga tuli tuwujile ku dini jenu panyuma panti Allah ali atujokweleko, soni ngaŵa nkuŵa kukwetu yakuwujila kwalakweko ikaŵeje naga Allah Ambuje ŵetu ali asachile, Ambuje ŵetu atenjele paumanyilisi wakuchimanya chilichose, kwa Allah pe ni kwatujeegamiile, Ambuje ŵetu! Jilanyani chilikati chetuwe ni ŵandu ŵetu mwakuonaonape, soni Mmwejo ni Ŵambone nnope mwa akwilanya.”

Verse 90

وَقَالَ ٱلْمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ لَئِنِ ٱتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا إِنَّكُمْ إِذًا لَّخَـٰسِرُونَ

Transliteration waqāla l-mala-u alladhīna kafarū min qawmihi la-ini ittabaʿtum shuʿayban innakum idhan lakhāsirūna

Yao Achinkulungwa aŵala ŵaŵakanile mwa ŵandu ŵakwe ni ŵatite: “Nambo naga munkuye Shuaibu chisimu ŵanganyammwe pa jele ndemajo chim'be ŵakwasika.”

Verse 91

فَأَخَذَتْهُمُ ٱلرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا۟ فِى دَارِهِمْ جَـٰثِمِينَ

Transliteration fa-akhadhathumu l-rajfatu fa-aṣbaḥū fī dārihim jāthimīna

Yao Basi ni chakwembekenye chisikinya, mwanti ŵachelelwe (ali ŵawe) m’majumba mwao chitindiŵalile.

Verse 92

ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ شُعَيْبًا كَأَن لَّمْ يَغْنَوْا۟ فِيهَا ۚ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ شُعَيْبًا كَانُوا۟ هُمُ ٱلْخَـٰسِرِينَ

Transliteration alladhīna kadhabū shuʿayban ka-an lam yaghnaw fīhā alladhīna kadhabū shuʿayban kānū humu l-khāsirīna

Yao Aŵala ŵaŵankaaniile Shuaibu ŵaliji nti chisawu nganatamejepo (pamalopo), aŵala ŵaŵankaaniile Shuaibu ni ŵaŵaliji ŵakwasika.

Verse 93

فَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَـٰقَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَـٰلَـٰتِ رَبِّى وَنَصَحْتُ لَكُمْ ۖ فَكَيْفَ ءَاسَىٰ عَلَىٰ قَوْمٍ كَـٰفِرِينَ

Transliteration fatawallā ʿanhum waqāla yāqawmi laqad ablaghtukum risālāti rabbī wanaṣaḥtu lakum fakayfa āsā ʿalā qawmin kāfirīna

Yao Basi jwalakwe nijwatyochele aku juchitiji: “E ŵandu ŵangu! Chisimu pamasile panalungwisye mautenga ga Ambuje ŵangu kukwenu, soni ni nam'bundile misyungu (jambone), sano chinadandaulile chinauli ŵandu makafili?”

Verse 94

وَمَآ أَرْسَلْنَا فِى قَرْيَةٍ مِّن نَّبِىٍّ إِلَّآ أَخَذْنَآ أَهْلَهَا بِٱلْبَأْسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ

Transliteration wamā arsalnā fī qaryatin min nabiyyin illā akhadhnā ahlahā bil-basāi wal-ḍarāi laʿallahum yaḍḍarraʿūna

Yao Soni nganitutumisyeje m’musi (uliose) ntume jwalijose (ni kunkana) ikaŵeje twakwembekanyaga achimisyeneo ni ulanda kwisa soni makungu kuti ateteŵale.

Verse 95

ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ ٱلسَّيِّئَةِ ٱلْحَسَنَةَ حَتَّىٰ عَفَوا۟ وَّقَالُوا۟ قَدْ مَسَّ ءَابَآءَنَا ٱلضَّرَّآءُ وَٱلسَّرَّآءُ فَأَخَذْنَـٰهُم بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

Transliteration thumma baddalnā makāna l-sayi-ati l-ḥasanata ḥattā ʿafaw waqālū qad massa ābāanā l-ḍarāu wal-sarāu fa-akhadhnāhum baghtatan wahum lā yashʿurūna

Yao Kaneka twagalausyaga pamalo pa yakusakala ni kuŵikapo yambone (twatyochesyaga ulanda ni makungugo nkanakulupililepe), mpaka ŵatupaga (ni kutupa soni ipanje yao), ni ŵaikanaga mwakuŵecheta yanti: “(Ata kalakala ni iyyiyipeyi) makungu ni ntendele yapataga achatati ŵetu (makunguga ngaŵa ligongo lya ukafili.)” Basi ni twakwembekanyaga mwachisupuchisya akakumanyilila.

Verse 96

وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ ٱلْقُرَىٰٓ ءَامَنُوا۟ وَٱتَّقَوْا۟ لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَـٰتٍ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ وَلَـٰكِن كَذَّبُوا۟ فَأَخَذْنَـٰهُم بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ

Transliteration walaw anna ahla l-qurā āmanū wa-ittaqaw lafataḥnā ʿalayhim barakātin mina l-samāi wal-arḍi walākin kadhabū fa-akhadhnāhum bimā kānū yaksibūna

Yao Soni ingaŵe yanti achimisyene misio ŵakulupilile ni kuŵa ni woga (wakun'jogopa Allah), chisimu tungaugulile upile kuumila kwinani ni pasi, nambo kuti ŵakaaniile, basi ni twakwembekenye ligongo lya yaŵaliji nkupanganya.

Verse 97

أَفَأَمِنَ أَهْلُ ٱلْقُرَىٰٓ أَن يَأْتِيَهُم بَأْسُنَا بَيَـٰتًا وَهُمْ نَآئِمُونَ

Transliteration afa-amina ahlu l-qurā an yatiyahum basunā bayātan wahum nāimūna

Yao Ana achimisyene misio akuliona kuti ali pantunjelele kwanti ngaŵa nkwaichilila ipotesi Yetu lwachilo ali nnugono?

Verse 98

أَوَأَمِنَ أَهْلُ ٱلْقُرَىٰٓ أَن يَأْتِيَهُم بَأْسُنَا ضُحًى وَهُمْ يَلْعَبُونَ

Transliteration awa-amina ahlu l-qurā an yatiyahum basunā ḍuḥan wahum yalʿabūna

Yao Kapena achimisyene misio akuliona kuti ali pantunjelele kwanti ngaŵa nkwaichilila ipotesi Yetu lwansana ali nkung'anda?

Verse 99

أَفَأَمِنُوا۟ مَكْرَ ٱللَّهِ ۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلْقَوْمُ ٱلْخَـٰسِرُونَ

Transliteration afa-aminū makra l-lahi falā yamanu makra l-lahi illā l-qawmu l-khāsirūna

Yao Ana akuliona kuti ali pa ntunjelele ku mitego ja Allah? Basi ngaŵa nkuliona kuti ali pa ntunjelele ku mitego ja Allah ikaŵeje ŵandu ŵali ŵakwasika.

Verse 100

أَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ ٱلْأَرْضَ مِنۢ بَعْدِ أَهْلِهَآ أَن لَّوْ نَشَآءُ أَصَبْنَـٰهُم بِذُنُوبِهِمْ ۚ وَنَطْبَعُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُونَ

Transliteration awalam yahdi lilladhīna yarithūna l-arḍa min baʿdi ahlihā an law nashāu aṣabnāhum bidhunūbihim wanaṭbaʿu ʿalā qulūbihim fahum lā yasmaʿūna

Yao Ana nganiyiŵa yakumanyika kwa aŵala ŵaachitawele chilambo panyuma pa achimisyene (ŵaŵatamagamo kala) yanti; Uwwe tungasache tungapatisye ipotesi ligongo lya sambi syao, ni kwadinda m’mitima mwao kwanti nganaŵa apikene (chilichose)?

Verse 101

تِلْكَ ٱلْقُرَىٰ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنۢبَآئِهَا ۚ وَلَقَدْ جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَـٰتِ فَمَا كَانُوا۟ لِيُؤْمِنُوا۟ بِمَا كَذَّبُوا۟ مِن قَبْلُ ۚ كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ ٱلْكَـٰفِرِينَ

Transliteration til'ka l-qurā naquṣṣu ʿalayka min anbāihā walaqad jāathum rusuluhum bil-bayināti famā kānū liyu'minū bimā kadhabū min qablu kadhālika yaṭbaʿu l-lahu ʿalā qulūbi l-kāfirīna

Yao Jalakwejo nimisi jatukunsimbila sine mwa ngani syakwe, soni chisimu chene achimitenga ŵao ŵaichilile ni ilosyo yakuonechela palangulangu, basi ni nganaŵa ŵanti ni kuikulupilila yaŵaikanile kala, iyyoyopeyo niyakasatiji Allah pakudinda m’mitima ja achimakafili.

Verse 102

وَمَا وَجَدْنَا لِأَكْثَرِهِم مِّنْ عَهْدٍ ۖ وَإِن وَجَدْنَآ أَكْثَرَهُمْ لَفَـٰسِقِينَ

Transliteration wamā wajadnā li-aktharihim min ʿahdin wa-in wajadnā aktharahum lafāsiqīna

Yao Soni nganituchisimana kwa ŵajinji mwa ŵanganyao chilanga chilichose (chaŵaliji nkuchikwanisya), nambo twaasimene ŵajinji mwa ŵanganyao ali ŵakunyosya.

Verse 103

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنۢ بَعْدِهِم مُّوسَىٰ بِـَٔايَـٰتِنَآ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِۦ فَظَلَمُوا۟ بِهَا ۖ فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُفْسِدِينَ

Transliteration thumma baʿathnā min baʿdihim mūsā biāyātinā ilā fir'ʿawna wamala-ihi faẓalamū bihā fa-unẓur kayfa kāna ʿāqibatu l-muf'sidīna

Yao Kaneka panyuma pao (achimitenga ŵasalidweo), twantumisye Musa ni isimosimo Yetu kwa Firiauna ni nduna syakwe, basi ni ŵaitesile lupuso pakuikana, basi nnole mujaŵelele mbesi ja akuwatanganya.

Verse 104

وَقَالَ مُوسَىٰ يَـٰفِرْعَوْنُ إِنِّى رَسُولٌ مِّن رَّبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Transliteration waqāla mūsā yāfir'ʿawnu innī rasūlun min rabbi l-ʿālamīna

Yao Sano Musa jwatite: “E mmwe Firiauna! Chisimu une ni Ntenga jwakuumila kwa M'mbuje jwa iwumbe yosope.”

Verse 105

حَقِيقٌ عَلَىٰٓ أَن لَّآ أَقُولَ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلْحَقَّ ۚ قَدْ جِئْتُكُم بِبَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ فَأَرْسِلْ مَعِىَ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ

Transliteration ḥaqīqun ʿalā an lā aqūla ʿalā l-lahi illā l-ḥaqa qad ji'tukum bibayyinatin min rabbikum fa-arsil maʿiya banī is'rāīla

Yao “Ikusosekwa kukwangu kuti ngasinam'bechetela Allah ikaŵeje yakuonaonape, chisimu nam'bichiiliile ŵanganyammwe ni chisimosimo chakuonechela chakuumila kwa M’mbuje gwenu, basi mwalekani mbigule nao ŵanache ŵa Israila.”

Verse 106

قَالَ إِن كُنتَ جِئْتَ بِـَٔايَةٍ فَأْتِ بِهَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ

Transliteration qāla in kunta ji'ta biāyatin fati bihā in kunta mina l-ṣādiqīna

Yao (Firiauna) jwatite: “Nam'baga m'biiche ni chimanyisyo basi ikaani nacho naga nkuŵecheta yakuona.”

Verse 107

فَأَلْقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِىَ ثُعْبَانٌ مُّبِينٌ

Transliteration fa-alqā ʿaṣāhu fa-idhā hiya thuʿ'bānun mubīnun

Yao Basi (Musa) ni jwaponyisye simbo jakwe (pasi). Nalole! Jasyuchile lijoka lyakuonechela.

Verse 108

وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِىَ بَيْضَآءُ لِلنَّـٰظِرِينَ

Transliteration wanazaʿa yadahu fa-idhā hiya bayḍāu lilnnāẓirīna

Yao Soni ni jwakopwesye ligasa lyakwe. Nalole! Lyasyuchile lyeswela (lyakumelemenda) kwa akulola.

Verse 109

قَالَ ٱلْمَلَأُ مِن قَوْمِ فِرْعَوْنَ إِنَّ هَـٰذَا لَسَـٰحِرٌ عَلِيمٌ

Transliteration qāla l-mala-u min qawmi fir'ʿawna inna hādhā lasāḥirun ʿalīmun

Yao Achinkulungwa ŵa mwa ŵandu ŵa Firiauna (pakwitichisyana ni Firiaunajo) ŵatite: “Chisimu jwalakweju ni nsaŵi jwakumanyilila nnope (usaŵi).”

Verse 110

يُرِيدُ أَن يُخْرِجَكُم مِّنْ أَرْضِكُمْ ۖ فَمَاذَا تَأْمُرُونَ

Transliteration yurīdu an yukh'rijakum min arḍikum famādhā tamurūna

Yao “Jukusaka kuti junkopokasye m’chilambo mwenu, ana nitinnamule yantiuli?”

Verse 111

قَالُوٓا۟ أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَأَرْسِلْ فِى ٱلْمَدَآئِنِ حَـٰشِرِينَ

Transliteration qālū arjih wa-akhāhu wa-arsil fī l-madāini ḥāshirīna

Yao Ŵanganyao ŵatite (pakumpanga lunda Firiauna): “Munnechelesyani panandi jwalakwe ni nkulugwejo (nkaawulaga chitema), nintumisye m’misinda akusonganganya.”

Verse 112

يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَـٰحِرٍ عَلِيمٍ

Transliteration yatūka bikulli sāḥirin ʿalīmin

Yao “Kuti ayiche najo kukwenu nsaŵi jwalijose jwali jwakumanyilila nnope (usaŵi).”

Verse 113

وَجَآءَ ٱلسَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوٓا۟ إِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِن كُنَّا نَحْنُ ٱلْغَـٰلِبِينَ

Transliteration wajāa l-saḥaratu fir'ʿawna qālū inna lanā la-ajran in kunnā naḥnu l-ghālibīna

Yao Ni ŵam'bichilile asaŵi Firiauna. Ŵanganyao ŵatite: “Chisimu kukwetu chikuŵe kwana malipilo (gambone) natuŵaga uwwejo ni ŵakupunda.”

Verse 114

قَالَ نَعَمْ وَإِنَّكُمْ لَمِنَ ٱلْمُقَرَّبِينَ

Transliteration qāla naʿam wa-innakum lamina l-muqarabīna

Yao Jwalakwe jwatite: “Elo, konjechesya soni pelepo, chisimu ŵanganyammwe chim'be mwa akuŵandichisyidwa (kukwangu).”

Verse 115

قَالُوا۟ يَـٰمُوسَىٰٓ إِمَّآ أَن تُلْقِىَ وَإِمَّآ أَن نَّكُونَ نَحْنُ ٱلْمُلْقِينَ

Transliteration qālū yāmūsā immā an tul'qiya wa-immā an nakūna naḥnu l-mul'qīna

Yao Ŵanganyao ŵatite: “E mmwe Musa! Mwine chimponye kaje, kapena uwwe niŵachituŵe akuponya (mwakutandilila)?”

Verse 116

قَالَ أَلْقُوا۟ ۖ فَلَمَّآ أَلْقَوْا۟ سَحَرُوٓا۟ أَعْيُنَ ٱلنَّاسِ وَٱسْتَرْهَبُوهُمْ وَجَآءُو بِسِحْرٍ عَظِيمٍ

Transliteration qāla alqū falammā alqaw saḥarū aʿyuna l-nāsi wa-is'tarhabūhum wajāū bisiḥ'rin ʿaẓīmin

Yao Jwalakwe jwatite: “Ponyani.” Basi ndema jaŵaponyisye ŵagalojile meso ga ŵandu ni kwataga woga, ni ŵaiche ni usaŵi wekulungwa nnope.

Verse 117

۞ وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنْ أَلْقِ عَصَاكَ ۖ فَإِذَا هِىَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ

Transliteration wa-awḥaynā ilā mūsā an alqi ʿaṣāka fa-idhā hiya talqafu mā yafikūna

Yao Ni twajuuwiile (maloŵe) kwa Musa ganti: “Ponyani simbo jenu.” Nalole! Jalakwe jamisile mwanakamo yaunami yaŵaliji nkulosya.

Verse 118

فَوَقَعَ ٱلْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

Transliteration fawaqaʿa l-ḥaqu wabaṭala mā kānū yaʿmalūna

Yao Basi chasimichiche chakuona ni yaweseche yaŵaliji nkutenda.

Verse 119

فَغُلِبُوا۟ هُنَالِكَ وَٱنقَلَبُوا۟ صَـٰغِرِينَ

Transliteration faghulibū hunālika wa-inqalabū ṣāghirīna

Yao Basi niŵapundidwe palakwepo niŵasyuchile kuŵa ŵakunyosyeka.

Verse 120

وَأُلْقِىَ ٱلسَّحَرَةُ سَـٰجِدِينَ

Transliteration wa-ul'qiya l-saḥaratu sājidīna

Yao Asaŵi ni ŵaligwisyisye pasi kusujudu.

Verse 121

قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Transliteration qālū āmannā birabbi l-ʿālamīna

Yao Ŵatite: “Tunkulupilile M'mbuje jwa iwumbe yosope.”

Verse 122

رَبِّ مُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ

Transliteration rabbi mūsā wahārūna

Yao “M'mbuje jwa Musa ni Haruna.”

Verse 123

قَالَ فِرْعَوْنُ ءَامَنتُم بِهِۦ قَبْلَ أَنْ ءَاذَنَ لَكُمْ ۖ إِنَّ هَـٰذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوهُ فِى ٱلْمَدِينَةِ لِتُخْرِجُوا۟ مِنْهَآ أَهْلَهَا ۖ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ

Transliteration qāla fir'ʿawnu āmantum bihi qabla an ādhana lakum inna hādhā lamakrun makartumūhu fī l-madīnati litukh'rijū min'hā ahlahā fasawfa taʿlamūna

Yao Firiauna jwatite: “Ana munkulupilile jwalakweju une nkaninampe lusa? Chisimu aga ni malindi gantesile ŵanganyammwe mu nsindamu kuti mwakoposyemo achinsyene (nintawale jemanja), basi pangakaŵapa chiyyimanye (yachinantende).”

Verse 124

لَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُم مِّنْ خِلَـٰفٍ ثُمَّ لَأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ

Transliteration la-uqaṭṭiʿanna aydiyakum wa-arjulakum min khilāfin thumma la-uṣallibannakum ajmaʿīna

Yao “Chisimu chingate makono genu ni ngongolo syenu mwakutindanya (ligasa lyakun'dyo ni likau lyakunchiji, kapena ligasa lyakunchiji ni likau lyakun'dyo), kaneka ni chinankomele pansalaba ŵanaose.”

Verse 125

قَالُوٓا۟ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ

Transliteration qālū innā ilā rabbinā munqalibūna

Yao Ŵanganyao ŵatite: “Chisimu uwwe kwa M'mbuje gwetu tukuujila.”

Verse 126

وَمَا تَنقِمُ مِنَّآ إِلَّآ أَنْ ءَامَنَّا بِـَٔايَـٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَآءَتْنَا ۚ رَبَّنَآ أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ

Transliteration wamā tanqimu minnā illā an āmannā biāyāti rabbinā lammā jāatnā rabbanā afrigh ʿalaynā ṣabran watawaffanā mus'limīna

Yao “Soni pangali ulemwa uliose wankuuona kukwetu ikaŵeje kuti tuikulupilile ilosyo ya M'mbuje gwetu ndema jaituyichilile. Ambuje ŵetu! Tupungulilani kupilila ni ntupe chiwa tuli Asilamu.”

Verse 127

وَقَالَ ٱلْمَلَأُ مِن قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوْمَهُۥ لِيُفْسِدُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَءَالِهَتَكَ ۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبْنَآءَهُمْ وَنَسْتَحْىِۦ نِسَآءَهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَـٰهِرُونَ

Transliteration waqāla l-mala-u min qawmi fir'ʿawna atadharu mūsā waqawmahu liyuf'sidū fī l-arḍi wayadharaka waālihataka qāla sanuqattilu abnāahum wanastaḥyī nisāahum wa-innā fawqahum qāhirūna

Yao Achinkulungwa ŵa mwa ŵandu ŵa Firiauna ni ŵatite (pa kunchoonga Firiauna): “Ana nitin'gambe kunnechelesya Musa ni ŵandu ŵakwe kuti awatanganyeje pa chilambo, ni antundumalile mmwe ni milungu jenu?” Jwalakwe jwatite: “Chituwulaje ŵanache ŵao ŵachilume nikwaleka umi ŵanache ŵao ŵachikongwe, soni chisimu uwwe pa ŵanganyao tukwete machili gakwakombolela.”

Verse 128

قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ ٱسْتَعِينُوا۟ بِٱللَّهِ وَٱصْبِرُوٓا۟ ۖ إِنَّ ٱلْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ ۖ وَٱلْعَـٰقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ

Transliteration qāla mūsā liqawmihi is'taʿīnū bil-lahi wa-iṣ'birū inna l-arḍa lillahi yūrithuhā man yashāu min ʿibādihi wal-ʿāqibatu lil'muttaqīna

Yao Musa jwatite kwa ŵandu ŵakwe: “Ŵendani chikamuchisyo kwa Allah soni pililani, chisimu chilambochino cha Allah chaachipeleche kwa ŵaakwasaka mwa achikapolo Ŵakwe kuŵa ŵawinjila. Soni mbesi (jambone) jili kwa ŵandu ŵawoga (wakun'jogopa Allah).”

Verse 129

قَالُوٓا۟ أُوذِينَا مِن قَبْلِ أَن تَأْتِيَنَا وَمِنۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۚ قَالَ عَسَىٰ رَبُّكُمْ أَن يُهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ

Transliteration qālū ūdhīnā min qabli an tatiyanā wamin baʿdi mā ji'tanā qāla ʿasā rabbukum an yuh'lika ʿaduwwakum wayastakhlifakum fī l-arḍi fayanẓura kayfa taʿmalūna

Yao Ŵanganyao ŵatite: “Tuŵele tuli nkulagasyidwa mmwe nkanintuyichilile, ni (sano jakwe) panyuma pakutuyichilila!” Jwalakwe jwatite: “Mwinetu M'mbuje gwenu kuŵa nkun'jonanga mmagongo jwenu, ni kumpisya kutama ŵanganyammwe pachilambo kuti alole mwachintendeleje (itendo yenu).”

Verse 130

وَلَقَدْ أَخَذْنَآ ءَالَ فِرْعَوْنَ بِٱلسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ

Transliteration walaqad akhadhnā āla fir'ʿawna bil-sinīna wanaqṣin mina l-thamarāti laʿallahum yadhakkarūna

Yao Soni chisimu twakwembekenye kusyene ŵandu ŵa Firiauna ni yaka ya chilala, kwisa soni kupunguka kwa isogosi, kuti ŵanganyao aŵe ŵakumbuchila.

Verse 131

فَإِذَا جَآءَتْهُمُ ٱلْحَسَنَةُ قَالُوا۟ لَنَا هَـٰذِهِۦ ۖ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا۟ بِمُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ ۗ أَلَآ إِنَّمَا طَـٰٓئِرُهُمْ عِندَ ٱللَّهِ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Transliteration fa-idhā jāathumu l-ḥasanatu qālū lanā hādhihi wa-in tuṣib'hum sayyi-atun yaṭṭayyarū bimūsā waman maʿahu alā innamā ṭāiruhum ʿinda l-lahi walākinna aktharahum lā yaʿlamūna

Yao Basi (ŵaliji ŵanti) naga umbone waichililemo ŵatiji: “Yetuwe ni yeleyayi.” Nambo naga kwapata yakusakala, niŵantutilaga chitapani Musa ni ŵali najo imo (kuti ni ŵaakwatapanya). Manyililani yanti chitapani chao chili kwa Allah (ligongo lya itendo yao yangalumbana), nambo kuti ŵajinji mwa ŵanganyao ngakumanyilila.

Verse 132

وَقَالُوا۟ مَهْمَا تَأْتِنَا بِهِۦ مِنْ ءَايَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ

Transliteration waqālū mahmā tatinā bihi min āyatin litasḥaranā bihā famā naḥnu laka bimu'minīna

Yao Soni ŵatite (pakunsalila Musa): “Chilosyo chilichose chachim'biche nacho kukwetu kuti ntulojele nacho (chin'gambe kulilagasya), uwwetu nganituŵa tunkulupilile mmwe.”

Verse 133

فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلطُّوفَانَ وَٱلْجَرَادَ وَٱلْقُمَّلَ وَٱلضَّفَادِعَ وَٱلدَّمَ ءَايَـٰتٍ مُّفَصَّلَـٰتٍ فَٱسْتَكْبَرُوا۟ وَكَانُوا۟ قَوْمًا مُّجْرِمِينَ

Transliteration fa-arsalnā ʿalayhimu l-ṭūfāna wal-jarāda wal-qumala wal-ḍafādiʿa wal-dama āyātin mufaṣṣalātin fa-is'takbarū wakānū qawman muj'rimīna

Yao Basi ni twatumichisye ŵanganyao chigumula, sombe, njipi, mola kwisa soni myasi (kuŵa malundelunde ga) ilosyo yakuonechela, basi ni ŵalikwesyisye ni ŵaliji soni ŵandu ŵakuleŵa.

Verse 134

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ ٱلرِّجْزُ قَالُوا۟ يَـٰمُوسَى ٱدْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ ۖ لَئِن كَشَفْتَ عَنَّا ٱلرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ

Transliteration walammā waqaʿa ʿalayhimu l-rij'zu qālū yāmūsā ud'ʿu lanā rabbaka bimā ʿahida ʿindaka la-in kashafta ʿannā l-rij'za lanu'minanna laka walanur'silanna maʿaka banī is'rāīla

Yao Soni pandema jayaliji nkwagwila ilagasyo ŵatiji: “E mmwe Musa! Tuŵendelani kwa Ambuje ŵenu ligongo lya chilanga Chakwe chaŵataŵene namwe (chanti chatutyochesye ilagasyo naga tukulupilile), chisimu naga nkututyochesya ilagasyo, chitunkulupilile kwene soni chitwaleche kwene kuŵigula nomwe ŵanache ŵa Israila.”

Verse 135

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ ٱلرِّجْزَ إِلَىٰٓ أَجَلٍ هُم بَـٰلِغُوهُ إِذَا هُمْ يَنكُثُونَ

Transliteration falammā kashafnā ʿanhumu l-rij'za ilā ajalin hum bālighūhu idhā hum yankuthūna

Yao Nambo ndema jatwaliji nkwatyochesya ilagasyoyo kwakwikanila ndema jaŵaliji nkuŵajilwa kujiyika, papopo ŵanganyao ŵaliji nkukasa chilanga mwanakamo.

Verse 136

فَٱنتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَـٰهُمْ فِى ٱلْيَمِّ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا وَكَانُوا۟ عَنْهَا غَـٰفِلِينَ

Transliteration fa-intaqamnā min'hum fa-aghraqnāhum fī l-yami bi-annahum kadhabū biāyātinā wakānū ʿanhā ghāfilīna

Yao Basi ni twauchisye mbusyo ŵanganyao (syakupoteka nnope), mwanti twamisyisye m'mbwani ligongo lyanti ŵanganyao ŵakaaniile ilosyo Yetu, niŵaliji soni ali nkuikwanjila.

Verse 137

وَأَوْرَثْنَا ٱلْقَوْمَ ٱلَّذِينَ كَانُوا۟ يُسْتَضْعَفُونَ مَشَـٰرِقَ ٱلْأَرْضِ وَمَغَـٰرِبَهَا ٱلَّتِى بَـٰرَكْنَا فِيهَا ۖ وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ ٱلْحُسْنَىٰ عَلَىٰ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ بِمَا صَبَرُوا۟ ۖ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهُۥ وَمَا كَانُوا۟ يَعْرِشُونَ

Transliteration wa-awrathnā l-qawma alladhīna kānū yus'taḍʿafūna mashāriqa l-arḍi wamaghāribahā allatī bāraknā fīhā watammat kalimatu rabbika l-ḥus'nā ʿalā banī is'rāīla bimā ṣabarū wadammarnā mā kāna yaṣnaʿu fir'ʿawnu waqawmuhu wamā kānū yaʿrishūna

Yao Ni twatesile ŵandu aŵala ŵaŵaliji nkuonedwa mpela ŵangalikombolela (ligongo lya ukapolo ŵali ŵanache ŵa Israila) kuŵa ŵawinjila kungopoko kwa chilambo (cha Shami) ni kungapililo kwakwe akula kwatwatasileko upile, ni lyakalulile liloŵe lya Ambuje ŵenu lyalili lyambone kwa ŵanache ŵa Israila ligongo lya kupilila kwao, soni ni twagajonasile masengo gaŵaliji nkupanganya Firiauna ni ŵandu ŵakwe (mpela ga unamalima) kwisa soni majumba gaŵaliji nkwimika njo!

Verse 138

وَجَـٰوَزْنَا بِبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱلْبَحْرَ فَأَتَوْا۟ عَلَىٰ قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَىٰٓ أَصْنَامٍ لَّهُمْ ۚ قَالُوا۟ يَـٰمُوسَى ٱجْعَل لَّنَآ إِلَـٰهًا كَمَا لَهُمْ ءَالِهَةٌ ۚ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ

Transliteration wajāwaznā bibanī is'rāīla l-baḥra fa-ataw ʿalā qawmin yaʿkufūna ʿalā aṣnāmin lahum qālū yāmūsā ij'ʿal lanā ilāhan kamā lahum ālihatun qāla innakum qawmun tajhalūna

Yao Ni twajombwesye ŵanache ŵa Israila mbwani, basi ni ŵasimene ŵandu ali nkubindichila ku isanamu yao (pa kuigalagatila). Ŵanganyao ŵatite: “E mmwe Musa! Tutendelani nnungu jwetu yatite pakola ŵanganyao milungu jao.” Jwalakwe jwatite: “Chisimu ŵanganyammwe ni ŵandu ajinga.”

Verse 139

إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيهِ وَبَـٰطِلٌ مَّا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

Transliteration inna hāulāi mutabbarun mā hum fīhi wabāṭilun mā kānū yaʿmalūna

Yao “Chisimu ŵanganyaŵa tachiŵa ŵakonanjidwa pa yalitomecheyi, soni ni iŵele yantega yaŵele ali nkupanganya.”

Verse 140

قَالَ أَغَيْرَ ٱللَّهِ أَبْغِيكُمْ إِلَـٰهًا وَهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى ٱلْعَـٰلَمِينَ

Transliteration qāla aghayra l-lahi abghīkum ilāhan wahuwa faḍḍalakum ʿalā l-ʿālamīna

Yao Jwalakwe jwatite: “Ana jwangaŵaga Allah nansosele jenumanja kuŵa nnungu, kutendaga Jwalakwe anchimbichisye kupunda iwumbe yosope (yandaŵi jenu)?”

Verse 141

وَإِذْ أَنجَيْنَـٰكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ ۖ يُقَتِّلُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمْ ۚ وَفِى ذَٰلِكُم بَلَآءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ

Transliteration wa-idh anjaynākum min āli fir'ʿawna yasūmūnakum sūa l-ʿadhābi yuqattilūna abnāakum wayastaḥyūna nisāakum wafī dhālikum balāon min rabbikum ʿaẓīmun

Yao Soni (kumbuchilani) katema katwan'jokwele ku ŵandu ŵa Firiauna ŵaŵaliji nkumpa ilagasyo yakusakala nnope, ŵaliji nkuwulaga ŵanache ŵenu ŵachilume ni kwalekaga umi ŵanache ŵenu ŵachikongwe, sano mu yalakweyo mwaliji mwana kulinjidwa kwekulungwa nnope kwakutyochela kwa M'mbuje gwenu.

Verse 142

۞ وَوَٰعَدْنَا مُوسَىٰ ثَلَـٰثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْنَـٰهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَـٰتُ رَبِّهِۦٓ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ۚ وَقَالَ مُوسَىٰ لِأَخِيهِ هَـٰرُونَ ٱخْلُفْنِى فِى قَوْمِى وَأَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيلَ ٱلْمُفْسِدِينَ

Transliteration wawāʿadnā mūsā thalāthīna laylatan wa-atmamnāhā biʿashrin fatamma mīqātu rabbihi arbaʿīna laylatan waqāla mūsā li-akhīhi hārūna ukh'luf'nī fī qawmī wa-aṣliḥ walā tattabiʿ sabīla l-muf'sidīna

Yao Ni twampele chilanga Musa cha ilo makumi gatatu (kuti atende ibada kaneko tumpe Taurat), ni twaikwanilisye ni (ilo ine) likumi, ni jakwanile ndema jachilanga cha Ambujegwe (chakuja kumpa Tauratijo) mu ilo makumi ncheche. Musa ni jwatite kwa nchimwenegwe Haruna: “Tamilani chitengu changu pa (kwalongolela) ŵandu ŵangu soni kolosyani, ni ngasinkuya litala lya akuwatanganya.”

Verse 143

وَلَمَّا جَآءَ مُوسَىٰ لِمِيقَـٰتِنَا وَكَلَّمَهُۥ رَبُّهُۥ قَالَ رَبِّ أَرِنِىٓ أَنظُرْ إِلَيْكَ ۚ قَالَ لَن تَرَىٰنِى وَلَـٰكِنِ ٱنظُرْ إِلَى ٱلْجَبَلِ فَإِنِ ٱسْتَقَرَّ مَكَانَهُۥ فَسَوْفَ تَرَىٰنِى ۚ فَلَمَّا تَجَلَّىٰ رَبُّهُۥ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُۥ دَكًّا وَخَرَّ مُوسَىٰ صَعِقًا ۚ فَلَمَّآ أَفَاقَ قَالَ سُبْحَـٰنَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلْمُؤْمِنِينَ

Transliteration walammā jāa mūsā limīqātinā wakallamahu rabbuhu qāla rabbi arinī anẓur ilayka qāla lan tarānī walākini unẓur ilā l-jabali fa-ini is'taqarra makānahu fasawfa tarānī falammā tajallā rabbuhu lil'jabali jaʿalahu dakkan wakharra mūsā ṣaʿiqan falammā afāqa qāla sub'ḥānaka tub'tu ilayka wa-anā awwalu l-mu'minīna

Yao Sano ndema ja jwaiche Musa pamalo gachilanga Chetu, Ambujegwe nikuŵecheta najo, jwatite: “Ambuje ŵangu! Lilosyani kukwangu kuti nam'bone.” Jwalakwe jwatite: “Nganim'ba mumbweni, nambo lilolani litumbi, naga litamilichiche pamalo pakwe chinkomboleche kumbona.” Basi ndema ja ŵalionesye Ambujegwe kwitumbi ŵalitesile kuŵa lyakusyajika, sano Musa ni jwagwile kwakomoka. Basi ndema ja jwasisimwiche jwatite: “Kuswejela ni Kwenu! Ndesile toba kukwenu, soni une ni jwandanda mwa akukulupilila.”

Verse 144

قَالَ يَـٰمُوسَىٰٓ إِنِّى ٱصْطَفَيْتُكَ عَلَى ٱلنَّاسِ بِرِسَـٰلَـٰتِى وَبِكَلَـٰمِى فَخُذْ مَآ ءَاتَيْتُكَ وَكُن مِّنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ

Transliteration qāla yāmūsā innī iṣ'ṭafaytuka ʿalā l-nāsi birisālātī wabikalāmī fakhudh mā ātaytuka wakun mina l-shākirīna

Yao (Allah) jwatite: “E mmwe Musa! Chisimu Une nansagwile mmwejo mwa ŵandu (wosope), kunsagulila utenga Wangu ni kuŵecheta Kwangu (nomwe), basi pochelani yanampeleyi ni m'be mu ŵakutogolela.”

Verse 145

وَكَتَبْنَا لَهُۥ فِى ٱلْأَلْوَاحِ مِن كُلِّ شَىْءٍ مَّوْعِظَةً وَتَفْصِيلًا لِّكُلِّ شَىْءٍ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوا۟ بِأَحْسَنِهَا ۚ سَأُو۟رِيكُمْ دَارَ ٱلْفَـٰسِقِينَ

Transliteration wakatabnā lahu fī l-alwāḥi min kulli shayin mawʿiẓatan watafṣīlan likulli shayin fakhudh'hā biquwwatin wamur qawmaka yakhudhū bi-aḥsanihā sa-urīkum dāra l-fāsiqīna

Yao Ni twannembele jwalakwejo m’maubawu kuumila mu chindu chilichose chiigaanyo, ni kusalichisya kwa chindu chilichose, (ni kuntenda kuti): “Basi gakamulisyani mwamachili, ni mwalamuleje ŵandu ŵenu kuti agakamulisyeje mwaumbone wakwe wannope. Pangakaŵapa chinannosye misi ja ŵakunyosya.”

Verse 146

سَأَصْرِفُ عَنْ ءَايَـٰتِىَ ٱلَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ وَإِن يَرَوْا۟ كُلَّ ءَايَةٍ لَّا يُؤْمِنُوا۟ بِهَا وَإِن يَرَوْا۟ سَبِيلَ ٱلرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا وَإِن يَرَوْا۟ سَبِيلَ ٱلْغَىِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا وَكَانُوا۟ عَنْهَا غَـٰفِلِينَ

Transliteration sa-aṣrifu ʿan āyātiya alladhīna yatakabbarūna fī l-arḍi bighayri l-ḥaqi wa-in yaraw kulla āyatin lā yu'minū bihā wa-in yaraw sabīla l-rush'di lā yattakhidhūhu sabīlan wa-in yaraw sabīla l-ghayi yattakhidhūhu sabīlan dhālika bi-annahum kadhabū biāyātinā wakānū ʿanhā ghāfilīna

Yao Chinaŵambasye ku ma Ȃya Gangu aŵala ŵaakulikwesya pa chilambo mwangali ligongo lyakuona, mwanti naga ali achiweni chilosyo chilichose ngakasachikulupililaga, soni naga ali aliweni litala lyachongoko ngakulitenda kuŵa litala, nambo naga aliweni litala lyakusokonechela akulitendaga kuŵa litala, yalakweyo ni ligongo lyanti ŵanganyao ŵakaaniile ilosyo Yetu, niŵaliji soni ali nkuikwanjila.

Verse 147

وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا وَلِقَآءِ ٱلْـَٔاخِرَةِ حَبِطَتْ أَعْمَـٰلُهُمْ ۚ هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

Transliteration wa-alladhīna kadhabū biāyātinā waliqāi l-ākhirati ḥabiṭat aʿmāluhum hal yuj'zawna illā mā kānū yaʿmalūna

Yao Sano aŵala ŵaakaaniile ma Ȃya Getu ni kusimangana kwa ku Akhera, gajonasiche masengo gao. Ana chachilipidwa (inepe) yangaŵaga yaŵaliji nkupanganya?

Verse 148

وَٱتَّخَذَ قَوْمُ مُوسَىٰ مِنۢ بَعْدِهِۦ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهُۥ خُوَارٌ ۚ أَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّهُۥ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيهِمْ سَبِيلًا ۘ ٱتَّخَذُوهُ وَكَانُوا۟ ظَـٰلِمِينَ

Transliteration wa-ittakhadha qawmu mūsā min baʿdihi min ḥuliyyihim ʿij'lan jasadan lahu khuwārun alam yaraw annahu lā yukallimuhum walā yahdīhim sabīlan ittakhadhūhu wakānū ẓālimīna

Yao Ni ŵaalitendele ŵandu ŵa Musa panyuma pakwe (jwele ali apite kwitumbi kuupochela Taurat) kuumila mu ipeto yao (ya golodi ni silifa) kang'ombe (kuŵa kannungu kao), kakaakwete chiŵiliŵili chachakoposyaga liloŵe (mpela chawumi), ana nganayionaga ŵanganyao yanti kalakweko nganikaŵechetekasyaga soni nganikaajoongolelaga kwitala (lililyose)? Ŵalitendele kalakweko (kuŵa kannungu kao) ni ŵaliji ŵakulitenda lupuso.

Verse 149

وَلَمَّا سُقِطَ فِىٓ أَيْدِيهِمْ وَرَأَوْا۟ أَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوا۟ قَالُوا۟ لَئِن لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلْخَـٰسِرِينَ

Transliteration walammā suqiṭa fī aydīhim wara-aw annahum qad ḍallū qālū la-in lam yarḥamnā rabbunā wayaghfir lanā lanakūnanna mina l-khāsirīna

Yao Sano ndema ja ŵaaligambile ni kuyiona yanti ŵanganyao pamasile paasokonechele ŵatite: “Naga ngaakututendela chanasa Ambuje ŵetu, ni kutukululuchila chisimu chene chituŵe mu ŵakwasika.”

Verse 150

وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوْمِهِۦ غَضْبَـٰنَ أَسِفًا قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُونِى مِنۢ بَعْدِىٓ ۖ أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ ۖ وَأَلْقَى ٱلْأَلْوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُۥٓ إِلَيْهِ ۚ قَالَ ٱبْنَ أُمَّ إِنَّ ٱلْقَوْمَ ٱسْتَضْعَفُونِى وَكَادُوا۟ يَقْتُلُونَنِى فَلَا تُشْمِتْ بِىَ ٱلْأَعْدَآءَ وَلَا تَجْعَلْنِى مَعَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ

Transliteration walammā rajaʿa mūsā ilā qawmihi ghaḍbāna asifan qāla bi'samā khalaftumūnī min baʿdī aʿajil'tum amra rabbikum wa-alqā l-alwāḥa wa-akhadha birasi akhīhi yajurruhu ilayhi qāla ib'na umma inna l-qawma is'taḍʿafūnī wakādū yaqtulūnanī falā tush'mit biya l-aʿdāa walā tajʿalnī maʿa l-qawmi l-ẓālimīna

Yao Sano ndema ja jwaujile Musa ku ŵandu ŵakwe juli jugasabiche ni kupwelembwesuka, jwatite: “Kaje kusakala yamwasigele nchitendaga panyuma pangu! Ana nkulumisye chilamusi cha M’mbuje gwenu (pakulitendela yenuyenupe nkaniyyimanye yatannamule)?” Ni jwaponyisye (pasi) maubawu, kaneka nijwakamwile ntwe wa nchimwenegwe ni kuuwutila kukwakwe. (Haruna) jwatite: “Mwanache jwa mama! Chisimu ŵandu ŵambweni ungali machili, mwanti ŵasigele panandi kuti ambulaje, basi nkaasengwachisya amagongo pa une (pakumba ipotesi), soni nkambika pamo ni ŵandu ŵakulitenda lupuso.”

Verse 151

قَالَ رَبِّ ٱغْفِرْ لِى وَلِأَخِى وَأَدْخِلْنَا فِى رَحْمَتِكَ ۖ وَأَنتَ أَرْحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Transliteration qāla rabbi igh'fir lī wali-akhī wa-adkhil'nā fī raḥmatika wa-anta arḥamu l-rāḥimīna

Yao (Musa) jwatite: “Ambuje! Mungululuchilani une ni achimwene ŵangu, ni ntujinjisye mu chanasa Chenu, soni Mmwe ni Ŵachanasa channope kwapunda ŵachanasa wosope.”

Verse 152

إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ ٱلْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُفْتَرِينَ

Transliteration inna alladhīna ittakhadhū l-ʿij'la sayanāluhum ghaḍabun min rabbihim wadhillatun fī l-ḥayati l-dun'yā wakadhālika najzī l-muf'tarīna

Yao Chisimu aŵala ŵalitendele kang'ombe (kuŵa kannungu kao), chijapate gasabu jakuumila kwa M’mbuje gwao kwisa soni kunyosyeka pa umi wa duniya, soni iyyoyopeyo niyatukutiji pakwalipila ŵakusepelela (unami mu Dini).

Verse 153

وَٱلَّذِينَ عَمِلُوا۟ ٱلسَّيِّـَٔاتِ ثُمَّ تَابُوا۟ مِنۢ بَعْدِهَا وَءَامَنُوٓا۟ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ

Transliteration wa-alladhīna ʿamilū l-sayiāti thumma tābū min baʿdihā waāmanū inna rabbaka min baʿdihā laghafūrun raḥīmun

Yao Soni aŵala ŵatesile yakusakala kaneka ni kutenda toba panyuma pakwe ni kulupilila, chisimu Ambuje ŵenu panyuma pakwe aŵele Ŵakululuka kusyene, Ŵachanasa channope.

Verse 154

وَلَمَّا سَكَتَ عَن مُّوسَى ٱلْغَضَبُ أَخَذَ ٱلْأَلْوَاحَ ۖ وَفِى نُسْخَتِهَا هُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِينَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُونَ

Transliteration walammā sakata ʿan mūsā l-ghaḍabu akhadha l-alwāḥa wafī nus'khatihā hudan waraḥmatun lilladhīna hum lirabbihim yarhabūna

Yao Sano ndema ja jatulele kwa Musa gasabu, jwagalokwete maubawu gala, soni m’malemba mwakwe mwaliji mwana chongolo kwisa soni chanasa kwa aŵala ŵali ni woga wakun'jogopa Mmbuje gwao.

Verse 155

وَٱخْتَارَ مُوسَىٰ قَوْمَهُۥ سَبْعِينَ رَجُلًا لِّمِيقَـٰتِنَا ۖ فَلَمَّآ أَخَذَتْهُمُ ٱلرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُم مِّن قَبْلُ وَإِيَّـٰىَ ۖ أَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلسُّفَهَآءُ مِنَّآ ۖ إِنْ هِىَ إِلَّا فِتْنَتُكَ تُضِلُّ بِهَا مَن تَشَآءُ وَتَهْدِى مَن تَشَآءُ ۖ أَنتَ وَلِيُّنَا فَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَا ۖ وَأَنتَ خَيْرُ ٱلْغَـٰفِرِينَ

Transliteration wa-ikh'tāra mūsā qawmahu sabʿīna rajulan limīqātinā falammā akhadhathumu l-rajfatu qāla rabbi law shi'ta ahlaktahum min qablu wa-iyyāya atuh'likunā bimā faʿala l-sufahāu minnā in hiya illā fit'natuka tuḍillu bihā man tashāu watahdī man tashāu anta waliyyunā fa-igh'fir lanā wa-ir'ḥamnā wa-anta khayru l-ghāfirīna

Yao Ni jwasagwile Musa mu ŵandu ŵakwe achalume makumi nsano na gaŵili (70 ŵaŵaliji ŵambone) kuti ajaule kumalo gachilanga Chetu (chatwapangene najo Musajo kuti akaiche nao kwitumbi kuti akaaŵendele chikululuko achimijao ŵana galagatilaga kang'ombe ŵala), basi ndema jachakwembekenye chisikinya chamachili (Musa) jwatite: “Ambuje! Nkasache nkaajonasile ŵanganyaŵa nonejwakwe kalape (pameso pa achimijao wosope kuti amanyilile yanti ngaŵa ndekwaulaga une). Ana nkutujonanga pa yatesile ŵawawate mwetuwe? Nganijiŵatu jalakweji ikaŵeje fitina Jenu jankwalechelela najo kusokonechela ŵankwasaka nikwajongola ŵankwasaka, Mmwe ni Nkutugosa jwetu, basi tukululuchilani uwwe ni kututendela chanasa, soni Mmwe ni Ŵambone nnope mwa akukululuka wosope.”

Verse 156

۞ وَٱكْتُبْ لَنَا فِى هَـٰذِهِ ٱلدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى ٱلْـَٔاخِرَةِ إِنَّا هُدْنَآ إِلَيْكَ ۚ قَالَ عَذَابِىٓ أُصِيبُ بِهِۦ مَنْ أَشَآءُ ۖ وَرَحْمَتِى وَسِعَتْ كُلَّ شَىْءٍ ۚ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَـٰتِنَا يُؤْمِنُونَ

Transliteration wa-uk'tub lanā fī hādhihi l-dun'yā ḥasanatan wafī l-ākhirati innā hud'nā ilayka qāla ʿadhābī uṣību bihi man ashāu waraḥmatī wasiʿat kulla shayin fasa-aktubuhā lilladhīna yattaqūna wayu'tūna l-zakata wa-alladhīna hum biāyātinā yu'minūna

Yao “Soni tulembelani yambone pa duniya pano ni ku Akhera kwakwe, chisimu uwwe tuwujiile Kukwenu.” (Allah) jwatite: “Ilagasyo Yangu chinansausye nayo jwangunsaka (mwa ŵandu ŵakusakala), sano chanasa Changu ni chin'jeeneele chindu chilichose (pa duniya), nambo (ku Akhera) chinjalembela chalakwe (chanasacho) kuti chikaapate aŵala ŵali ni woga (wakun'jogopa Allah) ni akutolaga Zaka, kwisa soni aŵala ŵaakuŵa ali nkugakulupilila ma Ȃya Getu.”

Verse 157

ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلرَّسُولَ ٱلنَّبِىَّ ٱلْأُمِّىَّ ٱلَّذِى يَجِدُونَهُۥ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِى ٱلتَّوْرَىٰةِ وَٱلْإِنجِيلِ يَأْمُرُهُم بِٱلْمَعْرُوفِ وَيَنْهَىٰهُمْ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ ٱلطَّيِّبَـٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ ٱلْخَبَـٰٓئِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَٱلْأَغْلَـٰلَ ٱلَّتِى كَانَتْ عَلَيْهِمْ ۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِهِۦ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَٱتَّبَعُوا۟ ٱلنُّورَ ٱلَّذِىٓ أُنزِلَ مَعَهُۥٓ ۙ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ

Transliteration alladhīna yattabiʿūna l-rasūla l-nabiya l-umiya alladhī yajidūnahu maktūban ʿindahum fī l-tawrāti wal-injīli yamuruhum bil-maʿrūfi wayanhāhum ʿani l-munkari wayuḥillu lahumu l-ṭayibāti wayuḥarrimu ʿalayhimu l-khabāitha wayaḍaʿu ʿanhum iṣ'rahum wal-aghlāla allatī kānat ʿalayhim fa-alladhīna āmanū bihi waʿazzarūhu wanaṣarūhu wa-ittabaʿū l-nūra alladhī unzila maʿahu ulāika humu l-muf'liḥūna

Yao “Aŵala ŵaakunkuya Ntenga, Ntume jwangapakombola kulemba ni kuŵalanga, ajula jwaakunsimana juli julembedwe kukwao mu Taurat kwisa soni mu Injil, akwalamulaga kutenda yaukoto ni kwalekasyaga yangalumbana, ni akwakundisyaga yambone ni kwakanyaga yausakwa, ni akwatula misigo jao ni makongwa gagaliji pa ŵanganyao (malamusi gakusausya kugakuya), basi aŵala ŵankulupilile jwalakwe (Muhammadi ﷺ) ni kunchimbichisya ni kunkamuchisya ni kuya lilanguka (Qur’an) lyalyatulusyidwe imo ni jwalakwe, ŵanganyao niŵali ŵakupunda.”

Verse 158

قُلْ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنِّى رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا ٱلَّذِى لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْىِۦ وَيُمِيتُ ۖ فَـَٔامِنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ٱلنَّبِىِّ ٱلْأُمِّىِّ ٱلَّذِى يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ وَكَلِمَـٰتِهِۦ وَٱتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

Transliteration qul yāayyuhā l-nāsu innī rasūlu l-lahi ilaykum jamīʿan alladhī lahu mul'ku l-samāwāti wal-arḍi lā ilāha illā huwa yuḥ'yī wayumītu faāminū bil-lahi warasūlihi l-nabiyi l-umiyi alladhī yu'minu bil-lahi wakalimātihi wa-ittabiʿūhu laʿallakum tahtadūna

Yao Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “E jenumanja ŵandu! Chisimu une ni Ntenga jwa Allah kukwenu ŵanaose, Ajula jwauli Wakwe uchimwene wa kumawunde ni petaka, pangali nnungu jwine (jwakuŵajilwa kun'galagatila) ikaŵeje Jwelepejo, akupelekaga umi ni chiwa, basi munkulupililani Allah ni Ntenga Jwakwe, Ntume jwangapakombola kulemba ni kuŵalanga, ajula jwaakunkulupilila Allah ni maloŵe Gakwe, ni munkuyani kuti n'jongoche.”

Verse 159

وَمِن قَوْمِ مُوسَىٰٓ أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِٱلْحَقِّ وَبِهِۦ يَعْدِلُونَ

Transliteration wamin qawmi mūsā ummatun yahdūna bil-ḥaqi wabihi yaʿdilūna

Yao Soni mu ŵandu ŵa Musa mwana likuga lyalikwaajongolela (achimijao) ku yakuona (Usilamu), soni ni yakuonayo akutendaga chilungamiko.

Verse 160

وَقَطَّعْنَـٰهُمُ ٱثْنَتَىْ عَشْرَةَ أَسْبَاطًا أُمَمًا ۚ وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ إِذِ ٱسْتَسْقَىٰهُ قَوْمُهُۥٓ أَنِ ٱضْرِب بِّعَصَاكَ ٱلْحَجَرَ ۖ فَٱنۢبَجَسَتْ مِنْهُ ٱثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۖ قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۚ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلْغَمَـٰمَ وَأَنزَلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلْمَنَّ وَٱلسَّلْوَىٰ ۖ كُلُوا۟ مِن طَيِّبَـٰتِ مَا رَزَقْنَـٰكُمْ ۚ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَـٰكِن كَانُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Transliteration waqaṭṭaʿnāhumu ith'natay ʿashrata asbāṭan umaman wa-awḥaynā ilā mūsā idhi is'tasqāhu qawmuhu ani iḍ'rib biʿaṣāka l-ḥajara fa-inbajasat min'hu ith'natā ʿashrata ʿaynan qad ʿalima kullu unāsin mashrabahum waẓallalnā ʿalayhimu l-ghamāma wa-anzalnā ʿalayhimu l-mana wal-salwā kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum wamā ẓalamūnā walākin kānū anfusahum yaẓlimūna

Yao Ni twaagaŵenye ŵanganyao ngosyo likumi kwisa siŵili kuŵa makuga (gekulungwakulungwa), ni twampele maloŵe Musa ndema jaŵam'bendile ŵandu ŵakwe mesi, kuti: “Putasyani simbo jenujo peganga.” Basi nisyaumile mwalakwemo sulo likumi kwisa siŵili, mwanti lukosyo lulilose lwamanyilile pakumwela pakwe. Soni twaaunichile ni m'bulili wa liunde, ni kwatuluchisya manna ni salwa, (nikwatenda kuti): “Lyagani mu yambone yatumpeleyi.” Ni nganatutenda lupuso Uwwe, nambo achimisyene ni ŵaŵaliji nkulitenda lupuso.

Verse 161

وَإِذْ قِيلَ لَهُمُ ٱسْكُنُوا۟ هَـٰذِهِ ٱلْقَرْيَةَ وَكُلُوا۟ مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُولُوا۟ حِطَّةٌ وَٱدْخُلُوا۟ ٱلْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيٓـَٔـٰتِكُمْ ۚ سَنَزِيدُ ٱلْمُحْسِنِينَ

Transliteration wa-idh qīla lahumu us'kunū hādhihi l-qaryata wakulū min'hā ḥaythu shi'tum waqūlū ḥiṭṭatun wa-ud'khulū l-bāba sujjadan naghfir lakum khaṭīātikum sanazīdu l-muḥ'sinīna

Yao Soni (mwakumbusyani) katema kayaŵechetedwe kukwao yanti: “Tamani m'musi awu (wa Baitul Muqaddas), ni n’dyeje mwalakwemu palipose pansachile, ni m'becheteje kuti: ‘Tukululuchilani ileŵi yetu.’ Soni jinjililani pannango chiinamile. Chitunkululuchile ileŵi yenu, chitwajonjechesye (yambone) ŵakolosya.”

Verse 162

فَبَدَّلَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ ٱلَّذِى قِيلَ لَهُمْ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُوا۟ يَظْلِمُونَ

Transliteration fabaddala alladhīna ẓalamū min'hum qawlan ghayra alladhī qīla lahum fa-arsalnā ʿalayhim rij'zan mina l-samāi bimā kānū yaẓlimūna

Yao Nambo ŵaŵalitesile lupuso mwa ŵanganyao ŵagalawisye (lilamusi lila mwanti ŵaŵechete) maloŵe gane gangaŵaga gaŵasalilidwe gala, sano ni twatumisye pa ŵanganyao ipotesi kutyochela kwinani ligongo lyakulitenda kwao lupuso.

Verse 163

وَسْـَٔلْهُمْ عَنِ ٱلْقَرْيَةِ ٱلَّتِى كَانَتْ حَاضِرَةَ ٱلْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِى ٱلسَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ ۙ لَا تَأْتِيهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ نَبْلُوهُم بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ

Transliteration wasalhum ʿani l-qaryati allatī kānat ḥāḍirata l-baḥri idh yaʿdūna fī l-sabti idh tatīhim ḥītānuhum yawma sabtihim shurraʿan wayawma lā yasbitūna lā tatīhim kadhālika nablūhum bimā kānū yafsuqūna

Yao Soni mwawusyani ŵanganyao ya musi (wa Ayilah) wawaliji mungulugulu mbwani, ndema jaŵaliji (achinsyene musio) nkuguluka mpingu wa (lisiku) Lyakuŵeluka (wangaja kuwulaga somba nambo kutenda ibadape), pandema jasyaichililaga somba syao mwakwela lisiku lyakuŵeluka lyao, nambo lisiku lyangaŵa lyakuŵeluka lyao nganisyaichililaga, yele niyatwatite pakwalinga ligongo lya kunyosya kwao.

Verse 164

وَإِذْ قَالَتْ أُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا ۙ ٱللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا ۖ قَالُوا۟ مَعْذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ

Transliteration wa-idh qālat ummatun min'hum lima taʿiẓūna qawman l-lahu muh'likuhum aw muʿadhibuhum ʿadhāban shadīdan qālū maʿdhiratan ilā rabbikum walaʿallahum yattaqūna

Yao Soni (mwakumbusyani) katema kalyaŵechete likuga line mwa ŵanganyao (pakwawusya ŵandu ŵaŵaliji nkwajamuka aŵala ŵana gulukaga mpingu wa lisiku lyakuŵeluka): “Nkulilagachisya chichi kwajamuka ŵandu ŵanti Allah asigele panandi kwajonanga kapena kwapa ilagasyo yakupoteka nnope?” Ŵanganyao ŵatite: “Tupate pakuliŵalanjila kwa M'mbuje gwenu (kuti twajamukaga nambo nganatupikanilaga), ni kuti mwine ŵanganyao chaŵe ni woga (wakun'jogopa Allah).”

Verse 165

فَلَمَّا نَسُوا۟ مَا ذُكِّرُوا۟ بِهِۦٓ أَنجَيْنَا ٱلَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ ٱلسُّوٓءِ وَأَخَذْنَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ بِعَذَابٍۭ بَـِٔيسٍۭ بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ

Transliteration falammā nasū mā dhukkirū bihi anjaynā alladhīna yanhawna ʿani l-sūi wa-akhadhnā alladhīna ẓalamū biʿadhābin baīsin bimā kānū yafsuqūna

Yao Sano katema kaŵaapwaanyiile ayila yaŵaliji nkukumbusyidwa, twajokwele aŵala ŵaŵakanyaga yakusakala, ni twakwembekenye aŵala ŵaŵalitendaga lupuso ni ilagasyo yakusakala nnope ligongo lya kunyosya kwao.

Verse 166

فَلَمَّا عَتَوْا۟ عَن مَّا نُهُوا۟ عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُونُوا۟ قِرَدَةً خَـٰسِـِٔينَ

Transliteration falammā ʿataw ʿan mā nuhū ʿanhu qul'nā lahum kūnū qiradatan khāsiīna

Yao Basi ndema ja ŵalikwesyisye pangaleka yaŵakanyisyidweyo, twasalile kuti: “Syukani majani gakunyosyeka.”

Verse 167

وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ مَن يَسُومُهُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ ۗ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ ٱلْعِقَابِ ۖ وَإِنَّهُۥ لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ

Transliteration wa-idh ta-adhana rabbuka layabʿathanna ʿalayhim ilā yawmi l-qiyāmati man yasūmuhum sūa l-ʿadhābi inna rabbaka lasarīʿu l-ʿiqābi wa-innahu laghafūrun raḥīmun

Yao Soni (mwakumbusyani) ndema ja ŵagombelesye Ambuje ŵenu yanti; chisimu chene taŵeje ali nkwatumichisya (Ayudao) mpaka lisiku lya Kiyama ŵachaŵeje ali nkwapa ilagasyo yakusakala, chisimu Ambuje ŵenu ni Ŵachitema pakupeleka ipotesi, soni chisimu Ŵalakweo ni Ŵakululuka kusyene Ŵachanasa channope.

Verse 168

وَقَطَّعْنَـٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ أُمَمًا ۖ مِّنْهُمُ ٱلصَّـٰلِحُونَ وَمِنْهُمْ دُونَ ذَٰلِكَ ۖ وَبَلَوْنَـٰهُم بِٱلْحَسَنَـٰتِ وَٱلسَّيِّـَٔاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ

Transliteration waqaṭṭaʿnāhum fī l-arḍi umaman min'humu l-ṣāliḥūna wamin'hum dūna dhālika wabalawnāhum bil-ḥasanāti wal-sayiāti laʿallahum yarjiʿūna

Yao Ni twalekangenye (Ayudao) pa chilambo kuŵa mikutula-mikutula, ŵane mwa ŵanganyao ŵambone, nambo ŵane nganaŵa ŵanti iyyo, soni ni twalinjile ni yambone kwisa soni yakusakala kuti awujile (kwa Allah).

Verse 169

فَخَلَفَ مِنۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَـٰذَا ٱلْأَدْنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِن يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهُۥ يَأْخُذُوهُ ۚ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِم مِّيثَـٰقُ ٱلْكِتَـٰبِ أَن لَّا يَقُولُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلْحَقَّ وَدَرَسُوا۟ مَا فِيهِ ۗ وَٱلدَّارُ ٱلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

Transliteration fakhalafa min baʿdihim khalfun warithū l-kitāba yakhudhūna ʿaraḍa hādhā l-adnā wayaqūlūna sayugh'faru lanā wa-in yatihim ʿaraḍun mith'luhu yakhudhūhu alam yu'khadh ʿalayhim mīthāqu l-kitābi an lā yaqūlū ʿalā l-lahi illā l-ḥaqa wadarasū mā fīhi wal-dāru l-ākhiratu khayrun lilladhīna yattaqūna afalā taʿqilūna

Yao Basi ni ŵalundite panyuma pao akulunda (ŵakusakala) ŵaŵachitawele chitabu (cha Taurat nambo mwangali kuchikuuya), ŵaliji nkulisagulila ichindu (yakusakala) ya auno (umi) wapasi, ni kuŵechetaga (mwakuliwimba): “Ichikululuchidwa kukwetu (kuŵa mpela akutenda toba).” Nambo soni yeti naga kwaichilila ichindu ine (yakusakala) yanti chisawu iyyoyo ŵaigundumilaga pakuijigala (kutendaga ali ŵatende toba). Ana nganichijigalidwa chilanga kukwao cha m'Chitabu chanti ngasam'bechetela Allah ikaŵeje yakuonaonape? Kutendaga ŵanganyao asoomile yaili mwalakwemo? Sanotu Nyumba Jambesi jichiŵa jambone nnope kwa ŵandu ŵali ni woga (wakun'jogopa Allah), ana jenumanja ŵangali lunda?

Verse 170

وَٱلَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِٱلْكِتَـٰبِ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُصْلِحِينَ

Transliteration wa-alladhīna yumassikūna bil-kitābi wa-aqāmū l-ṣalata innā lā nuḍīʿu ajra l-muṣ'liḥīna

Yao Sano aŵala ŵaakukamulisya chitabu (pa kuikuya yaili mwalakwemo), ni kwimikaga Swala mwakolosya (tuchalipila yambone), chisimu Uwwe ŵangajonanga malipilo ga akwilanya.

Verse 171

۞ وَإِذْ نَتَقْنَا ٱلْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُۥ ظُلَّةٌ وَظَنُّوٓا۟ أَنَّهُۥ وَاقِعٌۢ بِهِمْ خُذُوا۟ مَآ ءَاتَيْنَـٰكُم بِقُوَّةٍ وَٱذْكُرُوا۟ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

Transliteration wa-idh nataqnā l-jabala fawqahum ka-annahu ẓullatun waẓannū annahu wāqiʿun bihim khudhū mā ātaynākum biquwwatin wa-udh'kurū mā fīhi laʿallakum tattaqūna

Yao Soni (mwakumbusyani) katema katwalinyakwile litumbi pachanya pao ni kuŵa mpela nsakasa, ni ŵasimichisye yanti chilyagwile, (twaasalile yanti): “Kamulisyani yatumpeleyi (Taurat) mwamachili, soni kumbuchilani (malamusi) gagali mwalakwemo kuti jenumanja m'be ni woga (wakun'jogopa Allah).”

Verse 172

وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنۢ بَنِىٓ ءَادَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ ۖ قَالُوا۟ بَلَىٰ ۛ شَهِدْنَآ ۛ أَن تَقُولُوا۟ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَـٰذَا غَـٰفِلِينَ

Transliteration wa-idh akhadha rabbuka min banī ādama min ẓuhūrihim dhurriyyatahum wa-ashhadahum ʿalā anfusihim alastu birabbikum qālū balā shahid'nā an taqūlū yawma l-qiyāmati innā kunnā ʿan hādhā ghāfilīna

Yao Soni (kumbuchilani) katema kaŵakopwesye Ambuje ŵenu mu ŵanache ŵa Adam kuumila m’migongo jao ŵanache ŵao (ŵane kuumila m’migongo ja ŵane muchachiŵelekanilana, soni wosope nikwakoposya mun'gongo wa Adam), ni kwatendekasya kuŵa mboni syakulitendela achimisyene (yakunda Tauhidi, pakwatenda kuti): “Ana nganimba Nam'mbuje gwenu?” Ŵanganyao ŵatite: “Elo! Tuteendeele umboni (kuti Mmwejo ni Ambuje ŵetu).” Ntaakwiisa kuŵecheta lisiku lya Kiyama yanti: “Chisimu uwwe pangali chatwachimaanyi chakwayana ni yele (ya Tauhidiyi).”

Verse 173

أَوْ تَقُولُوٓا۟ إِنَّمَآ أَشْرَكَ ءَابَآؤُنَا مِن قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّنۢ بَعْدِهِمْ ۖ أَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلْمُبْطِلُونَ

Transliteration aw taqūlū innamā ashraka ābāunā min qablu wakunnā dhurriyyatan min baʿdihim afatuh'likunā bimā faʿala l-mub'ṭilūna

Yao Kapena ntaakwiisa kuŵecheta kuti: “Chisimu achatati ŵetu ni ŵaŵawanganyisye (Allah ni isanamu) kala, sano uwwe twagambile kuŵa ŵanache (ŵatwaiche) panyuma pao (ni kwaakuuyaaga), ana ni chintujonanjeje ligongo lya yaŵatesile ŵakuya yaunami?”

Verse 174

وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلْـَٔايَـٰتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ

Transliteration wakadhālika nufaṣṣilu l-āyāti walaʿallahum yarjiʿūna

Yao Soni iyyoyopeyo ni yatukuti pagopolanya ma Ȃya, soni kuti ŵanganyao awujile (kwa Allah).

Verse 175

وَٱتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ٱلَّذِىٓ ءَاتَيْنَـٰهُ ءَايَـٰتِنَا فَٱنسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ ٱلشَّيْطَـٰنُ فَكَانَ مِنَ ٱلْغَاوِينَ

Transliteration wa-ut'lu ʿalayhim naba-a alladhī ātaynāhu āyātinā fa-insalakha min'hā fa-atbaʿahu l-shayṭānu fakāna mina l-ghāwīna

Yao Mwaasoomelaani ŵanganyao abali ja ajula jwatwampele ma Ȃya Getu, basi jwele nikuliiwuulaamo, sano shetani niŵankuyiye (nikuŵa najo), basi ni jwaliji mu ŵakusokonechela.

Verse 176

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَـٰهُ بِهَا وَلَـٰكِنَّهُۥٓ أَخْلَدَ إِلَى ٱلْأَرْضِ وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ ۚ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ ٱلْكَلْبِ إِن تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَث ۚ ذَّٰلِكَ مَثَلُ ٱلْقَوْمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا ۚ فَٱقْصُصِ ٱلْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ

Transliteration walaw shi'nā larafaʿnāhu bihā walākinnahu akhlada ilā l-arḍi wa-ittabaʿa hawāhu famathaluhu kamathali l-kalbi in taḥmil ʿalayhi yalhath aw tatruk'hu yalhath dhālika mathalu l-qawmi alladhīna kadhabū biāyātinā fa-uq'ṣuṣi l-qaṣaṣa laʿallahum yatafakkarūna

Yao Soni tungasache tunganyyakwile (pa uchimbichimbi) ni gele (ma Ȃyago), nambo kuti jwalakwe jwapendechele ku duniya ni kuya isako yakwe, basi chilandanyo chakwe chili chisawu mbwa janti nkujikalipilamo jikasapumasika (pakutiila) mwakoposya lulimi, natamuno kujileka (ngajikalipila) jikasapumasikape mwakoposya lulimi, chele ni chilandanyo cha ŵandu aŵala ŵaakaaniile ma Ȃya Getu, basi siimbaani ngani kuti ŵanganyao achetelele.

Verse 177

سَآءَ مَثَلًا ٱلْقَوْمُ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا وَأَنفُسَهُمْ كَانُوا۟ يَظْلِمُونَ

Transliteration sāa mathalan l-qawmu alladhīna kadhabū biāyātinā wa-anfusahum kānū yaẓlimūna

Yao Kaje kusakala chilandanyo cha ŵandu aŵala ŵaakaaniile ma Ȃya Getu! Soni achimisyene niŵaŵele ali nkulitenda lupuso.

Verse 178

مَن يَهْدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلْمُهْتَدِى ۖ وَمَن يُضْلِلْ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْخَـٰسِرُونَ

Transliteration man yahdi l-lahu fahuwa l-muh'tadī waman yuḍ'lil fa-ulāika humu l-khāsirūna

Yao Mundu jwan'jongwele Allah, basi nijwali jwakongoka, nambo ŵaŵalechelele kusokonechela, basi ŵanganyao niŵali ŵakwasika.

Verse 179

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ ۖ لَهُمْ قُلُوبٌ لَّا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ ءَاذَانٌ لَّا يَسْمَعُونَ بِهَآ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ كَٱلْأَنْعَـٰمِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْغَـٰفِلُونَ

Transliteration walaqad dharanā lijahannama kathīran mina l-jini wal-insi lahum qulūbun lā yafqahūna bihā walahum aʿyunun lā yub'ṣirūna bihā walahum ādhānun lā yasmaʿūna bihā ulāika kal-anʿāmi bal hum aḍallu ulāika humu l-ghāfilūna

Yao Soni chisimu chene twajiguumbiile Jahannama majini gamajinji kwisa soni ŵandu (ŵatakajinjileko), ŵanganyao akwete mitima nambo ŵangamanyilila najo, meso soni akwete nambo ŵangalolela nago, ni mawiwi gakwe akwete nambo ŵangapikanila nago, ŵanganyao ali chisawu inyama, gambakuti ŵanganyao ni ŵali ŵakusokonechela nnope (kumpunda inyama), ŵanganyao ni ŵali ŵaakwaanjila (malamusi ga Allah).

Verse 180

وَلِلَّهِ ٱلْأَسْمَآءُ ٱلْحُسْنَىٰ فَٱدْعُوهُ بِهَا ۖ وَذَرُوا۟ ٱلَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِىٓ أَسْمَـٰٓئِهِۦ ۚ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

Transliteration walillahi l-asmāu l-ḥus'nā fa-id'ʿūhu bihā wadharū alladhīna yul'ḥidūna fī asmāihi sayuj'zawna mā kānū yaʿmalūna

Yao Soni Allah jukwete mena gambone nnope, basi mum’bombani nago, ni mwaleche aŵala ŵaakugapombotasya mena Gakwe, chachilipidwa pa yaŵaliji nkupanganya.

Verse 181

وَمِمَّنْ خَلَقْنَآ أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِٱلْحَقِّ وَبِهِۦ يَعْدِلُونَ

Transliteration wamimman khalaqnā ummatun yahdūna bil-ḥaqi wabihi yaʿdilūna

Yao Soni mu ŵandu ŵatwagumbile, mwana likuga lyalikwaajongolela (achimijao) ku yakuona, soni ni yakuonayo akutendaga chilungamiko.

Verse 182

وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ

Transliteration wa-alladhīna kadhabū biāyātinā sanastadrijuhum min ḥaythu lā yaʿlamūna

Yao Soni aŵala ŵaakaaniile ma Ȃya Getu, chitwajigale mbolembole wa ku ipotesi kupitila m’matala gangaakugamanyilila.

Verse 183

وَأُمْلِى لَهُمْ ۚ إِنَّ كَيْدِى مَتِينٌ

Transliteration wa-um'lī lahum inna kaydī matīnun

Yao Soni ngamba kwalechelela ŵanganyao, chisimu mpango Wangu uŵele wakulimbangana.

Verse 184

أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوا۟ ۗ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌ مُّبِينٌ

Transliteration awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnatin in huwa illā nadhīrun mubīnun

Yao Ana ngaakuchetelela? Mwa n'jaomotu mwangali masoka, nganaŵa jwalakwe (Muhammadi ﷺ) ikaŵeje nkutetela jwakuonechela.

Verse 185

أَوَلَمْ يَنظُرُوا۟ فِى مَلَكُوتِ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَىْءٍ وَأَنْ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ ۖ فَبِأَىِّ حَدِيثٍۭ بَعْدَهُۥ يُؤْمِنُونَ

Transliteration awalam yanẓurū fī malakūti l-samāwāti wal-arḍi wamā khalaqa l-lahu min shayin wa-an ʿasā an yakūna qadi iq'taraba ajaluhum fabi-ayyi ḥadīthin baʿdahu yu'minūna

Yao Ana ngaakuuona uchimwene wa kumawunde ni petaka, ni ichindu yosope yaagumbile Allah, soni yanti mwine komboleka kuŵa ndaŵi jao jakuwila jiŵandichile? Ana ni abalichi panyuma paaji (Quraniji) jatachijikulupilila?

Verse 186

مَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَلَا هَادِىَ لَهُۥ ۚ وَيَذَرُهُمْ فِى طُغْيَـٰنِهِمْ يَعْمَهُونَ

Transliteration man yuḍ'lili l-lahu falā hādiya lahu wayadharuhum fī ṭugh'yānihim yaʿmahūna

Yao Mundu jwannechelele Allah kusokonechela, basi nganakola nkun'jongola, ni akwalekaga nkusokonechela mwaomo achiyumbagayumbaga.

Verse 187

يَسْـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَىٰهَا ۖ قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ رَبِّى ۖ لَا يُجَلِّيهَا لِوَقْتِهَآ إِلَّا هُوَ ۚ ثَقُلَتْ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ لَا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةً ۗ يَسْـَٔلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِىٌّ عَنْهَا ۖ قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ ٱللَّهِ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Transliteration yasalūnaka ʿani l-sāʿati ayyāna mur'sāhā qul innamā ʿil'muhā ʿinda rabbī lā yujallīhā liwaqtihā illā huwa thaqulat fī l-samāwāti wal-arḍi lā tatīkum illā baghtatan yasalūnaka ka-annaka ḥafiyyun ʿanhā qul innamā ʿil'muhā ʿinda l-lahi walākinna akthara l-nāsi lā yaʿlamūna

Yao Akum'buusya (mmwe Muhammadi ﷺ) ya ndema (jakwichila Kiyama kuti): “Jichiŵa chakachi?” Jilani: “Chisimu umanyilisi wakwe uli kwa Ambuje ŵangu pe. Pangali ŵampaka ajionesye papaswela ndaŵi jakwe ikaŵeje Jwalakwe. Jisitwepe kumawunde ni petaka. Ngasijim'bichilila ikaŵeje mwachisupuchisya.” Akum'buusya nti chisawu mmwejo m'bele ŵakuwuchilichisya ya jalakwejo (ni mpaka n'jimaanyi ndaŵi jakwe). Jilani: “Chisimu umanyilisi wakwe uli kwa Allah, nambo ŵandu ŵajinji ngaakumanyilila.”

Verse 188

قُل لَّآ أَمْلِكُ لِنَفْسِى نَفْعًا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُ ۚ وَلَوْ كُنتُ أَعْلَمُ ٱلْغَيْبَ لَٱسْتَكْثَرْتُ مِنَ ٱلْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِىَ ٱلسُّوٓءُ ۚ إِنْ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

Transliteration qul lā amliku linafsī nafʿan walā ḍarran illā mā shāa l-lahu walaw kuntu aʿlamu l-ghayba la-is'takthartu mina l-khayri wamā massaniya l-sūu in anā illā nadhīrun wabashīrun liqawmin yu'minūna

Yao Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Jwangali machili gakulikamuchisya nansyene kapena kulipa isausyo ikaŵeje yasachile Allah, soni ngaaŵe nguimanyilila yakusisika ngalichuluichisye yambone, soni nga nganiyimbata yakusakala. Nganimbatu une ikaŵeje nkwaatetela ni kwatagulila abali jakusengwasya ŵandu ŵaakukulupilila.”

Verse 189

۞ هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَٰحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا ۖ فَلَمَّا تَغَشَّىٰهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيفًا فَمَرَّتْ بِهِۦ ۖ فَلَمَّآ أَثْقَلَت دَّعَوَا ٱللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ ءَاتَيْتَنَا صَـٰلِحًا لَّنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ

Transliteration huwa alladhī khalaqakum min nafsin wāḥidatin wajaʿala min'hā zawjahā liyaskuna ilayhā falammā taghashāhā ḥamalat ḥamlan khafīfan famarrat bihi falammā athqalat daʿawā l-laha rabbahumā la-in ātaytanā ṣāliḥan lanakūnanna mina l-shākirīna

Yao Jwalakwe ni Ajula jwaŵan'gumbile ŵanganyammwe kuumila mwa mundu jumpepe (Adam), nijwaaŵisile kuumila mwa jwalakwejo ŵankwakwe (Hawa), kuti jutulalileje (jwannume jwalijose) kwa ŵele (ŵankwakweo). Sano ndema jaakwaakumbatilaga, akasajigalaga (ŵammasyetowo) nsigo wakwepepala, ni akasajendagajendaga nao, nambo pati upesile (nsigowo nikusigala panandi kuŵeleka) ŵanaŵaŵili (ŵalume ni ŵankwao) akasam’bombaga Allah M'mbuje gwao (kuti): “Naga nkutupa mwanache jwambone (jwalungalunga) chisimu chituŵe mu ŵakutogolela.”

Verse 190

فَلَمَّآ ءَاتَىٰهُمَا صَـٰلِحًا جَعَلَا لَهُۥ شُرَكَآءَ فِيمَآ ءَاتَىٰهُمَا ۚ فَتَعَـٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ

Transliteration falammā ātāhumā ṣāliḥan jaʿalā lahu shurakāa fīmā ātāhumā fataʿālā l-lahu ʿammā yush'rikūna

Yao Basi ndema jaakwaapaaga mwanache jwambone (jwalungalunga) akasam'biichilaga Jwalakwe (Allah) ŵakamusyangana najo pa yajwapele, basi Allah jutalikangene kusyene ni yaakum'bwanganya nayo.

Verse 191

أَيُشْرِكُونَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْـًٔا وَهُمْ يُخْلَقُونَ

Transliteration ayush'rikūna mā lā yakhluqu shayan wahum yukh'laqūna

Yao Ana akuiwanganya (ni Allah) ichindu yangaŵa nkugumba chilichose kutendaga yalakweyo ni yayigumbidwa?

Verse 192

وَلَا يَسْتَطِيعُونَ لَهُمْ نَصْرًا وَلَآ أَنفُسَهُمْ يَنصُرُونَ

Transliteration walā yastaṭīʿūna lahum naṣran walā anfusahum yanṣurūna

Yao Soni nganiyiŵa ipakombwele kwaakamuchisya ŵanganyao namuno kulikamuchisya isyeneyo.

Verse 193

وَإِن تَدْعُوهُمْ إِلَى ٱلْهُدَىٰ لَا يَتَّبِعُوكُمْ ۚ سَوَآءٌ عَلَيْكُمْ أَدَعَوْتُمُوهُمْ أَمْ أَنتُمْ صَـٰمِتُونَ

Transliteration wa-in tadʿūhum ilā l-hudā lā yattabiʿūkum sawāon ʿalaykum adaʿawtumūhum am antum ṣāmitūna

Yao Soni naga n'di iyyiŵilaanjiile ku chongoko nganiiŵa inkuyiye (ngati yangali umanyilisi), yalumope kwa jemanja nkuiŵilanga kapena gamba kuŵa jii.

Verse 194

إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ عِبَادٌ أَمْثَالُكُمْ ۖ فَٱدْعُوهُمْ فَلْيَسْتَجِيبُوا۟ لَكُمْ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ

Transliteration inna alladhīna tadʿūna min dūni l-lahi ʿibādun amthālukum fa-id'ʿūhum falyastajībū lakum in kuntum ṣādiqīna

Yao Chisimu ayila yankuilumbanjila kunneka Allah iŵele achikapolo mpela ŵanganyapemmwe, basi ilumbanjilaani soni ni in'janje (pakumpa yankusakayo) nanga nkuŵecheta yakuona (yakuti jelejo milungu jisyesyene).

Verse 195

أَلَهُمْ أَرْجُلٌ يَمْشُونَ بِهَآ ۖ أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ يَبْطِشُونَ بِهَآ ۖ أَمْ لَهُمْ أَعْيُنٌ يُبْصِرُونَ بِهَآ ۖ أَمْ لَهُمْ ءَاذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا ۗ قُلِ ٱدْعُوا۟ شُرَكَآءَكُمْ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنظِرُونِ

Transliteration alahum arjulun yamshūna bihā am lahum aydin yabṭishūna bihā am lahum aʿyunun yub'ṣirūna bihā am lahum ādhānun yasmaʿūna bihā quli id'ʿū shurakāakum thumma kīdūni falā tunẓirūni

Yao Ana ikwete yalakweyo ngongolo syaikwendela? Kapena ikwete makono gaikamulila? Kapena ikwete meso gaikulolela? Kapena ikwete mawiwi gaikupikanila? Jilani: “Mwaŵilangani akwawanganya ŵenu (ni Allah), kaneko ni mundendele malindi mwanti ngasimumba lipesa.”

Verse 196

إِنَّ وَلِـِّۧىَ ٱللَّهُ ٱلَّذِى نَزَّلَ ٱلْكِتَـٰبَ ۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى ٱلصَّـٰلِحِينَ

Transliteration inna waliyyiya l-lahu alladhī nazzala l-kitāba wahuwa yatawallā l-ṣāliḥīna

Yao “Chisimu kaligoselo kangu ni Allah Ajula jwaatulwisye Chitabu (Qur’an), soni Jwalakwe akwagosaga akutenda yambone.”

Verse 197

وَٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَكُمْ وَلَآ أَنفُسَهُمْ يَنصُرُونَ

Transliteration wa-alladhīna tadʿūna min dūnihi lā yastaṭīʿūna naṣrakum walā anfusahum yanṣurūna

Yao “Sano ayila yankuilumbanjila kunneka Jwalakwe nganiyiŵa ipakombwele kunkamuchisyaŵanganyammwe namuno kulikamuchisya isyeneyo.”

Verse 198

وَإِن تَدْعُوهُمْ إِلَى ٱلْهُدَىٰ لَا يَسْمَعُوا۟ ۖ وَتَرَىٰهُمْ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ

Transliteration wa-in tadʿūhum ilā l-hudā lā yasmaʿū watarāhum yanẓurūna ilayka wahum lā yub'ṣirūna

Yao Soni naga n'di iyyiŵilaanjiile ku chongoko nganiiŵa ipikene, soni chiyyione ili tananaa kukwenu kutendaga ili ngaikulola.

Verse 199

خُذِ ٱلْعَفْوَ وَأْمُرْ بِٱلْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ ٱلْجَـٰهِلِينَ

Transliteration khudhi l-ʿafwa wamur bil-ʿur'fi wa-aʿriḍ ʿani l-jāhilīna

Yao Kamulisyani chikululuko, soni lamulani yambone, ni mwatundumalile ajinga.

Verse 200

وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيْطَـٰنِ نَزْغٌ فَٱسْتَعِذْ بِٱللَّهِ ۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Transliteration wa-immā yanzaghannaka mina l-shayṭāni nazghun fa-is'taʿidh bil-lahi innahu samīʿun ʿalīmun

Yao Soni naga gali gam'bichilile masongono gakusakala kuumila ku shetani, basi lijuyani mwa Allah, chisimu Jwalakwe ni Jwakupikanichisya, Jwakumanyilila nnope.

Verse 201

إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوْا۟ إِذَا مَسَّهُمْ طَـٰٓئِفٌ مِّنَ ٱلشَّيْطَـٰنِ تَذَكَّرُوا۟ فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ

Transliteration inna alladhīna ittaqaw idhā massahum ṭāifun mina l-shayṭāni tadhakkarū fa-idhā hum mub'ṣirūna

Yao Chisimu aŵala ŵali ni woga (wakun'jogopa Allah) pati syakwaiye nganisyo syakusakala kuumila ku shetani, akasankumbuchilaga (Allah), basi ndaŵi jijojo ni akasasisinukukaga.

Verse 202

وَإِخْوَٰنُهُمْ يَمُدُّونَهُمْ فِى ٱلْغَىِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُونَ

Transliteration wa-ikh'wānuhum yamuddūnahum fī l-ghayi thumma lā yuq'ṣirūna

Yao Nambo achambusanga ŵao (makafili gagali mashetani gachijini) akwalimbikasyaga (achimakafilio) m’kusokonechela (ni kwajonjechesya ya sambi), soni ŵangapumulila.

Verse 203

وَإِذَا لَمْ تَأْتِهِم بِـَٔايَةٍ قَالُوا۟ لَوْلَا ٱجْتَبَيْتَهَا ۚ قُلْ إِنَّمَآ أَتَّبِعُ مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ مِن رَّبِّى ۚ هَـٰذَا بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

Transliteration wa-idhā lam tatihim biāyatin qālū lawlā ij'tabaytahā qul innamā attabiʿu mā yūḥā ilayya min rabbī hādhā baṣāiru min rabbikum wahudan waraḥmatun liqawmin yu'minūna

Yao Soni naga nganimwaichilila (achimakafilio) ni chisimosimo akasatiji: “Uli ngalipanganyichisya chalakwe?” Jilani: “Chisimu une ngukuya yaikuuwulidwa kukwangu kuumila kwa Ambuje ŵangu, aji (Qur’aniji) jiŵele muli syakuumila kwa M’mbuje gwenu (Allah), soni chongolo ni chanasa kwa ŵandu ŵaakukulupilila.”

Verse 204

وَإِذَا قُرِئَ ٱلْقُرْءَانُ فَٱسْتَمِعُوا۟ لَهُۥ وَأَنصِتُوا۟ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

Transliteration wa-idhā quri-a l-qur'ānu fa-is'tamiʿū lahu wa-anṣitū laʿallakum tur'ḥamūna

Yao Soni pati jichisoomedwaaga Qur’an, basi jipikanilani ni kujila jii! Kuti ntendeledwe chanasa.

Verse 205

وَٱذْكُر رَّبَّكَ فِى نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَخِيفَةً وَدُونَ ٱلْجَهْرِ مِنَ ٱلْقَوْلِ بِٱلْغُدُوِّ وَٱلْـَٔاصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلْغَـٰفِلِينَ

Transliteration wa-udh'kur rabbaka fī nafsika taḍarruʿan wakhīfatan wadūna l-jahri mina l-qawli bil-ghuduwi wal-āṣāli walā takun mina l-ghāfilīna

Yao Soni mwakolanjeje Ambuje ŵenu (Allah) mu ntima mwenu, mwakulinandiya, mwa woga ni mwangakwesya maloŵe, kundaŵi ni kwigulo, soni ngasim'ba mu ŵaakwaanjila.

Verse 206

إِنَّ ٱلَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِۦ وَيُسَبِّحُونَهُۥ وَلَهُۥ يَسْجُدُونَ ۩

Transliteration inna alladhīna ʿinda rabbika lā yastakbirūna ʿan ʿibādatihi wayusabbiḥūnahu walahu yasjudūna

Yao Chisimu aŵala (Achimalaika) ŵali kwa Ambuje ŵenu ŵangalikwesya pakuleka kun'galagatila Jwalakwe, ni akunswejesyaga, soni akunsujudilaga Jwalakwe.

Read Surah Al-A'raf in another language

All languages

All 114 surahs in Yao: the Qur’an in Yao.

Learn it in MyDugsi

Yao translation: Abdul Hamid Silika, from Quran.com. Transliteration: Quran.com. Recitation: Mishary Alafasy, from EveryAyah.com. MyDugsi is a learning aid, not a replacement for a qualified teacher.